Toξικό νέφος στην Αττική: Τι πραγματικά συμβαίνει;

12 Ιουνίου 2015

Μετράμε πέντε και σήμερα που το τοξικό νέφος μετά την πυρκαγιά στο εργοστάσιο ανακύκλωσης Νέα Ζωή Ασπροπύργου, "πλούσιο" σε διοξίνες και φουράνια και "εμπλουτισμένο" από πολυαρωματικούς υδρογονάνθρακες και άλλες καρκινογόνες ουσίες για τον ανθρώπινο οργανισμό, άλλαξαν κυριολεκτικά χρώμα στον Αττικό ουρανό και προκάλεσαν την πανελλήνια κατακραυγή ενάντια σε ένα ακόμη οικολογικό έγκλημα που δεν "προλάβαμε", αλλά και έντονες αντιδράσεις απέναντι στην αυθαιρεσία που συντελείται στο χώρο της ταφής απορριμμάτων που - αν και αποτελεί την "καυτή πατάτα" σε όλα τα παραταξιακά χρώματα του θώκου στο ΥΠΕΚΑ - χάνεται στη μετάφραση της απόδοσης ευθυνών κατά των κυκλωμάτων που εισπράττουν τεράστιους τζίρους από τη διακίνηση σύμμεικτων σκουπιδιών στο όνομα της ανακύκλωσης και της προστασίας του περιβάλλοντος.

Το συμπέρασμα όμως είναι ένα και το συνυπογράφουν όλοι οι εμπλεκόμενοι φορείς (ΥΠΕΚΑ, Περιφέρεια Αττικής, Αστεροσκοπείο, Δημόκριτο, ΜΚΟ): Η πυρκαγιά που ξέσπασε στο εργοστάσιο Ασπροπύργου το περασμένο Σάββατο βλάπτει σοβαρά τη δημόσια υγεία! Το πόσο και σε τι βαθμό ακριβώς μένει να διευκρινιστεί τις επόμενες ημέρες, όπου και τα αποτελέσματα των χημικών αναλύσεων από το Αστεροσκοπείο Αθηνών και το Δημόκριτο θα δοθούν στη δημοσιότητα.

Ποια όμως είναι η μέχρι στιγμής, εικόνα από τις μετρήσεις; Ποιες περιοχές έχουν επηρεαστεί περισσότερο; Και σε ποιο στάδιο βρίσκονται οι έρευνες για την ατμοσφαιρική ρύπανση και αυτή του εδάφους; Το NEWS 247 ήρθε σε επικοινωνία με την Περιφέρεια Αττικής, το Αστεροσκοπείο και τον ΠΕΣΥΠΑΔ (Περιβαλλοντικός Σύνδεσμος Δήμου Αθήνας - Πειραιά) και σάς παρουσιάζει όλα όσα πρέπει να γνωρίζετε για τη δεύτερη μεγαλύτερη "τοξική βόμβα" που έσκασε στη διπλανή πόρτα, με σημάδια απειλής για τον αέρα που αναπνέουμε και τις τροφές που καταναλώνουμε.
Η έρευνα του Εθνικού Αστεροσκοπείου Αθηνών;

"Το πιο σημαντικό από όλα είναι να περιμένουμε τις χημικές αναλύσεις που διεξάγει ο Δημόκριτος από τις διοξίνες και τα φουράνια που έχουν διοχετευτεί στην ατμόσφαιρα από την πυρκαγιά και μετά, τα αποτελέσματα των οποίων θα λάβουμε εντός 10ημέρου. Αναμφίβολα  πρόκειται για ένα σοβαρό περιστατικό, αλλά μένει να μάθουμε το βαθμό και τον τρόπο που μπορεί να μας επηρεάσει", επισημαίνει στο NEWS 247 o Δρ. Ευάγγελος Γερασόπουλος από το Εθνικό Αστεροσκοπείο Αθηνών και το Ινστ. Ερευνών Περιβάλλοντος & Βιώσιμης Ανάπτυξης που έδωσε από την πρώτη στιγμή το παρών στη χαρτογράφηση της τοξικότητας στην περιοχή.

Τι όμως έχει συμβεί από το περασμένο Σάββατο και πού βρίσκεται η πορεία των ερευνών; "Από τη στιγμή που ξέσπασε η πυρκαγιά και σε άμεση επικοινωνία με την Περιφέρεια Αττικής, κάνουμε καθημερινά χαρτογράφηση των αιωρούμενων σωματιδίων περιμετρικά της φωτιάς. Στήσαμε σταθερό σταθμό ένα χιλιόμετρο ΒΑ του εργοστασίου, ώστε να παίρνουμε μετρήσεις από ασφαλή απόσταση για τα προϊόντα της καύσης, αλλά και για να έχουμε την ποσοτικοποίηση των βλαβερών σωματιδίων. Παράλληλα, λάβαμε 12ωρα δείγματα από την περιοχή, ενώ από τον κεντρικό σταθμό του Θησείου - εκεί μετρούσαμε και την αιθαλομίχλη - μετρήσαμε αντιπροσωπευτικά δείγματα του καπνού που ενδέχεται να έχουν απορροφηθεί από το έδαφος. Στη συνέχεια με lazer βλέπαμε την καθ' ύψος επήρεια της κάπνας και σε ποιες περιοχές έφτασε, ενώ δώσαμε προβλέψεις για τις κατευθύνσεις και την ένταση του καπνού, ώστε οι αρμόδιες υπηρεσίες να προβούν στη ανάλογη λήψη προληπτικών μέτρων. Τέλος, συμμετείχαμε στην σύνταξη του καθημερινού ενημερωτικού σημειώματος με την βοήθεια της Διεύθυνσης Περιβάλλοντος της Περιφέρειας Αττικής, προκειμένου ο κόσμος να γνωρίζει τα πάντα γύρω από το τοξικό νέφος που προκαλεί εύλογα έντονη ανησυχία".

Ποιες όμως περιοχές έχουν μέχρι στιγμής επηρεαστεί από το φαινόμενο; "Τις πρώτες ημέρες που ακόμη έκαιγε η φωτιά, οι συγκεντρώσεις των σωματιδίων σε απόσταση περίπου 1-2 χιλιομέτρων ήταν σαφώς πολύ υψηλές. Όμως το να πηγαίνεις στην πηγή της φωτιάς, ουσιαστικά ξέρεις ότι θα σου δώσει υψηλά ποσοστά βλαβερών σωματιδίων, οπότε και δεν ελήφθη σοβαρά υπόψη η υπερσυγκέντρωση. Απλά εμάς μας βοηθούσε στο να μελετήσουμε στο μέλλον το μοντέλο διασποράς και το πού ακριβώς πήγε όλος αυτός ο καπνός. Παρατηρήσαμε ότι υπήρξε κυκλοφορία του καπνού, ακόμη και σε μακρυνότερες περιοχές, όπως τον Βύρωνα, τα Πετράλωνα και άλλους δήμους νοτίων προαστίων, σύμφωνα πάντα και με μαρτυρίες κατοίκων", λέει ο Δρ. Γερασόπουλος.

Ποια τελικά η κύρια ανησυχία για τη δημόσια υγεία; Ο ίδιος αναφέρει ότι "ο προβληματισμός της επιστημονικής κοινότητας και δικαίως, είναι η έκκριση τοξικών ουσιών και κυρίως, διοξινών, φουρανίων και άλλων πολυαρωματικών υδρογονανθράκων. Πρόκειται στην ουσία για πολυκυκλικούς υδρογονάνθρακες με υψηλή τοξικότητα, 10.000 φορές πάνω από τη δεύτερη στον κατάλογο τοξικότητας, αμίνη".

Σε εξέλιξη βρίσκεται αυτή τη στιγμή, η έρευνα για τον εντοπισμό άλλων υδρογονανθράκων, όπως και μετάλλων, "αλλά αυτά είναι στοιχεία που θα μάς δώσουν οι έρευνες σε λίγες ημέρες", προσθέτει ο ίδιος.

Αν και δεν προβαίνει σε εκτιμήσεις, επισημαίνει ότι άμεσος ατμοσφαιρικός κίνδυνος δεν υπάρχει, εφόσον η φωτιά έχει κατασβεστεί, ωστόσο υπάρχει πάντα ο κίνδυνος τα σωματίδια να επαναιωρηθούν. "Ένα ακόμη σημαντικό στοχείο που μένει να αναλυθεί είναι τι ποσότητα σωματιδίων έχει πέσει στο έδαφος και κατά πόσο έχει επηρεαστεί η διατροφική αλυσίδα", καταλήγει.

Τι δείχνουν οι πρόσφατες μετρήσεις της Περιφέρειας Αττικής;

Σε συνέχεια των από 9-10/6/2015 ενημερωτικών σημειωμάτων της Διεύθυνσης Περιβάλλοντος, Τμήμα Ελέγχου, Μετρήσεων και Υδροοικονομίας Περιβάλλοντος Π.Ε Κεντρικού, Νοτίου, Βορείου και Δυτικού Τομέα Αθηνών, η νέα ενημέρωση που δημοσιεύει η Περιφέρεια Αττικής με τη συνδρομή του ερευνητικού προσωπικού και φορητού εξοπλισμού του Ινστιτούτου Ερευνών Περιβάλλοντος και Βιώσιμης Ανάπτυξης του Εθνικού Αστεροσκοπείου Αθηνών, αφορά στην αποτύπωση των τιμών συγκεντρώσεων αιωρούμενων σωματιδίων προερχόμενων από την καιόμενη εγκατάσταση, σε ενδεικτικές θέσεις.

Τα αποτελέσματα των μετρήσεων αυτών σημειώνουν ότι ο καπνισμός από τα καπναέρια της καιόμενης εγκατάστασης ήταν σε πολύ χαμηλότερη στάθμη σε σχέση με τις προηγούμενες ημέρες, με πολύ μικρότερο ύψος του νέφους και με μικρότερη διασπορά αυτού.

Επιπλέον, πραγματοποιήθηκαν ενδεικτικές μετρήσεις της συγκέντρωσης αιωρούμενων σωματιδίων με διάμετρο μικρότερη των 2,5 μm στην περιοχή περιμετρικά της εγκατάστασης και από περίπου 20μ έως και 500μ. Οι συγκεντρώσεις στα περισσότερα από τα σημεία που πραγματοποιήθηκαν μετρήσεις ήταν πλησίον ή κάτω από τις τιμές ορίου που ορίζει ο παγκόσμιος οργανισμός υγείας (μέση τιμή 25 μg/m3/24h) και η ευρωπαϊκή νομοθεσία (μέση τιμή 25 μg/m3/έτος).

"Αν και η σύγκριση στιγμιαίων τιμών με μέσες ημερήσιες ή ετήσιες τιμές δεν είναι απολύτως δόκιμες επιστημονικώς, εντούτοις αναδεικνύουν την εικόνα των επιπέδων συγκεντρώσεων αιωρούμενων σωματιδίων προερχόμενα από τα καπναέρια της πυρκαγιάς. Μόνο σε δύο σημεία που βρίσκονταν προς την κατεύθυνση του ανέμου και πολύ κοντά στην δραστηριότητα διαπιστώθηκε εκ νέου ότι οι μέγιστες τιμές συγκέντρωσης αιωρούμενων σωματιδίων που καταγράφηκαν ήταν μεγαλύτερες από τις προαναφερθείσες τιμές. Θα πρέπει όμως να τονιστεί ότι οι μετρούμενες αυτές συγκεντρώσεις στις αντίστοιχες αποστάσεις κατά τη διεύθυνση του ανέμου, ήταν σχετικά μικρότερες σε σύγκριση με τις αντίστοιχες των προηγούμενων ημερών (9-10/6/2015), καταδεικνύοντας τη μείωση της έντασης των εκπομπών από την πυρκαγιά, όσο αυτή τίθεται σταδιακά υπό έλεγχο", σημειώνει η αρμόδια Διεύθυνση της Περιφέρειας Αττικής.

Να σημειωθεί ότι σε ακτίνα ελάχιστων μέτρων από το σημείο που εκδηλώθηκε η πυρκαγιά υπάρχουν σχολεία και οικισμοί. Για το λόγο αυτό, το υπουργείο Υγείας προχώρησε σε αυστηρές συστάσεις προς τις ευπαθείς ομάδες του πληθυσμού, ενώ κλειστά παρέμειναν τα σχολεία του Ασπροπύργου για λόγους δημόσιας υγείας.

Αν και η φωτιά τέθηκε υπό απόλυτο έλεγχο, η Εισαγγελία Πρωτοδικών διέταξε κατεπείγουσα προκαταρκτική εξέταση, μετά από σχετική μήνυση της Περιφέρειας Αττικής για τα ακριβή αίτια και τις συνθήκες της εν λόγω πυρκαγιάς, ενώ στον εισαγγελέα έχει ήδη οδηγηθεί ο 34χρονος, προσωρινά υπεύθυνος της εταιρείας ανακύκλωσης, για παράβαση της νομοθεσίας περί προστασίας του περιβάλλοντος. Οι Αρχές αναζητούν τον 46χρονο, Πρόεδρο και Διευθύνων Σύμβουλο της εταιρείας, κατηγορούμενο για τις ίδιες παραβάσεις.
"Καμπανάκι κινδύνου" κρούει ο ΠΕΣΥΔΑΠ

Την έντονη ανησυχία της για τις επιπτώσεις στη δημόσια υγεία εκφράζει η διοίκηση του ΠΕΣΥΔΑΠ σχετικά με την πυρκαγιά που ξέσπασε στο Κέντρο Διαλογής Ανακυκλώσιμων Υλικών (ΚΔΑΥ)

Οι εκπομπές από την καύση πλαστικών και αγνώστου προέλευσης υλικών περιέχουν εξαιρετικά  επικίνδυνες και τοξικές ουσίες, ενώ ο Πρόεδρος του ΠΕΣΥΔΑΠ Γρηγόρης Γουρδομιχάλης τόνισε σχετικά ότι: "Ζητάμε άμεση κατάσβεση και απόδοση ευθυνών για το περιβαλλοντικό έγκλημα που συντελείται στην περιοχή μας. Το γεγονός θα μπορούσε να αποφευχθεί αν οι υπεύθυνοι έκαναν σωστά την δουλειά τους. Απαιτούμε να διενεργούνται ουσιαστικοί έλεγχοι στην λειτουργία των ΚΔΑΥ".
Η πυρκαγιά υπό έλεγχο, ο εμπρησμός υπό διερεύνηση

Η πυρκαγιά στο εργοστάσιο ανακύκλωσης του Ασπροπύργου τέθηκε υπό πλήρη έλεγχο ήδη από την περασμένη Τετάρτη, σύμφωνα με ανακοίνωση της γενικής γραμματείας Πολιτικής Προστασίας και του υπουργείου Παραγωγικής Ανασυγκρότησης, Περιβάλλοντος και Ενέργειας. "Αυτή τη στιγμή δεν υπάρχει πουθενά φλόγα. Μόνο ελαφρύς καπνός ο οποίος θα συνεχίσει εξαιτίας της υπάρχουσας τεράστιας ποσότητας πρώτης ύλης στον υπαίθριο χώρο. Στο εσωτερικό του κτιριακού συγκροτήματος οι προσκληθείσες ζημιές και αλλοιώσεις διατηρούν μικροεστίες που ελέγχονται και αυτές. Με τη βοήθεια των σκαπτικών μηχανημάτων το σύνολο του καιόμενου όγκου έχει διαχωριστεί σε μικροποσότητες οι οποίες συνεχώς διαβρέχονται προκειμένου να σταματήσει εντελώς η εκροή καπνού".

Μάλιστα, όπως έγινε γνωστό, σε ταχεία εξέλιξη βρίσκονται οι ανακρίσεις για την πλήρη και σε βάθος διαλεύκανση των αιτιών που προκάλεσαν την πυρκαγιά και την παραδειγματική τιμωρία των υπευθύνων.

Σύμφωνα μάλιστα με τον Διοικητή της Πυροσβεστικής Υπηρεσίας Δυτικής Αττικής αρχιπύραρχο Ιάκωβο Κλεφτοσπύρο "αποκλείεται η εκδήλωση εστίας στο εσωτερικό των εγκαταστάσεων του εργοστασίου ή στον αύλιο χώρου του, ενώ το ανακριτικό της ΠΥ κατέληξε στο συμπέρασμα ότι η πυρκαγιά προέκυψε από εμπρησμό και μάλιστα προερχόμενο από εξωτερικό χώρο. Ο εμπρησμός εκτός του συγκροτήματος, με τη συνέργεια του ισχυρού ανέμου που έπνεε στην περιοχή, εξάπλωσε άμεσα τις φλόγες στους σωρούς των εύφλεκτων υλικών", δήλωσε ο ίδιος χαρακτηριστικά.
Τα πρώτα συμπεράσματα, οι διοξίνες και η δημόσια υγεία

- Τα καυσαέρια από την φωτιά είναι πολύ επικίνδυνα, διότι περιέχουν τοξικές χημικές ουσίες, μεταξύ των οποίων και διοξίνες, που είναι πολύ καρκινογόνες. Οι επιπτώσεις μπορεί να είναι άμεσα αρνητικές σε ευάλωτες ομάδες πληθυσμού (άτομα με άσθμα ή αναπνευστικά προβλήματα, έγκυες, μικρά παιδιά κ.α.). Επίσης, μακροπρόθεσμα το συμβάν, ανάλογα με την χρονική διάρκειά του, μπορεί να συμβάλλει και στην μελλοντική αύξηση πολλών αρνητικών επιπτώσεων στην υγεία της ευρύτερης περιοχής, που θα εκτεθεί στα καυσαέρια.

- Οι άμεσες επιπτώσεις είναι αυτές που προκύπτουν από κάθε επεισόδιο ατμοσφαιρικής ρύπανσης με σωματιδιακό περιεχόμενο, δηλαδή ερεθισμός της μύτης και των αεροφόρων οδών, υποκειμενικό αίσθημα δυσφορίας και βήχας.

- Όσον αφορά σε ασθενείς με χρόνια βρογχική υπεραντιδραστικότητα, άσθμα, χρόνια αποφρακτική πνευμονοπάθεια, χρόνια αναπνευστική ανεπάρκεια ή καρδιακή ανεπάρκεια, μπορεί να εμφανιστεί εντονότερη δυσφορία και δύσπνοια.

- Οδηγία για μείωση των παραπάνω φαινομένων είναι η αποφυγή της σωματικής κόπωσης κάτω από τις συνθήκες της ρύπανσης, η παραμονή μέσα στο σπίτι με κλειστά τα παράθυρα ώστε να εμποδίζεται η είσοδος των ρύπων και η κανονική συνέχιση λήψης των φαρμάκων από τους ασθενείς, οι οποίοι όταν εμφανίσουν δυσπνοϊκά ενοχλήματα ή παροξυσμικό βήχα, καλό είναι να επικοινωνήσουν με τον γιατρό τους.

- Πάντως φαίνεται ότι η άμεση σωματιδιακή επίδραση αυτού του νέφους στην δημόσια υγεία δεν είναι ιδιαίτερα σημαντική σε αντίθεση με τις μακροχρόνιες επιδράσεις που ενέχουν λόγους ανησυχίας. Το νέφος αυτό είναι πάρα πολύ πιθανό ότι περιέχει μεγάλες ποσότητες διοξινών, οι οποίες είναι ισχυρά δηλητήρια του περιβάλλοντος διότι έχουν πολύ μεγάλο χρόνο ημίσειας ζωής και κατά συνέπεια υπεισέρχονται στην διατροφική αλυσίδα και αποτελούν έναν μηχανισμό περιβαλλοντικής ρύπανσης των τροφίμων που μπορεί να διαρκέσει επί δεκαετίες.

- Οι επιπτώσεις των διοξινών στον ανθρώπινο οργανισμό είναι πάρα πολλές, έχει αποδειχθεί ότι έχουν καρκινογόνο επίδραση ενώ επηρεάζουν και το ανοσοποιητικό σύστημα, το αναπαραγωγικό σύστημα ιδίως στους άνδρες, το πεπτικό, το αναπνευστικό και άλλα.

www.madata.gr

ΜΟΙΡΑΣΟΥ ΤΟ! :
ΡΩΤΗΣΤΕ ΤΟΥΣ ΕΙΔΙΚΟΥΣ
ΡΟΗ ΕΙΔΗΣΕΩΝ
Πέθανε ο Πέτρος Φυσσούν (βίντεο)
Τα νέα της ημέρας
16:26 Πέθανε ο Πέτρος Φυσσούν (βίντεο)