Xοροθεραπεία: Τα οφέλη της στην ψυχική υγεία

14 Ιουλίου 2015

 

Χοροθεραπεία είναι η ψυχοθεραπευτική χρήση της κίνησης και του χορού μέσα από την οποία το άτομο συμμετέχει δημιουργικά σε μια διαδικασία που προωθεί τη γνωστική, συναισθηματική και κοινωνική του ολοκλήρωση.
Θεραπεία γνωστή στους ανθρώπους μέσα από τη μνήμη του συλλογικού παρελθόντος του είδους. Οι παραδοσιακές πρακτικές της «χοροθεραπείας» (όρος που χρησιμοποιείται στο σύγχρονο κόσμο) χάνονται στα βάθη των αιώνων. Από την προϊστορική εποχή ο άνθρωπος χρησιμοποιεί το χορό για τη δύναμη που έχει να τον οδηγεί στη μετουσίωση. Με την σημερινή της μορφή αναπτύχθηκε στα μέσα του 20ου αιώνα, κυρίως μετά το 1940. Στη δημιουργία της μορφής αυτής συνέβαλε και ο σύγχρονος χορός που έψαχνε για νέες αξίες όπως ο αυθορμητισμός, η αυθεντικότητα, η ατομική έκφραση όπως επίσης και η εξέλιξη των ψυχαναλυτικών θεωριών και ψυχοθεραπευτικών προσεγγίσεων.
Βέβαια στις μέρες μας η χοροθεραπεία προσεγγίζει και τις νευροεπιστήμες και πολλά ερευνητικά προγράμματα είναι σε διαδικασία.
Θεωρούμε ότι η ανθρώπινη υπόσταση απαρτίζεται από τα παρακάτω βασικά επίπεδα τα οποία είναι το βιολογικό, το ψυχολογικό, το γνωστικό, το πνευματικό και το κοινωνικό και τα οποία βρίσκονται σε συνεχή αλληλεπίδραση. Αυτή είναι η πρώτη αρχή, στην οποία βασίζεται η χοροθεραπεία. Επηρεάζοντας ένα από αυτά θα επέλθουν αλλαγές και στα άλλα. Επομένως, κινητοποιώντας μέσω του χορού το χοροθεραπευόμενο έχουμε επίδραση σε πολλά επίπεδα. Δεύτερη βασική αρχή είναι ότι μέσα από την κίνηση έχουμε πρόσβαση σε οτιδήποτε αφορά τα προ-λεκτικά στάδια της ανάπτυξης και της ωρίμανσης (κινούμεθα πριν μιλήσουμε). Τρίτη αρχή είναι ότι το σώμα καθρεφτίζει την προσωπική ιστορία, την προσωπικότητα και τη συναισθηματική κατάσταση του ατόμου. Κάθε άνθρωπος έχει την προσωπική του κίνηση, το προσωπικό του κινητικό λεξιλόγιο.
Βασικό εργαλείο είναι το σώμα, το οποίο, με την καθοδήγηση του χοροθεραπευτή, ανακαλύπτει την αυθόρμητη και αυθεντική κίνηση, τον προσωπικό αλλά και τον κοινό ομαδικό ρυθμό, το δικό του κινητικό λεξιλόγιο. Η κίνηση αυτή μέσα στη διάρκεια του χρόνου παίρνει σχήμα και νόημα, ρίχνοντας φως στις σκέψεις και τα συναισθήματα που βγαίνουν στην επιφάνεια. Ο άνθρωπος «χορευτής» ανακαλύπτει τις προσωπικές και συλλογικές του μνήμες και εμπειρίες, ξαναβρίσκει τη χαρά του «ζωντανού» σώματος, ξεπερνά τις αρχικές αναστολές του και ανακαλύπτει τη δυνατότητα νέων επιλογών, που του επιτρέπουν την πραγματοποίηση των επιθυμητών αλλαγών.
Ο σύγχρονος άνθρωπος, εγκλωβισμένος στο σημερινό τρόπο ζωής , με ελάχιστες κινητικές δραστηριότητες, βρίσκεται σε έναν διαρκή πόλεμο με τον εσωτερικό και εξωτερικό του εαυτό. Προσπαθώντας να ανταπεξέλθει στις απαιτήσεις της οικογένειας, της εργασίας, της οικονομικής δυσπραγίας αλλά και να βρει τις ισορροπίες με τον εαυτό του, καταλήγει συχνά σε κατάθλιψη, κρίση πανικού, αποδιοργάνωση κτλ.
Η χοροθεραπεία με τα κατάλληλα εργαλεία της είναι εξαιρετικά ισχυρή για να υποβοηθήσει τις καταστάσεις αυτές. Ο ρυθμός των κρουστών της Πρωτόγονης Έκφρασης ενδυναμώνει τον εσωτερικό παλμό του συμμετέχοντα, βοηθώντας τον να ανακαλύψει και να στηριχτεί στο δικό του προσωπικό ρυθμό. Η χρήση της φωνής, άλλοτε μελωδική και άλλοτε διακεκομμένη, συμπαρίσταται στην κίνηση του χοροθεραπευόμενου στοχεύοντας στην πληρέστερη έκφραση του συναισθήματος. Η επανάληψη, το παιχνίδι και οι αντίθετες κινήσεις βοηθούν το άτομο να εκφραστεί με έναν παιχνιδιάρικο τρόπο με σκοπό να εκτονωθεί, να βρει την ισορροπία του και να ξανα-ανακαλύψει το γέλιο και τη χαρά. Στόχος να μετουσιωθεί η οποιαδήποτε αρνητική κατάσταση σε θετική μέσω της κίνησης και του χορού.
Ως προς τις διπολικές διαταραχές η χοροθεραπεία προτείνει κινήσεις που εστιάζουν σε συμβολικούς διπολισμούς (μέσα-έξω, πάνω-κάτω, εγώ-ο άλλος κλπ.) με σκοπό την ισορροπία της συναισθηματικής δραστηριότητας. Οι αντίθετες κινήσεις βοηθούν τον συμμετέχοντα να έρθει σε αντήχηση με τις εσωτερικές του συγκρούσεις, προτείνοντας έναν επαναπροσανατολισμό με ένα νέο αίτημα. Ο ήχος των κρουστών καλεί τον χοροθεραπευόμενο να ανταποκριθεί όντας ακριβής στο ρυθμό και άρα τον προσκαλεί να οργανωθεί για να ανταποκριθεί σε αυτό το κάλεσμα. Είναι ένα πολύ σημαντικό και θεραπευτικό ζητούμενο, που παραδόξως πραγματοποιείται. Η ομάδα είναι εξαιρετικά ενθαρρυντική με τη δύναμη των μελωδιών και τη δυναμική των κινήσεων.
Και όπως είπε ο Νίτσε: «Η Τέχνη μας δόθηκε για να μην πεθάνουμε εξαιτίας της αλήθειας».

Aπό την Ελληνική Εταιρεία Διαταραχών Διάθεσης ΜΑΖΙ και την Αλέξια Μαργαρίτη

Καθηγήτρια Χορού- Χοροθεραπεύτρια, τ.Πρόεδρος της Ένωσης Χοροθεραπευτών Ελλάδας, Υποψήφια Διδάκτωρ

ΜΟΙΡΑΣΟΥ ΤΟ! :
ΡΩΤΗΣΤΕ ΤΟΥΣ ΕΙΔΙΚΟΥΣ
ΡΟΗ ΕΙΔΗΣΕΩΝ