Είστε καλοί γονείς; Οι 10 συμβουλές των ψυχολόγων

15 Ιουλίου 2015

Η αποτελεσματική επικοινωνία συνίσταται στην εφαρμογή συγκεκριμένων δεξιοτήτων. Οι δεξιότητες αυτές επιτελούν ένα κεντρικό, ζωτικής σημασίας ρόλο στις Σχολές Γονέων, εφόσον συντελούν ουσιαστικά και πρακτικά στη βελτίωση της επικοινωνίας των γονέων με τα παιδιά τους και συνεπώς στη βελτίωση της ποιότητας της σχέσης τους.

Από την ψυχολόγο Βασιλική Παππά 

Οι δεξιότητες επικοινωνίας μαθαίνονται και αποκτώνται τόσο θεωρητικά όσο και πρακτικά μέσα από ασκήσεις που πραγματοποιούνται στα πλαίσια των συναντήσεων. Ο συντονιστής-εκπαιδευτής εισάγει τους γονείς θεωρητικά και πρακτικά (μέσα από παραδείγματα) σε αυτές τις δεξιότητες. Αυτός είναι ο ένας τρόπος -ο προφανής, πληροφοριακός και ενημερωτικός- που αφορά στη «διδασκαλία», στη μετάδοση γνώσης. Ο άλλος τρόπος είναι εκείνος που έχει να κάνει με τη συνεχή εφαρμογή των συγκεκριμένων δεξιοτήτων από το συντονιστή καθ’ όλη τη διάρκεια των συναντήσεων.

Ο συντονιστής - εκπαιδευτής αναμφίβολα αποτελεί πρότυπο για τους γονείς. Είναι -θα λέγαμε- ένα είδος γονέα. Ως εκ τούτου, όπως κάθε γονιός αποτελεί πρότυπο για το παιδί, έτσι και ο συντονιστής αποτελεί (ως ένα άλλο είδος «γονέα») πρότυπο για τους γονείς που απαρτίζουν την ομάδα. Γνωρίζοντάς το αυτό, θέλει να μεταδώσει στους γονείς συμπεριφορές τις οποίες οι γονείς θα πάρουν στο σπίτι μαζί τους. 

Ο συντονιστής μαθαίνει στους γονείς:

• Να προωθούν τον αμοιβαίο σεβασμό στη σχέση τους με τα παιδιά τους, χτίζοντας μια ισότιμη σχέση μαζί τους, όπου ο ένας θα σέβεται τα δικαιώματα του άλλου και θα υπάρχει αμοιβαία εμπι-
στοσύνη.

• Να μην επικρίνουν τη συμπεριφορά των παιδιών τους, αλλά, αντιθέτως, να δίνουν έμφαση στη θετική συμπεριφορά και να επισημαίνουν την προσπάθεια, τη συνεργασία και τη συνεισφορά.

| Να δέχονται το παιδί/τα παιδιά τους όπως είναι και όχι όπως θα ήθελαν να είναι. Επιδεικνύοντας παραδοχή, βοηθούν τα παιδιά να αισθάνονται καλά με τον εαυτό τους και να επιτύχουν τους στόχους που αυτά θέτουν.

• Να βοηθούν τα παιδιά να γίνουν υπεύθυνα, ενθαρρύνοντάς τα να αναλαμβάνουν πρωτοβουλίες.

• Να αφήνουν τα παιδιά να διδάσκονται από τις συνέπειες των πράξεών τους, αποφεύγοντας μια σχέση η οποία βασίζεται στην ανταμοιβή και την τιμωρία.

• Να έχουν το θάρρος να μην είναι τέλειοι. Να αναγνωρίζουν τις δυνατότητές τους και να μην έχουν υπέρμετρες απαιτήσεις από τον εαυτό τους. Με τον ίδιο τρόπο να ενθαρρύνουν τα παιδιά να έχουν το θάρρος να μην είναι τέλεια και να αποδέχονται τις δυνατότητές τους.

• Να θέτουν λογικούς κανόνες και όρια και να μην έχουν υπερβολικές προσδοκίες. Να ζουν σύμφωνα με τους κανόνες που θέτουν.

& Να ακούν προσεκτικά αυτό που θέλουν να πουν τα παιδιά τους και να προσπαθούν να κατανοούν τα συναισθήματα τους.

• Να παίρνουν τα παιδιά στα σοβαρά και να ενδιαφέρονται για όλα όσα έχουν σημασία γι’ αυτά, π.χ. ρούχα, σπορ, μουσική, βιβλία
κ.ά.
• Να κατανοούν και να εκτιμούν την πορεία της εξελιξης τους (Ντινκμέγιερ & Μακκαίη, 2000).

Είναι σημαντικό οι γονείς να προσέχουν τόσο το περιεχόμενο του μηνύματος όσο και το πλαίσιο εκφοράς του, δηλαδή με ποιο τρόπο εκφράζεται το εκάστοτε μήνυμα του παιδιού. Σε αυτό βοηθά πολύ η παρατήρηση των μη λεκτικών μηνυμάτων που μεταδίδουν τα παιδιά: η έκφραση του προσώπου, η βλεμματική επαφή, η στάση του σώματος, οι κινήσεις των χεριών, αλλά και ο τόνος της φωνής, ο τρόπος που χρωματίζονται οι λέξεις. Είναι επίσης σημαντικό να παρατηρήσουν κατά πόσο συμφωνεί το λεκτικό περιεχόμενο του μηνύματος με το μη λεκτικό  Pease, 2003). Για να επιτευχθεί αυτό, οι γονείς θα πρέπει να παρατηρούν προσεκτικά, να ασκηθούν στην παρατήρηση και φυσικά να είναι εκεί, να είναι παρόντες, κυριολεκτικά και μεταφορικά. Με δυο λόγια, να διαθέτουν χρόνο στα παιδιά τους. 

Πολύς λόγος έχει γίνει και γίνεται για τη σημασία της αφιέρωσης ποιοτικού χρόνου στα παιδιά: ότι είναι πιο σημαντικός ο ποιοτικός χρόνος από τον πολύ χρόνο, που συνήθως δεν είναι ιδιαίτερα ποιοτικός. Αυτό είναι αλήθεια. Αποτελεί μια διαπίστωση, έναν ισχυρισμό των ειδικών, που -ευτυχώς- ήρθε για να καθησυχάσει τους γονείς που είναι σήμερα και οι δυο σκληρά εργαζόμενοι. 

ΜΟΙΡΑΣΟΥ ΤΟ! :
ΡΩΤΗΣΤΕ ΤΟΥΣ ΕΙΔΙΚΟΥΣ
ΡΟΗ ΕΙΔΗΣΕΩΝ