Eνοχές: Πώς να συγχωρείς στον εαυτό σου τα λάθη

17 Σεπτεμβρίου 2015
Στέλλα, αναγνώστρια του boro.gr ρωτά

Αναγνωστριά μας ρωτά:

Νιωθω ααχημα με τον εαυτό μου εξαιτιας καποιων σφαλματων στην προσωπικη μου ζωη. Καποιες επιλογες που δεν συναπτουν με τις ηθικες μου αξιες και εχουν οδηγησει καποια ατομα απο τον κοινωνικο μου κυκλο να σκεφτονται ασχημα για εμενα. Επισης και εγω δεν μπορω να συγχωρησω τον εαυτο μου και απορω μαζι μουπως μπορω να το ξεπερασω και να αγαπησω το εαυτο μου εχω ενοχες και τυψεις και νιωθω οτι με εχω προδωσει. Θελω ομως να σταματησω να σκεφτομαι ετσι...Για τον λογο αυτο ζηταω την βοηθεια σας ευχαριστω εκ των προτερων. 

Στο ερώτημά σας απαντά η ψυχολόγος, Όλγα Κωνσταντίνου 

 Όλγα Κωνσταντίνου


Φαίνεται από το μήνυμα σας σαν να μην μπορείτε να αποδεχτείτε επιλογές που έχετε κάνει στο παρελθόν. Το παρόν σας και το μέλλον σας διαμορφώνεται από ένα παρελθόν για το οποίο μιλάτε και το αντιλαμβάνεσθε ως ασυγχώρητο ή ότι ήταν αντίθετο με το αξιακό σας σύστημα. Ὀσο όμως μιλάτε για το παρελθόν σας με έναν τέτοιο τρόπο είναι σαν να μην επιτρέπετε στον εαυτό σας να υλοποιήσει τον στόχο του :που είναι να αγαπήσετε τον εαυτό σας και να προχωρήσετε.
Η λέξη συγχωρώ έχει και την έννοια του "χωράω μαζί ". Πέρα δηλαδή από την συγχώρεση με την έννοια του σταματώ να έχω αρνητικά συναισθήματα για επιλογές που έχω κάνει στη ζωή μου, μπορεί να εμπεριέχει και το ότι αυτά που μου έχουν συμβεί, οι επιλογές που έχω κάνει, αυτά και εγώ χωράμε μαζί, συμπορευόμαστε.

Διαβάστε επισης: 

ΟΙ ΕΝΟΧΕΣ ΚΑΝΟΥΝ ΧΕΙΡΟΤΕΡΗ ΤΗ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑ ΣΑΣ

Μας λένε διαρκώς πως είναι ηθικό να αισθανόμαστε ενοχές όταν κάνουμε κάτι κακό, γιατί ο πόνος που είναι συν-δεδεμένος με τις ενοχές θα αποδειχτεί τόσο δυσάρεστος ώστε δεν πρόκειται να ξανακάνουμε το ίδιο σφάλμα. Αν ίσχυε κάτι τέτοιο, θα ήμουν ο πρώτος που θα πρότεινε ν’ αναπτύξουμε όσο περισσότερες ενοχές μπορούμε ώστε να γίνουμε λιγότερο επιρρεπείς σε λάθη. Δυστυχώς, τα πράγματα δεν είναι έτσι. Και μάλιστα, η αντίθετη συμπεριφορά είναι πιο αποτελεσματική· δηλαδή, μην επικρίνετε καθόλου τον εαυτό σας, μα αναλύστε τα σφάλματα και τις αμαρτίες σας κι έπειτα βάλτε τα δυνατά σας να μην τα επαναλάβετε. Όταν επικρίνετε τον εαυτό σας για τα λάθη σας, πείθεστε πως είναι σχεδόν αδύνατον να συμπεριφερθείτε καλύτερα και πως η χειρότερη συμπεριφορά είναι ό,τι ακριβώς χρειάζεται ένα κτήνος σαν κι εσάς για τιμωρία. Άλλωστε πώς αλλιώς μπορείτε να αποτυπώσετε ένα σφάλμα στη μνήμη σας αν δεν υποφέρετε εξαιτίας του;

Πάρτε για παράδειγμα τη Λούσυ. Παντρεύτηκε, ο άνδρας της έφυγε για υπηρεσία στο εξωτερικό, ένιωσε μοναξιά και έκανε σχέση με κάποιον άλλο. Παρόλο που είχε ηθικούς ενδοιασμούς yi’ αυτή τη σχέση, την απολάμβανε τόσο ώστε μπλόκαρε κάθε σκέψη να δώσει ένα τέλος ή να επικρίνει αυστηρά τον εαυτό της. Μα η σχέση αυτή έληξε σε έξι μήνες κι έπειτα βρέθηκε σχεδόν αμέσως στην αγκαλιά κάποιου άλλου άντρα. Τώρα πια είχε αρχίσει να μισεί τον εαυτό της. Σ’ αυτή τη φάση αποφάσισε ότι ήταν μια πόρνη, ένα διεφθαρμένο άτομο που δεν άξιζε βοήθεια και καλά θα έκανε να πάει με όποιον άντρα εξέφραζε κάποιο ενδιαφέρον γι’ αυτήν. Ένα βράδυ, μετά από ένα πάρτι, πρόσεξε ότι ένας από τους καλεσμένους την ακολουθούσε με το αυτοκίνητό του. Τι έκανε; Το μόνο πράγμα που ταίριαζε σε μια «πόρνη». Βγήκε από το αυτοκίνητό της, μπήκε στο δικό του κι έκανε έρωτα μαζί του. Έπειτα γύρισε στο σπίτι της. Αργά το βράδυ μου τηλεφώνησε κλαίγοντας - ήταν στα πρόθυρα της αυτοκτονίας και ζητούσε βοήθεια.

Δεν πέρασε πολύς καιρός και κατάλαβε τι έκανε στον εαυτό της. Άλλαξε τελείως όταν συνειδητοποίησε πως η αυτοεπίκριση την είχε πείσει πως ήταν διεφθαρμένη κι όχι απλώς μια ανόητη κι άπιστη σύζυγος. Ούτε μια φορά δε συμφώνησα πως οι πράξεις της ήταν ανώδυνες. Έτσι όπως σηκωνόταν από το ένα κρεβάτι κι έπεφτε στο άλλο θα μπορούσε να κολλήσει κάποιο αφροδίσιο νόσημα ή να μείνει έγκυος, πράγμα τρομερά άδικο για τον άντρα της. Επέμενα όμως ότι φερόταν τόσο απερίσκεπτα αλλά επέμενα επίσης ότι δεν έπρεπε να επικρίνει τον εαυτό της. Το θέμα ήταν να σκεφτεί τις πράξεις της και πόσο ωφελούσαν ή όχι τον εαυτό της.

Η ΕΠΙΚΡΙΣΗ ΕΙΝΑΙ ΜΙΑ ΒΙΑΙΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΚΑΤΑ ΤΟΥ ΕΑΥΤΟΥ ΣΑΣ

Σκεφτείτε για μια στιγμή τι κάνετε στον εαυτό σας όταν τον κατηγορείτε. Πρώτα τον θεωρείτε ανάξιο ν’ ανήκει στην ανθρώπινη φυλή και τον αντιμετωπίζετε σαν ξεχω­ριστό είδος από τους άλλους. Τον κηλιδώνετε με λεκτικές επιθέσεις, έτσι ώστε νιώθετε να βρωμάτε ακόμα κι αν οι άλλοι δεν μπορούν να σας μυρίσουν. Τον καλύπτετε με αόρατο μίσος κι απέχθεια.. Και πάντα τον μεταχειρίζεστε λες κι οι άλλοι θα ’πρεπε να τον φτύνουν και να τον αποφεύγουν σαν την πανούκλα. Αυτό είναι βία, δε συμφωνείτε;

Ας υποθέσουμε τώρα πως κάποιος άλλος επρόκειτο να τα κάνει όλα αυτά σ’ εσάς. Δε θ’ αντιστεκόσασταν, δε θα δίνατε και την ίδια σας τη ζωή για να μη σας φερθούν με τόσο επαίσχυντο τρόπο; Φυσικά. Αλλιώς θα ήσασταν τρελοί. Δίνετε όμως τέλος στη βία όταν εσείς οι ίδιοι την εξασκείτε; Και βέβαια όχι. Την απολαμβάνετε. Νομίζετε πως σας αξίζει. Και επιπλέον αισθάνεστε καλά επειδή πι­στεύετε πως, μέσα από όλα αυτά τα βασανιστήρια, λυ­τρώνεστε από τις αμαρτίες σας.

Αφού είναι τόσο καλό να υποφέρετε όταν το καλείτε εσείς, γιατί είναι κακό όταν το κάνουν άλλοι; Και μάλιστα, αν θέλετε να είστε λογικοί ρεαλιστές, όλοι εσείς που επικρίνετε τον εαυτό σας θα ’πρεπε να πάτε φυλακή για να συνειδητοποιήσετε τι πραγ­ματικά σημαίνει τιμωρία, ή να λάβετε μέρος εθελοντικά σε αποστολές αυτοκτονίας, ή να δουλέψετε σε αποικίες λεπρών. Όσο περίεργο κι αν φαίνεται, αυτό ακριβώς κά­νουν στην πραγματικότητα κάποιοι από τους πιο επίμο­νους επικριτές του εαυτού τους. Εκτίθενται σε κίνδυνο, πτώχευση, αποτυχία, πιστεύοντας πως τους αξίζει επειδή είναι ανάξιοι. Οι περισσότεροι όμως δε φτάνουν σε τέτοια άκρα. Τιμωρούν τους εαυτούς τους κατ’ ιδίαν, καταριού­νται μόνοι τους την ύπαρξή τους, ενώ προσπαθούν να κρύψουν από τους άλλους το μίσος που νιώθουν για τον εαυτό τους, χωρίς καν να συνειδητοποιούν πόσο άδικα του φέρονται.

Η ΕΠΙΚΡΙΣΗ ΕΙΝΑΙ ΠΑΝΤΑ ΕΠΙΚΙΝΔΥΝΗ

Η επίκριση δεν είναι εσφαλμένη μόνο όταν τη στρέφετε κατά του εαυτού σας- είναι εσφαλμένη κι επικίνδυνη ό­ταν τη στρέφετε και εναντίον των άλλων. Στη δεύτερη πε­ρίπτωση προκαλεί μίσος, θυμό και βία. Ό­ταν κάνουν καλές πράξεις, νομίζετε πως αντιμετωπίζετε καλούς ανθρώπους- όταν κάνουν κακές πράξεις, έχετε μπροστά σας κακούς ανθρώπους. Ανοησίες! Και πάλι συγ­χέουμε το άτομο με τις πράξεις του.

Ουσιαστικά, κάθε πράξη βίας, κάθε πόλεμος, βασανι­στήριο ή δολοφονία που συμβαίνει στον κόσμο ξεκινάει από αυτή τη φριχτή πεποίθηση, ότι: α) υπάρχουν κακοί άνθρωποι στον κόσμο και β) οι κακοί άνθρωποι πρέπει να επικριθούν αυστηρά και να τιμωρηθούν για τις κακές τους πράξεις. Πρέπει οπωσδήποτε  να τους τιμωρήσουμε δεν κάνουμε τίποτα παρα­πάνω απ’ ό,τι έκαναν εκείνοι και προσέλκυσαν την προ­σοχή μας.

Ας μη φτάνουμε στα άκρα. Οι πιο πολλοί από εμάς δεν ξέρουμε κανένα δολοφόνο, οπότε μια ματιά στα γε­γονότα της καθημερινής ζωής θα βοηθούσε να εξηγή­σουμε πολύ καλύτερα τους κινδύνους της επίκρισης. Ο άντρας σας μόλις αγόρασε ένα αυτοκίνητο χωρίς να σας συμβουλευτεί. Εσείς δε θέλατε καν δεύτερο αυτοκίνητο, αλλά είστε πρόθυμη να παραβλέψετε το γεγονός αυτό. Ωστόσο, δε σας δόθηκε η παραμικρή ευκαιρία να διαλέ­ξετε το μοντέλο ή το χρώμα. Κι ύστερα απ’ όλα όσα κάνατε γι’ αυτόν! Ήσασταν πάντα δίκαιη απέναντί του. Δεν ξοδεύατε τίποτα χωρίς πρώτα να τον ρωτήσετε. Τώρα αποφασίζετε πως αυτό που έκανε είναι τρομερή αδικία (κι έχετε απόλυτο δίκιο) κι έτσι του επιτί- θεστε αναφέροντας κάθε τι που σας ενοχλεί σ’ αυτόν. Α­φού του τα ψάλετε για τα καλά, του εκσφενδονίζετε κά­ποιο αντικείμενο και, για να τον κάνετε να νιώσει ακόμα χειρότερα, πηγαίνετε στο δωμάτιό σας με γοερά κλάμα­τα. Αν η πόρτα κλειδώνει, ακόμα καλύτερα.

Δεν είναι παραμύθι. Πρόκειται για ένα γεγονός που συμβαίνει πολύ τακτικά, σχεδόν σε κάθε νοικοκυριό. Σε κάποια σπίτια πρόκειται για μια καθημερινή τελετουρ­γία, όπως το πλύσιμο των πιάτων.

Η γυναίκα στο παράδειγμά μας κατηγόρησε τον άν­τρα της για την απερισκεψία του. Ουσιαστικά λέει στον εαυτό της: «Φέρθηκε άσχημα. Είναι κακός». Και το ενε­νήντα εννιά τοις εκατό των ανθρώπων θα συμφωνούσαν μαζί της. Εγώ όμως διαμαρτύρομαι. Γιατί κάνει λάθος; Πρώτα απ’ όλα, ο άντρας της είναι άνθρωπος, ατελής όπως κι η ίδια. Αυτό σημαίνει πως πρέπει να έχει κάποια ελαττώματα. Αν δε θέλει να είναι η απερισκεψία ένα από τα μεγάλα του ελαττώματα, τι θα προτιμούσε; Θα ένιωθε ικανοποιημένη αν κα­ταχραστής; Υπάρχουν και χειρότερα. Ίσως τότε θα ’πρεπε  ν’ αποδεχτεί το ε­λάττωμά του και να προσπαθήσει ήρεμα να του κόψει συνήθεια, αντί να του δίνει αφορμές να τη μισήσει όσο πολύ ώστε να πάει ν’ αγοράσει ακόμα κι ελέφαντα χωρίς να τη συμβουλευτεί.

Αυτού του είδους η επίκριση είναι επικίνδυνη, γιατί απομακρύνει τους ανθρώπους, διαλύει γάμους, βοηθάει να νιώσει το θύμα ενοχές και κατάθλιψη, ανεβάζει την πίεση και προκαλεί έλκος. Κανείς δεν μπορεί να γίνει έξαλλος με κάποιον άλλο χωρίς να πληρώσει το τίμημα.

AdTech Ad


ΜΟΙΡΑΣΟΥ ΤΟ! :
ΡΩΤΗΣΤΕ ΤΟΥΣ ΕΙΔΙΚΟΥΣ
Δώρα***** ****
02:01 Τρίτη 15/12/2015
Εδώ και 45 χρόνια είμαι σε μια σχέση με έναν άντρα ο οποίος έχει έναν γιο σχεδόν 6 χρονών με μια γυναίκα η οποία είναι από την Τσεχία κ έρχεται στην Ελλάδα τα καλοκαίρια για δουλειά ως γκρουπιέρα Είναι μαζί της 15 χρόνια Όμως ήδη αρκετά χρόνια πριν το παιδί δεν είχαν καλή ερωτηκή σχέση Το παιδί προέκυψε σύμφωνα με τα λεγόμενα τόσο του ίδιου όσο κ της μητέρας κατά λάθος και έτσι αποφάσισαν να παραμείνουν μαζί παρά τις δυσκολίες που είχαν δίχως να έχουν πλέον καθόλου ερωτική σχέση Εκείνη κοιμάται με το παιδί στην κρεβατοκάμαρα κ ο ίδιος στο καναπέ στο σαλόνι Η γνωριμία μας του έδωσε ζωή χαρά ελπίδα ήθελε να της πει να χωρίσουν κ να είναι μαζί μου Δεν θέλω να αναφερθώ στο πόσο έντονη είναι η έλξη κ η δύναμική της ενέργειας που ρέει μεταξύ μας Στον χρόνο πάνω όμως που ήμασταν μαζί κ πριν προλάβει να μιλήσει στην μητέρα του μικρού του γιου πεθαίνει η μητέρα του μεγάλου του γιού ο οποίος ήταν τότε 17 χρονών κ ζούσε με την μητέρα του στην Αγγλία Ο χωρισμός του με την πρώην γυναίκα του ήταν άσχημος κ ενώ ερχόταν συχνά στην Ελλάδα για διακοπές η σχέση του με το μεγάλο του γιο ήταν σχεδόν ανύπαρκτη μιας κ υπήρχε πολύ θυμός κ έλειψη επικοινωνίας μεταξύ της πρώην γυναίκα του κ εκείνου κυρίως από την πλευρά του Η σχέση μου μαζί του ήταν τόσο δυνατή κ βαθιά που ο μεγάλος του ο γιος πήρε εμένα από την Αγγλία τηλέφωνο όταν η μητέρα του ήταν στο νοσοκομείο κ όταν ύστερα πέθανε Ο θάνατός της τα άλλαξε όλα μέσα του Έστω κ αν δεν άλλαξαν τα αισθήματά του κ ο πόθος του για μένα ξύπνησαν ενοχές κ φόβος ότι θα χάσει κ τον μικρό του τον γιο αφήνοντας την μητέρα του Κατανόησα την δυσκολία του κ του ζήτησα πολλές φορές να χωρίσουμε Αυτός όμως δεν με άφηνε Ζούσα στην Αθήνα κ έφυγα κ πήγα να ζήσω στην επαρχεία όπου ζει κ εκείνος Ενώ χαιρόταν κ ήθελε πολύ να έρθω όταν ήρθα απομακρύνθηκε Στεναχωρήθηκα απογοητεύτικα αλλά τον άφησαμέχρι που άρχισε πάλι να με διεκδικεί Αυτό γινόταν τώρα 35 χρόνια Δεν μπορούσε να με αφήσει να φύγω αλλά δεν μπορούσε κ να με έχει Με είχε παρουσιάσει σε όλους σαν μια πολύ καλή φίλη κ επιδείωξε να γίνουμε φίλες με την μητέρα του μικρού του γιού κ ο μικρός μου έχει τρομερή αδυναμία Εκείνος όμως την μία ήταν κοντά μου την άλλη απομακρυνόταν γιατί ήθελε να είναι κ σωστός πατέρας κ οικογενειάρχης ώστε να μην του φύγει η μητέρα με τον μικρό του γιο Όσο κ να καταλάβαινα όμως δεν το άντεχα Όσο παιρνούσε ο καιρός τόσο περισσότερο αναπτυσόταν η ανάγκη μου να είμαι μαζί του κ έτσι μιας κ δεν μπορούσε να μου δώσει αυτά που είχα ανάγκη κ το είχε πλέον δηλώσει προσπάθησα πολλές φορές να τον αφήσω Την μία με θυμό την άλλη ήρεμα την άλλη με αδιαφορία κ απομάκρυνση Τον αγαπούσα όμως πολύ κ ετσι όσες φορές κ να τον άφηνα κ όσο κ να πονούσε μέχρι να το ξεπεράσω όταν γυρνούσε είχε τον τρόπο πάντα να με πείθει για το ότι με αγαπάει κ ότι εμείς οι δυο δεν γίνεται να μην είμαστε μαζί Μου είχε πει πως ότι κ να γίνει θα βρει έναν τρόπο να υπαρχει στην ζωή μου κ ότι δεν θα με αφήσει ποτέ Μου υποσχόταν πολλά μικρά πράγματα τα οποία ήθελε να τα κάνει Η κατάσταση όμως στην οποία ζούσε δεν του άφηνε τις περισσότερες φορές το περιθόριο να κρατήσει τις υποσχέσεις του Αυτό με θύμωνε όσο κ να το καταλάβαινα Θα προτιμούσα να μην μου υποσχόταν τίποτα γιατί δεν περίμενα τίποτα κ του το έλεγα αυτό Ήταν όμως σαν να το έκανε επίτηδες για να με αφήνει συνέχεια σε μια αναμονή να ελπίζω σε πράγματα από εκείνον κ να με κρατάει έτσι κοντά του Κ εκεί που νόμιζα ότι δεν θα το έκανα ποτέ αυτό που πάντα απειλούσα ότι θα κάνω όταν ήμουν πολύ θυμωμένη μαζί του το έκανα κ υπήρξα η αφορμή να τα μάθει όλα η μητέρα του μικρού του γιου η οποία είναι τώρα εκτός Ελλάδας Όταν αντιλήφθηκε τι έκανα ήρθε στο σπίτι έπινε ενώ κανονικά δεν πίνει τα έσπασε όλα με έβριζε με ρωτούσε πως κ γιατί το έκανα αυτό μου έλεγε ότι αυτός με αγαπούσε αληθεινά ότι ποτέ δεν έχει ξανανιώσει έτσι κ ότι εγώ τον πρόδωσα κ τον κορόιδεψα κ απειλούσε ότι θα σκοτωθεί κ οτι θα με σκοτώσει κ μένα γιατί με αγαπάει τόσο πολύ που θα με παρει μαζί του Ευτυχώς κατάφερα να τον ηρεμήσω κ αφού έφυγε πήγα στην αστυνομία κ το κατάγκηλα Φεύγοντας μου ζήτησε να σβήσω τα νούμερά του κ ότι αν χάσει το παιδί του θα μου στείλει ένα μήνυμα στο οποίο θα λέει μόνο εξαφανήσου κ το καλό που μου θέλει είναι να φύγω Αλλά όπου κ να πήγαινα θα έψαχνε να με βρει κ να είμαι σίγουρη ότι θα με βρεί Για δυο μέρες έμεινα σε έναν φίλο Όταν ηρέμησα λίγο κ συνήλθα από το σοκ ήρθα πάλι σπίτι μου γιατί σκέφτηκα ότι δεν θα με κάνει κανείς να κρυφτώ ή να φοβηθώ Μάζεψα όσα γινόταν κ συνέχισα να κάνω κανονικά την δουλειά μου Δεν με έχει ξαναενοχλήσει Όλο αυτό έγινε πριν τρεις βδομάδες Σε λίγες μέρες είναι να φύγει να πάει να δει για τις γιορτές τον γιο του στην Τσεχία Ξέρω ότι η μητέρα του γιου του δε του μιλάει απλά τον αφήνει να επικοινωνεί με τον μικρό στο σκάιπ Έχω τύψεις ενοχέςδεν μπορώ να συγχωρήσω τον εαυτό μου που ξέφυγα έτσι κ τα έμαθε κ επίσης αναρωτιέμαι τι να κάνω Την μια μέρα είμαι καλά την άλλη χάλια Δεν μπορώ να καταλάβω κ δεν ξέρω τι προσπαθώ να καταλάβω για να νιώσω καλύτερα Όλα είναι μπερδεμένα Δεν ξέρω πως να το χωρέσω κ να το κατατάξω όλο αυτό μέσα μου μετά από τόσο καιρό αφοσίωσης κ αγάπης Πως είναι δυνατόν να φερθούν δυο άνθρωποι έτσι Κ πως είναι δυνατόν μετά από όλο αυτό ακόμα να ελπίζω κ ακόμα να έχω αισθήματα για αυτόν τον άνθρωπο κ να νιώθω ότι τον αδίκησα Δεν το χωράει ο νους κ με τηρρανάει αυτή η άγνεια Ξέρω ότι είναι πολλά όλα αυτά που σας έγραψα Στην Αθήνα πήγαινα σε μια ψυχοθεραπευτρια αλλά αυτή τη στιγμή η οικονομική μου δυνατότητα είναι πολύ χάλια κ δεν μου το επιτρέπει Αν έχετε να μου πείτε κάτι ώστε να βγώ από αυτή την μίζερη κατάσταση κ αυτή τη δίνη κ η σκέψη μου να επανέλθει λίγο στα φυσιολογικά θα σας ήμουν πολύ ευγνώμων Ευχαριστώ πολύ
ΡΟΗ ΕΙΔΗΣΕΩΝ