Σεξουαλικά νοσήματα στην εφηβεία: Τι πρέπει να κάνουν οι γονείς

21 Σεπτεμβρίου 2015

Το AIDS αποτελεί μια από τις μάστιγες της σύγχρονης εποχής. Συχνά αντιμετωπίζεται με μια στάση αδιαφορίας ή κατά κάποιον τρόπο ανεμελιάς, αφού στο άκουσμά του πολλοί αντιδρούν σηκώνοντας τους ώμους και λέγοντας "σιγά να μη συμβεί αυτό σε μένα!". Δυστυχώς όμως, το AIDS δεν κάνει διακρίσεις και, καθότι μεταδιδόμενο νόσημα, ο οποιοσδήποτε ρισκάρει με τη συμπεριφορά του εκτίθεται στον κίνδυνο να "κολλήσει".

Γράφει , η Δρ Λίζα Βάρβογλη, Ph.D. Ψυχολόγος-Ψυχοθεραπεύτρια, Νευροψυχολόγος (greekpsychologypages.blogspot.gr)



Το AIDS είναι μια επίκτητη πάθηση η οποία δεν επιτρέπει στο ανοσοποιητικό σύστημα του ατόμου να ανταπεξέλθει επιτυχώς στις προσβολές από διάφορες ασθένειες. Τα άτομα με AIDS είναι επιρρεπή σε μια ποικιλία νοσημάτων, τα οποία ένας υγιής οργανισμός δεν θα τα εκδήλωνε καν ή θα τα εκδήλωνε σε πιο ελαφρά μορφή.

Πως μεταδίδεται το AIDS;

- Από τη σεξουαλική πράξη, με άτομα του ίδιου ή του αντίθετου φύλου

- Άμεση επαφή με μολυσμένο αίμα ή προϊόντα του αίματος, όπως βελόνες τις οποίες μοιράζονται διαφορετικά άτομα ή μετάγγιση αίματος

- Μετάδοση από τη μητέρα που έχει AIDS στο έμβρυό της κατά την κύηση ή μέσω του θηλασμού

Γιατί ειδικά οι έφηβοι έχουν τον κίνδυνο του AIDS;

Αν και ο αριθμός των εφήβων που πάσχει από AIDS είναι μικρός στις δυτικές κοινωνίες, οι έφηβοι αποτελούν μια ιδιαίτερη κοινωνική ομάδα με χαρακτηριστικά που την κάνουν ευάλωτη στον ιό του AIDS.

Αίσθηση του άτρωτου

Είναι παγκοσμίως χαρακτηριστική η τάση των εφήβων να πιστεύουν ότι είναι άτρωτοι από ασθένειες, ατυχήματα και τον ίδιο το θάνατο, με αποτέλεσμα συχνά να υιοθετούν συμπεριφορές που δείχνουν ότι αψηφούν διάφορες υπαρκτές απειλές.

Σε μια αμερικανική έρευνα που έγινε για να διαπιστωθεί αν έφηβοι ηλικίας 16-19 ετών πίστευαν ότι διατρέχουν κίνδυνο να κολλήσουν AIDS, 91% απάντησαν ότι δεν πίστευαν ότι θα μπορούσαν να κολλήσουν. Σε μια άλλη έρευνα, 73% των ερωτηθέντων εφήβων δεν έδειξαν καμία ανησυχία ότι θα μπορούσαν να κολλήσουν τον ιό του AIDS. Ακόμα και όταν 79% των εφήβων του Σαν Φρανσίσκο (που έχει τα υψηλότερα ποσοστά AIDS στην Αμερική) που ερωτήθηκαν απάντησαν ότι ανησυχούσαν μήπως κολλήσουν AIDS, περισσότεροι από τους μισούς δήλωσαν ότι δεν ήταν το είδος του ανθρώπου που θα κολλούσε AIDS.

Διαμόρφωση προσωπικής ταυτότητας

Η σεξουαλική ταυτότητα και οι σεξουαλικές προτιμήσεις του ατόμου αρχίζουν να διαγράφονται πιο ξεκάθαρα και να παγιώνονται στην εφηβεία. Σε αυτή την περίοδο της ζωής του το άτομο συχνά πειραματίζεται με διαφορετικούς σεξουαλικούς παρτενέρ, συνομήλικους ή μεγαλύτερους σε ηλικία, του ίδιου ή του αντίθετου φύλου. Μια τέτοιου είδους συμπεριφορά όμως, όταν συνοδεύεται από σεξουαλική επαφή χωρίς τη χρήση προφυλακτικού θέτει σε κίνδυνο μόλυνσης και το ίδιο το άτομο που επιδίδεται σε αυτή αλλά και τους μελλοντικούς σεξουαλικούς του παρτενέρ.

Σεξουαλική επαφή χωρίς προστασία

Οι έφηβοι αποτελούν ήδη ομάδα υψηλού κινδύνου για τα σεξουαλικώς μεταδιδόμενα νοσήματα. Σύγχρονα ερευνητικά δεδομένα δείχνουν ότι 70% των εφήβων έχουν ξεκινήσει κι έχουν ενεργή σεξουαλική ζωή ως την ηλικία των 20 ετών, ενώ πάνω από τους μισούς από αυτούς είχαν την πρώτη τους σεξουαλική επαφή από την ηλικία των 17 ετών, ενώ λιγότεροι από τους μισούς χρησιμοποιούν προφυλακτικά.

Τα δεδομένα του Κέντρου για τον Έλεγχο των Ασθενειών των ΗΠΑ δείχνουν ότι από όλες τις ηλικιακές ομάδες, τα άτομα ηλικίας 15-19 ετών έχουν το μεγαλύτερο ποσοστό γονόρροιας, μιας σεξουαλικά μεταδιδόμενης ασθένειας, πράγμα το οποίο δείχνει ότι δε χρησιμοποιούν προφυλακτικά.

Γονείς και Έφηβοι: συζητούν για το AIDS;

Οι έφηβοι θέλουν να μιλήσουν στους γονείς τους για το AIDS και τα ρίσκα της σεξουαλικής συμπεριφοράς, αλλά το βρίσκουν δύσκολο, δείχνουν τα αποτελέσματα μιας έρευνας του Πανεπιστημίου του Σαν Φρανσίσκο.

Αν σε μια κοινωνία που το AIDS είναι μέρος της καθημερινής τους ζωής υπάρχει τέτοια δυσκολία, πόσο μάλλον σε κοινωνίες που το AIDS και η σεξουαλική συμπεριφορά των εφήβων αποτελούν ταμπού. Γενικά, οι έφηβοι έχουν δυσκολία να κουβεντιάσουν με τους γονείς τους λεπτά ζητήματα.

Όμως, οι ειδικοί τονίζουν ότι η καλή επικοινωνία μεταξύ γονιών και παιδιών είναι το κλειδί για την πρόληψη, όχι μόνο στον τομέα του AIDS, αλλά και της ανεπιθύμητης εγκυμοσύνης, των ναρκωτικών και άλλων συμπεριφορών με αρνητικές συνέπειες στην υγεία του εφήβου.

Οι ίδιοι οι έφηβοι παραδέχονται ότι θα ήθελαν να μπορούν να συζητούν με τους γονείς τους "καυτά" ζητήματα αλλά δεν ξέρουν πως να τους προσεγγίσουν και ντρέπονται να τα θίξουν πρώτοι. Από την άλλη, οι γονείς δεν έχουν εκπαιδευτεί στο πως να προσεγγίζουν τέτοιου είδους θέματα και συχνά, η έλλειψη εμπειρίας στο πως να μιλήσουν, η έλλειψη γνώσης, η ντροπή ή η λανθασμένη πεποίθηση ότι κάτι τέτοιο δεν πρόκειται να συμβεί στο δικό τους παιδί, τους εμποδίζει από το να ξεκινήσουν μια τέτοια συζήτηση. 

Που είναι λοιπόν οι γονείς;

Ενώ η εφηβεία είναι μια κρίσιμη ηλικία για το παιδί που απαιτεί τη γονεϊκή συμμετοχή σε όλα τα επίπεδα και τομείς, συχνά οι γονείς ασχολούνται κυρίως με τον σχολικό τομέα και θέτουν όρια και απαγορεύσεις στον τομέα της προσωπικής ζωής/διασκέδασης του εφήβου, χωρίς όμως να συζητάνε μαζί του.

Αλλά οι έφηβοι χρειάζονται ξεκάθαρα όρια και αντικειμενικές πληροφορίες και όχι απειλές ή εκφοβισμούς. Πρέπει να γνωρίζουν όχι μόνο ποιες είναι οι αξίες της οικογένειάς τους, αλλά και ποιες είναι οι συνέπειες διαφόρων συμπεριφορών, όπως η σεξουαλική πράξη χωρίς προφύλαξη, ο πειραματισμός με πολλούς παρτενέρ, ο πειραματισμός με ουσίες όπως ναρκωτικά και αλκοόλ.

Ειδικά στην εφηβεία τα νεαρά άτομα είναι ιδιαίτερα ευάλωτα στα μηνύματα σεξουαλικού περιεχομένου με τα οποία βομβαρδίζονται από τα τηλεοπτικά κανάλια και τα βίντεο των τραγουδιών αλλά και από τις πληροφορίες που υπάρχουν στο διαδίκτυο.

Η αναζήτηση της προσωπικής και σεξουαλικής τους ταυτότητας είναι έντονη και χρειάζονται στηρίγματα για να μπορέσουν να τη διαμορφώσουν ώστε να έχουν γερές ψυχολογικές βάσεις για την υπόλοιπη ζωή τους. Η ενεργητική παρουσία και ο ρόλος του γονιού σε αυτή τη φάση της εξέλιξης του ατόμου είναι λοιπόν ζωτικής σημασίας.

ΜΟΙΡΑΣΟΥ ΤΟ! :
ΡΩΤΗΣΤΕ ΤΟΥΣ ΕΙΔΙΚΟΥΣ
ΡΟΗ ΕΙΔΗΣΕΩΝ