Καταθλιπτικοί άνθρωποι: Τα 3 συχνά λάθη στην σκέψη τους

19 Νοεμβρίου 2015

Ο λανθασμένος τρόπος σκέψης οδηγεί στην κατάθλιψη και την επιδεινώνει. Πιθανώς ένας καταθλιπτικός ασθενής να κάνει ένα ή περισσότερα από τα ακόλουθα λάθη:

1) Μεγαλοποίηση

Αντιμετωπίζει συγκεκριμένα γεγονότα με έναν υπερβολικό τρόπο. Για παράδειγμα, εάν έχει κάποια καθημερινή δυσκολία, αρχίζει να σκέφτεται ότι θα καταλήξει σε καταστροφή - μεγαλοποιεί τα προβλήματα και την πιθανή βλάβη που θα μπορούσαν να προκαλέσουν.

Την ίδια στιγμή, υποτιμά την ικανότητά του να τα αντιμετωπίσει. Καταλήγει σε συμπεράσματα χωρίς καμία απόδειξη και θεωρεί ότι τα συμπεράσματά του είναι σωστά. Ένας άντρας που αγόρασε ένα καινούργιο σπίτι υποψιαζόταν ότι το σπίτι είχε τερμίτες. Αμέσως κατέληξε στο συμπέρασμα ότι το σπίτι θα καταστρεφόταν και δεν θα άξιζε, ότι τα λεφτά του σπαταλήθηκαν άσκοπα. Πείστηκε ότι τίποτα δεν μπορούσε να γίνει για να "σωθεί το σπίτι".

2) Υπεργενίκευση

Κάνει μια ευρεία, γενικευμένη παρατήρηση που δίνει έμφαση στο αρνητικό: «Κανείς δε με συμπαθείς.» «Είμαι τελείως αποτυχημένος.» «Ποτέ δε μπορώ να πάρω αυτό που θέλω από τη ζωή.» Αν κάποιος που γνωρίζει του μιλήσει άσχημα, σκέφτεται: «Χάνω όλους τους φίλους μου»

3) Αγνοώντας το Θετικό

Εντυπώνονται στο μυαλό του και θυμάται μόνο αρνητικά γεγονότα. Όταν δόθηκε η συμβουλή σε μια καταθλιπτική γυναίκα να κρατήσει ημερολόγιο, κατάλαβε ότι θετικά γεγονότα συμβαίνουν συχνά στη ζωή της αλλά είχε την τάση να μην τους δίνει σημασία και να τα ξεχνά. Ή έλεγε στον εαυτό της ότι οι καλές εμπειρίες ήταν ασήμαντες για τον ένα ή τον άλλο λόγο. Ένας άντρας που για εβδομάδες ήταν τόσο καταθλιπτικός που δεν μπορούσε να ντυθεί ξόδεψε οχτώ ώρες βάφοντας την κρεβατοκάμαρα. Όταν τελείωσε, κατέκρινε τον εαυτό του επειδή δεν πέτυχε ακριβώς το αποτέλεσμα που ήθελε. Ευτυχώς, η σύζυγός του μπόρεσε να του δώσει να καταλάβει πόσο εξαιρετικά καλή δουλειά είχε κάνει.

Ποιά είναι τα συμπτώματα της κατάθλιψης;

Απάντηση:

Τα κύρια συμπτώματα που μπορεί να εμφανίζει κάποιος όταν έχει κατάθλιψη περιλαμβάνουν τα ακόλουθα:

[1] Μεγάλη ελάττωση του ενδιαφέροντος ή της ευχαρίστησης σε όλες ή σχεδόν όλες τις δραστηριότητες κατά το μεγαλύτερο μέρος της ημέρας σχεδόν κάθε μέρα. Π.χ., μια μητέρα έχασε το ενδιαφέρον της να φροντίσει το μικρό της παιδί, να καθαρίσει το σπίτι της, να βγει έξω να ψωνίσει με μια φίλη της, να ντυθεί όμορφα, πράγματα που πριν την ευχαριστούσαν πολύ. Η αλλαγή αυτή στην συμπεριφορά της είχε γίνει πολύ αντιληπτή από το στενό της περιβάλλον .

[2] Καταθλιπτική Διάθεση, κατά το μεγαλύτερο μέρος της ημέρας σχεδόν κάθε ημέρα όπως φαίνεται είτε με υποκειμενική εκτίμηση είτε σύμφωνα με τις παρατηρήσεις των άλλων (π.χ., ο ασθενής κλαίει συχνά και φαίνεται πολύ στεναχωρημένος). Όπως αναφέρθηκε πιο πάνω από αυτό το σύμπτωμα πήρε και την γενικότερη ονομασία της η διαταραχή αυτή.

[3] Δυσκολία στον ύπνο. Η διαταραχή αυτή του ύπνου μπορεί να έχει πολλές μορφές. Π.χ., μερικοί ασθενείς δεν μπορούν να κοιμηθούν καθόλου, άλλοι κάνουν πολύ ακανόνιστο ύπνο, ξυπνούν δηλαδή πολλές φορές κατά την διάρκεια της νύχτας. Χαρακτηριστικό όμως της κατάθλιψης είναι ότι οι ασθενείς ξυπνούν από πολύ πρωί, π.χ. από τις 4 η ώρα και δεν ξανακοιμούνται. Αυτή η πρώιμη αφύπνιση όπως λέγεται εμφανίζεται πιο συχνά στην κατάθλιψη.

[4] Διαταραχές στην όρεξη για φαγητό. Συνήθως η κατάθλιψη προκαλεί απώλεια της όρεξης για φαγητό με αποτέλεσμα απώλεια βάρους, π.χ., ένας ασθενής 75 κιλών μπορεί να έχει χάσει σ' ένα μήνα πάνω από 5 κιλά. Σε μια μικρή ομάδα ασθενών προκαλείται το αντίθετο σύμπτωμα, δηλαδή υπερφαγία.

[5] Απώλεια του ενδιαφέροντος για σεξ. Τυπικό σύμπτωμα της κατάθλιψης η απώλεια του ενδιαφέροντος για την ερωτική πράξη. Ας σημειωθεί ότι εδώ αναφερόμαστε στην διάθεση για σεξ και όχι στο αν γίνεται ή όχι η ερωτική πράξη. Π.χ., μια γυναίκα με κατάθλιψη μπορεί να κάνει έρωτα με τον σύζυγό της γιατί εκείνος το θέλει, αλλά η ίδια αν ερωτηθεί θα πει ότι δεν το επιθυμεί καθόλου και δεν της προκαλεί καμιά ευχαρίστηση.

[6] Απώλεια των δυνάμεων και της ενεργητικότητας. Ο ασθενής με κατάθλιψη νιώθει σαν να τον έχουν εγκαταλείψει οι δυνάμεις του, αισθάνεται κουρασμένος όλη την ώρα και γι' αυτό πολλές φορές κάθεται στην καρέκλα και δεν κάνει τίποτα. Μερικοί ασθενείς μπορεί από την άλλη να εμφανίζουν έντονη ανησυχία και άγχος, σαν κάτι κακό να πρόκειται να συμβεί.

[7] Αδυναμία συγκέντρωσης, σκέψης, μνήμης ή λήψης αποφάσεων. Ο ασθενής με κατάθλιψη δεν μπορεί να συγκεντρωθεί εύκολα. Το μυαλό του φαίνεται να είναι απασχολημένο με άλλες ιδέες και σκέψεις.

[8] Ιδέες ενοχής, αυτομομφής και αναξιότητας. Ο ασθενής με κατάθλιψη τυπικά πιστεύει ότι ο ίδιος φταίει για την τροπή που έχει πάρει η ζωή του, όλα είναι δικό του λάθος. Νιώθει ότι η κατάσταση που περνάει είναι σαν ένα είδος τιμωρίας για πράγματα που έκανε στο παρελθόν. Μπορεί να νιώθει ότι δεν αξίζει τίποτε σαν άνθρωπος, ότι είναι ένα μηδενικό.

[9] Ανησυχία και απαισιοδοξία για το μέλλον. Ο ασθενής με κατάθλιψη χρωματίζει το μέλλον του με μαύρα χρώματα. Πιστεύει ότι πολύ δύσκολα θα αλλάξει η κατάσταση της ζωής του.

[10] Ιδέες αυτοκτονίας. Μερικές φορές ο ασθενής νιώθει τόσο απελπισμένος και αβοήθητος που μπαίνουν στο μυαλό του ιδέες αυτοκτονίας. Ο κίνδυνος αυτοκτονίας είναι αυξημένος σε ασθενείς με σοβαρή κατάθλιψη.

[11] Γενικά σωματικά συμπτώματα. Πολλοί ασθενείς με κατάθλιψη αναφέρουν μια ποικιλία από σωματικά συμπτώματα όπως πονοκεφάλους, πόνους γενικά στο σώμα τους, προβλήματα από το γαστρεντερικό κ.λ.π. Πολλές φορές τα συμπτώματα αυτά τους οδηγούν σε διάφορους γιατρούς ή στα νοσοκομεία. Χαρακτηριστικό είναι ότι ύστερα από την εξέταση τα συμπτώματα δεν μπορούν να εξηγηθούν και αποδίδονται από τον γιατρό σε άγχος ή κόπωση. Δεν είναι ανάγκη να έχει κανείς όλα τα συμπτώματα για να θεωρηθεί ότι πάσχει από κατάθλιψη. Οι ειδικοί θεωρούν ότι 5 ή περισσότερα συμπτώματα, εκ των οποίων τουλάχιστον ένα από τα δύο πρώτα, φτάνουν για να μπει η διάγνωση

Από τον  Επίκουρο Καθηγητή Ψυχιατρικής του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων, Πέτρο Σκαπινάκη.

ΜΟΙΡΑΣΟΥ ΤΟ! :
ΡΩΤΗΣΤΕ ΤΟΥΣ ΕΙΔΙΚΟΥΣ
ΡΟΗ ΕΙΔΗΣΕΩΝ