Υποψήφιοι για το Νόμπελ Ειρήνης - Η Μηλίτσα, ο Στρατής και η Σούζαν

3 Φεβρουαρίου 2016

 Η προθεσμία για την υποψηφιότητα των Νόμπελ Ειρήνης έληξε τα μεσάνυχτα της Κυριακής, 31 Ιανουαρίου 2016. Λαμπερά ονόματα περιλαμβάνονται μεταξύ των υποψηφίων. Αλλά ξεχωριστή θέση έχουν στην καρδιά του πολιτισμένου κόσμου κατέχουν οι "Ήρωες του Αιγαίου". Εκείνοι που χωρίς να τους προτρέψει κανείς, με λιγοστά μέσα και αυταπάρνηση επιλέγουν εδώ και χρόνια να σώζουν ανρθώπινες ζωές. Η ανθρωπιά τους ήταν πάντα εκεί. Αλλά φέτος - μέσα από την ανείπωτη  δυστυχία ενός πολυπληθούς λαού - έλαχε να τους δει ολόκληρη η ανθρωπότητα.

Η υποψηφιότητα ολόκληρου του νησιού της Λέσβου για το Νόμπελ Ειρήνης δεν είναι δυνατή λόγω των όρων που θέτει η σουηδική ακαδημία. Το Νόμπελ μπορεί να το πάρει ένας θεσμός, μία οργάνωση ή μενομομένες προσωπικότητες. Άνθρωποι απ' όλο τον κόσμο στήριξαν διαδικτυακά αυτή την υποψηφιότητα. Μαζεύτηκαν συνολικά περισσότερες παό 600.000 υπογραφές.

Έτσι και επειδή μόνο συγκεκριμένοι άνθρωποι ή θεσμοί μπορούν να προτείνουν υποψηφίους, συνεδρίασαν κορυφάιοι παράγοντες της επιστημονικής ζωής της Ελλάδας και της κοινωνίας και πρότειναν να δοθεί το Νόμπελ σε τρεις εμβληματικές μορφές του εθελοντικού κινήματος των πολιτών που λειτούργησαν στο Αιγαίο υπερασπίζοντας το δικαίωμα των προσφύγων στη ζωή.

Συγκεκριμένα τις υποψηφιότητες προτείνουν ο πρόεδρος της Ακαδημίας Αθηνών Θανάσης Βαλτινός, ο Γεώργιος Πετράκος Πρύτανης του Πανεπιστημίου της Θεσσαλίας και μέλος του Προεδρείου της Συνόδου των Πρυτάνεων, ο καθηγητής και Κοσμήτορας του Παντείου Πανεπιστημίου και Πρόεδρος του Ελληνικού Ιδρύματος Πολιτισμού Χριστόδουλος Γιαλουρίδης και τέλος ο Πρόεδρος της Ελληνικής Ολυμπιακής Επιτροπής Σπύρος Καπράλος.

Σε επιστολή τους προς την Επιτροπή του βραβείου Νόμπελ προτείνονται δύο έλληνες εθελοντές που με τις πράξεις τους που έγιναν γνωστές σημάδεψαν την παγκόσμια κοινότητα για το δράμα της συνεχιζόμενης ανθρωπιστικής κρίσης. Η 85χρονη γιαγιά της Συκαμνιάς Αιμιλία Καμβύση και ο 40χρονος ψαράς Στρατής Βαλιαμός. Στο πρόσωπο τους ζητείται να τιμηθούν όλοι ο Έλληνες εθελοντές κάτοικοι του Αιγαίου.

Μαζί τους και μια ξένη εθελόντρια και ακτιβίστρια, η γνωστή ηθοποιός Σούζαν Σάραντον που ταξίδεψε και έδρασε στη Λέσβο ανακουφίζοντας με τη δράση της τη ζωή των προσφύγων και των μεταναστών. Στο πρόσωπο της τιμώνται όλοι οι ξένοι εθελοντές που έπραξαν ανάλογα σε όλη τη διάρκεια της περασμένης χρονιάς. Σύμφωνα με τον κανονισμό της ακαδημίας δεν μπορούν να τιμηθούν περισσότερα από τρία πρόσωπα.

Το χρηματικό ποσό που συνοδεύει το μεγάλο βραβείο και είναι περίπου 930.000 ευρώ θα δοθεί για την ενίσχυση δομών υγείας στα νησιά του Αιγαίου ενώ το σύνολο των αναμνηστικών διπλωμάτων που θα το συνοδεύουν θα εκτίθενται στο Μουσείο της Ακρόπολης.

Ποιοι είναι λοιπόν αυτοί οι τρεις άνθρωποι.

 

Αιμιλία Καμβύση (γιαγιά Μηλίτσα)

Η γιαγιά επελέγη μετά από την παραπάνω φωτογραφία που έγινε viral στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης. 

H διάσημη φωτογραφία με τη γιαγιά Μηλίτσα να ταΐζει και να νανουρίζει τραγουδώντας το προσφυγόπουλο.

Την τράβηξε ο Λευτέρης Παρτσάλης για το SΟΟC και αργότερα είπε: "Δεν φανταζόμουν ότι θα έπεφτα.. πάνω σε μια δυναμική γιαγιά που θα άρπαζε το προσφυγόπουλο να το ταίσει και δύο φίλες της να τη βοηθούν με το βλέμμα τους".

Οι τρεις γιαγιάδες έχουν όνομα... Είναι η 83χρονη Μηλίτσα Καμβύση, η 89χρονη Ευστρατία Μαυραπίδη και η 85χρονη ξαδέλφη της Μαυρίτσα Μαυραπίδη. Οι τρεις κάθονταν όπως κάθε απόγευμα στο παγκάκι στην άκρη της παραλίας στην Σκάλα της Συκαμινιάς στη Λέσβο. Ξαφνικά άκουσαν το σπαρακτικό κλάμα ενός βρέφους μόλις ενός μήνα που το κρατούσε βρεγμένο στην αγκαλιά της η μητέρα του. Εκείνο αρνιόταν να πιει το γάλα του. «Φέρτο εδώ καλέ κορίτσι. Αστο να το ταίσω» είπε η γιαγιά Μηλίτσα πλησιάζοντας την μητέρα που αρχικά δεν κατάλαβε ότι η γιαγιά ήθελε να πάρει το μωρό αγκαλιά. Της το έδωσε. Η Μηλίτσα πήρε το αγοράκι άρχισαν να του τραγουδάνε και οι τρεις μαζί και του έδωσε το γάλα. «Το ήπιε μονορούφι» λέει η ίδια. Η 83χρονη έχει μεγαλώσει τέσσερα παιδιά και οκτώ εγγόνια ενώ έχει τέσσερα δισέγγονα.  Η οικογένειά της είχε ελαιόδεντρα- και πλέον τα βγάζει δύσκολα πέρα, με τη σύνταξη του ΟΓΑ, που είναι μόλις 330€, ενώ πριν από 19 χρόνια έχασε και τον σύζυγό της....   Καμαρώνει όπως λέει τους λιμενικούς που πέφτουν στη θάλασσα για να βγάλουν έξω τον κόσμο. «Να, εδώ έχουν γίνει πολλά. Βγάζουν νεκρά παιδιά. Τι φταίνε αυτοί οι άνθρωποι; Είναι αμαρτία» λέει η γιαγιά.

Για τη γιαγιά Μηλίτσα ο πόλεμος είναι «άγριο πράγμα. Ξεσπιτώνει κόσμο και βγάζει γυναίκες με μωρά στην αγκαλιά στη θάλασσα», ενώ εύχεται «να τελειώσει το κακό εκεί πέρα μακριά, στη Συρία και άλλου».

  

Πριν από μερικές ημέρες είχε μιλήσει στο MEGA . Είπε ταπεινά: «Από αυτά τα πράγματα δεν ξέρω. Να το πάρει το βραβείο το νησί»

 

Χάρηκε που ανακοινώθηκε το όνομά της μεταξύ των υποψηφιοτήτων για το Νόμπελ Ειρήνης. Αλλά δεν θέλει να το πάρει μόνη της γιατί, όπως λέει, θα γίνει παρεξήγηση στο χωριό. Τονίζει ότι αξίζει και στις τρεις ηλικιωμένες και άμα δεν γίνεται να το μοιραστούν, τότε να το πάρει όλο το νησί. Εδώ - λέει - όλοι προσφέρουμε κάθε μέρα, οι νέοι περισσότερο. Πέφτουν στη θάλασσα, βγάζουν μωρά ξυλιασμένα, τα φροντίζουν.
 
Η ιστορία της γιγιάγιας Μηλίτσας ξεκινάει από τα αντικριστά Μοσχονήσια. Οι μητέρες των τριών γυναικών που απεικονίζονται στη φωτογραφία έφτασαν με ψαροκάικα στη Λέσβο το 1922, στη μικρασιατική καταστροφή. Οι εικόνες αυτής της εξόδου που περιέγραψαν αργότερα στις κόρες τους θυμίζουν τις τωρινές αφίξεις των σύρων προσφύγων στο νησί. Δεν είχαν ρούχα - θυμώνται οι γιαγιάδες. Για το πιο μικρό μωρό ξέσκιζαν μισοφόρια και τα φάσκιωναν. Ο πατέρας της κ. Μηλίτσας ήταν αρραβωνιασμένος με άλλη γυναίκα στην Τουρκία. «Πήρε μια ραπτομηχανή και ένα μπαούλο ρούχα για να φύγουν, αλλά σκοτώθηκαν η αρραβωνιαστικιά και η πεθερά του. Έτσι έφτασε τελικά μόνος του και γνώρισε στη Λέσβο τη μητέρα μου» - τη μαμά της γιαγιάς Μηλίτσας. Περνούσαν δυστυχισμένα και έκαναν πολλά μωρά, σαν και τούτους, τους μετανάστες που έρχονται τώρα, λέει η κ. Μηλίτσα. «Σκόρπισαν μέσα στα αμπάρια (καμαρίνια σε ελαιοτριβεία όπου οι ντόπιοι αποθήκευαν τις ελιές) και έμεναν εκεί. Τέσσερις οικογένειες έμεναν σε ένα δωμάτιο και χώριζαν το μέρος με καρπέτες (χαλιά)». Οι περισσότερες προσφυγικές οικογένειες όπως και αυτές των τριών γυναικών σταδιακά απέκτησαν δικά τους σπίτια και ασχολήθηκαν με τις ελιές.

 

 Μόνο μία, η μεγαλύτερη σε ηλικία, φοράει τσεμπέρι. Ολες τους έχουν υπομείνει τις απαιτήσεις της αγροτικής ζωής. «Και στα τέσσερα παιδιά που γέννησα, ελιές μάζευα μέχρι και το τέλος», λέει η κ. Μηλίτσα και θυμάται ότι την επομένη μιας γέννας ο άντρας της ζήτησε να συνεχίσουν το μάζεμα στον ελαιώνα.


«Παρά τη δύσκολη ζωή μας είμαστε γερές», λένε οι γιαγιάδες της Σκάλας Συκαμιάς.
«Αν ήμασταν κουρασμένες; Δεν λες τίποτα. Παλεύαμε στα κτήματα. Να μαζεύεις τις ελιές όλη μέρα και το βράδυ να έρχεσαι να ζυμώνεις ψωμί, να φουρνίζεις το ψωμί, να πλένεις στο χέρι τα ρούχα και το πρωί και πάλι στα χωράφια», τονίζει η κ. Ευστρατία. Οι περισσότερες - αν και ξεκίνησαν το σχολείο - δεν το συνέχισαν. Σταμάτησαν το δημοτικό στη μέση είτε γιατί ήταν μακριά, είτε γιατί έπρεπε να προσέχουν τα μικρότερα αδέλφια. Από τότε έχουν μωρά στα χέρια τους, λένε.

 


Παρά την ταλαιπωρία του παρελθόντος και οι τρεις γιαγιάδες τώρα λένε ότι κάνουν «καλά γεράματα». Γελούν συχνά στις συναντήσεις τους και όποτε έχει καλό καιρό κάθονται λίγο μετά το μεσημέρι σε ένα παγκάκι με θέα το Αιγαίο. Εχουν παιδιά, συγγενείς και φίλους που τις φροντίζουν. Στενοχωριούνται όμως πολύ και οι τρεις γυναίκες με τον πόνο που αντικρίζουν γύρω τους.

Η γιαγιά Μηλίτσα συναντά τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας κατά τη διάρκεια επίσκεψης τουκ. παυλόπουλου στο νησί στις 8 Νοεμβρίου 2015


 

 

 Στρατής Βαλαμιός

O Στρατής Βαλαμιός που δεν διστάζει να πέσει στο νερό για να σώσει ζωές

 Ο 40χρονος ψαράς από τη Σκάλα Συκαμνιάς.

Αποτέλεσμα εικόνας για Στρατής Βαλαμιός λέσβος

Δέκα χρόνια τώρα βγάζει πρόσφυγες από τα μανιασμένα κύματα του Αιγαίου. O Στρατής Βαλαμιός που δεν διστάζει να πέσει στο νερό για να σώσει ζωές. 

Είναι ένα περιστατικό που σημάδεψε τη ζωή του και καθοδηγεί τις πράξεις του μέχρι σήμερα. Είχε βγει για ψάρεμα με το καΐκι του «Αρχάγγελος Μιχαήλ», είδε τη βάρκα να μπάζει νερά, μάζεψε τα δίχτυα και έπεσε στο νερό. Η βάρκα ανατράπηκε, δέκα άτομα σώθηκαν, δέκα πνίγηκαν, ανάμεσά τους γυναίκες και παιδιά. Ο Στρατής Βαλαμιός ήταν εκεί και δεν το ξεπέρασε ποτέ.

Λέει ότι "δεν είναι λύση να πέφτουμε στο νερό και να σώζουμε τον κόσμο. Η λύση είναι να σταματήσει ο πόλεμος, να πάψουν να ξεσπιτώνονται οι άνθρωποι".

 

"Δεν είναι εικόνα πολιτισμένης κοινωνίας αυτή, μιας μάνας μέχρι το γόνατο στο νερό με το μωρό στην αγκαλιά, να πέφτει στην παραλία και να κλαίει από χαρά".

Αποτέλεσμα εικόνας για Στρατής Βαλαμιός λέσβος

Ο Στρατής είναι και μάγειρας στην ταβέρνα «Η μουριά του Μυριβήλη» στη Σκάλα Συκαμνιάς.

Οσο για τα συναισθήματά του όταν έμαθε ότι προτάθηκε για Νόμπελ Ειρήνης; «Ανάμεικτα. Χαίρομαι βέβαια, αλλά παράλληλα προβληματίζομαι για το πού θα πάει αυτό και πότε θα τελειώσει».

  

 Δείτε το βίντεο με τις δηλώσεις των υποψηφίων και συγχωριανών τους απο το lesvosnews.gr

 

 "Εάν δεν είσαι εδώ, δεν μπορείς να καταλάβεις τι συμβαίνει. Το χωριό δεν είχε συνηθίσει να βλέπει τόσα πνιγμένα μωρά" λέει ο Στρατής. Δεν είναι όμως καινούριο για κείνον να βοηθά μετανάστες. Υπήρχαν μέρες που έβλεπαν ναυάγια με πολλούς νεκρούς. Θυμάται την 28η Οκτωβρίου, μια μέρα με δεκάδες πτώματα στη θάλασσα, φουρτούνα και πολλά μποφόρ.

 Ανατριχιάζουν τα λόγια του: «Μωρά είχαν χάσει τους γονείς τους και πεινούσαν. Προσπαθούσες να σώσεις το ένα και πνιγόταν το άλλο. Καθένας προσπαθούσε να σωθεί και επικρατούσε πανικός». Έριχνε  ένα σκοινί σωτηρίας στους πρόσφυγες ή πλησίαζε τη βάρκα στην οποία επέβαιναν για να τους κρατήσει στη ζωή.  
 
Φακοί, σφυρίχτρες, φασαρία, κρούουν εφιαλτικά τα βράδια τον κώδωνα του κινδύνου και οι ψαράδες ξεχύνονται στη θάλασσα για να βοηθήσουν. Στο νησί βοηθά πολύς κόσμο, δεν υπάρχει ξενοφοβία. τώρα, συνεχίζει, υπάρχουν γιατροί στο χωριό μας. Παλιότερα δεν υπήρχαν. Παλιότερα δεν υπήρχαν ούτε εθελοντές που θα έδιναν ρούχα. Είμασταν μονοι μας και κάνεμα ότι μπορούσαμε. δίναμε και απο τα δικά μας ρούχα. Ο Στρατής είναι παντρεμένος με παιδιά. Ειναι ψαράς περίπου 20 χρόνια και τα καλοκαίρια δουλεύει στην ταβέρνα για να τα βγάλει πέρα γιατι "τα πράγματα είναι δύσκολα". Ζει σε ένα χωριό 150 ατόμων, σε ένα μέρος όπου κανείς δεν φοβήθηκε τους πρόσφυγες. 
 

Σούζαν Σάραντον

Η πολυβραβευμένη ηθοποιός και ακτιβίστρια, εγγονή μεταναστών από τη Σικελία. Ήταν πέντε φορέας υποψήφια για όσκαρ και τελικά το κέρδισε το 1996 για το "Θα ζήσω"Έχει τρία παιδιά. Η Σαράντον έχει εκφράσει την υποστήριξή της για διάφορους σκοπούς ανοχής και ανθρωπίνων δικαιωμάτων οι οποίοι έχουν παρόμοια φιλοσοφία με τις ιδέες τις χριστιανικής αριστεράς. Το 1995 ήταν μία από τους πολλούς ηθοποιούς, σκηνοθέτες και σεναριογράφους του Χόλιγουντ που έδωσαν συνέντευξη για το ντοκιμαντέρ "The Celluloid Closet", το οποίο αναφέρεται στο πως οι ταινίες του Χόλιγουντ παρουσιάζουν την ομοφυλοφιλία. Το 1999 έγινε Πρέσβειρα Καλής Θελήσεως της UNICEF.

Φθάνοντας στο νησί στις 16 Δεκεμβρίου 2015 ανάρτησε αυτή τη φωτογραφία με την υποσημείωση "Στο δρόμο για τη Λέσβο"

Σύνδεσμος ενσωματωμένης εικόνας

Θα πει φθάνοντας ότι ήρθε για να ακούσει και να μάθει τις ιστορίες των ανθρώπων που φτάνουν εδώ πρώτο χέρι. Η Σούζαν έκανε ιδιαίτερη αναφορά στα παιδιά που βλέπει να φτάνουν στο ελληνικό νησί, χαρακτηρίζοντας την κατάσταση δύσκολη, αφού «δεν ξέρουν τι θα συναντήσουν στην άλλη πλευρά». «Για να πάρεις αυτή την απόφαση, σημαίνει ότι είσαι εντελώς απελπισμένος» τόνισε η Σάραντον και συμπλήρωσε πως και η ίδια θα έμπαινε σε μια βάρκα με τα παιδιά της, αν ήταν τόσο απελπισμένη.Σούζαν Σάραντον: Ήρθα στην Λέσβο να τιμήσω τους προγόνους μου

Στέλνοντας ένα μήνυμα στην παγκόσμια κοινότητα, είπε ότι «αυτή είναι μια επικίνδυνη κατάσταση, που περιέχει πολλούς κινδύνους» υπογραμμίζοντας ότι οι περισσότεροι δεν καταλαβαίνουν, καθώς πρόκειται για ένα πολύ μικρό ταξίδι. Ξεχνάνε όμως την ποιότητα των σκαφών, τις διακυμάνσεις του καιρού και την επικινδυνότητα που κρύβεται στην αποβίβαση ανάπηρων ή ηλικιωμένων ανθρώπων στις ακτές.


Η ηθοποιός αναφέρθηκε στο πολιτικό σκηνικό των ΗΠΑ και ιδιαιτέρως στην περίπτωση του Ντόναλντ Τραμπ, ο οποίος κάνει καριέρα στα μέσα ενημέρωσης με τις ρατσιστικές του αντιλήψεις, που ήταν κι ένας από τους λόγους που την παρακίνησαν να ταξιδέψει μέχρι τη χώρα μας, για να περάσει στον κόσμο την εικόνα που είδε η ίδια ζώντας από κοντά αυτή την κατάσταση.


«Έτσι πήρα την απόφασή μου κι είπα ‘αυτό είναι, πηγαίνω να περάσω τα Χριστούγεννά μου στη Λέσβο», εξήγησε.

Σχεδόν καθ' όλη τη διάρκεια της παραμονής της στη Λέσβο η Σούζαν βρισκόταν στις ακτές που βγαίνουν οι μετανάστες. Εκτός προγράμματος και χωρίς συνοδεία και συνεργάτες συμμετείχε στην υποδοχή λέμβων που φτάνουν γεμάτες οι πρόσφυγες. Ιδιαίτερα η Σούζαν συμμετείχε στην περίθαλψη παιδιών, αλλάζοντας τους ρούχα κάλτσες και παπούτσια που είχαν βραχεί κατά τη διάρκεια του ταξιδιού τους.

Μια πεντάχρονη Ιρακινή, η Σεμιχάν με τους γονείς της και τα δυο της μικρά αδέλφια κέρδισε όμως ανάμεσα στα άλλα παιδιά τη γνωστή ηθοποιό. Βρεγμένη στην κυριολεξία από το ταξίδι δέχθηκε τις φροντίδες της Σούζαν, η οποία ξέσπασε και έκλαψε με λυγμούς πότε έχοντας στην αγκαλιά της την Σεμιχάν και πότε στην αγκαλιά της μητέρας της.

«Κουράγιο, θα τα καταφέρετε» είπε στους γονείς του μικρού κοριτσιού όταν αυτοί επιβιβάστηκαν στο λεωφορείο της Ύπατης Αρμοστείας του ΟΗΕ για τους πρόσφυγες που θα τους μετέφερε στο Κέντρο Καταγραφής και Πιστοποίησης μεταναστών και προσφύγων στη Μόρια.

 

 

 

 

 

Και επειδή δεν μπουρούν όλοι αν τα κάνουν όλα διαβάστε τι λέει η ομάδα που δούλεψε με τη Σούζαν στη Μυτιλήνη, "το βρόμικο κορίτσι, η Σούζαν, ήταν καταπληκτική στο μάζεμα των βρόμικων και μουσκεμένων ρούχων, το κουβάλημα και τη διαλογή των ρούχων… μέχρι που έφτασε η ώρα να μαζέψει κάλτσες!"

 

Όπως και νάχει, δεν είναι η υποψηφιότητα για το Νόμπελ Ειρήνης που κάνει την προσφορά αυτών των ανθρώπων και όσων αντιπροσωπεύουν ξεχωριστή. Αλλά πρωτίστως οι ιδέες που τους καθοδηγούν, ο πανανθρώπινος πολιτισμός που έχει χτίσει ετούτος εδώ ο τόπος για περισσότερους από 25 αιώνες.

ΜΟΙΡΑΣΟΥ ΤΟ! :
ΡΩΤΗΣΤΕ ΤΟΥΣ ΕΙΔΙΚΟΥΣ
ΡΟΗ ΕΙΔΗΣΕΩΝ