Μελίνα Μερκούρη: οι Κάννες, η Χούντα, οι έρωτες και ο καρκίνος

7 Μαρτίου 2016

Σταρ παγκόσμιας εμβέλειας, αγωνίστρια και πολιτικός που έδωσε όλο της το είναι για την Ελλάδα. Το πραγματικό της όνομα είναι Αμαλία – Μαρία, όμως για όλους ήταν η Μελίνα. Γεννιέται στην Αθήνα στις 18 Οκτωβρίου του 1920. Ήταν εγγονή του Δημάρχου της Αθήνας Σπύρου Μερκούρη και κόρη του Σταμάτη Μερκούρη, που υπήρξε βουλευτής για περισσότερα από 30 χρόνια. "Οι στιγμές ηρεμίας για την οικογένεια ήταν λίγες" και όπως χαρακτηριστικά αναφέρει η Μελίνα στην αυτοβιογραφία της, ‘’κανένα παιδί δεν θα μπορούσε να ελπίζει σε ιδανικότερη αταξία’’. 

Τραγούδησε σε κοινό πρώτη φορά σε ηλικία μόλις δέκα χρονών σε μια ταβέρνα στις Σπέτσες, όπου κι έλαβε θερμό χειροκρότημα.  Στη μαμά της βέβαια δεν άρεσε καθόλου αυτό. Δεν ήταν καθόλου καλή μαθήτρια ενώ όταν ήταν έφηβη, παντρεύτηκε κρυφά τον Πάνο Χαροκόπο, ενημερώνοντας τους γονείς της με ένα τηλεγράφημα! Ο χωρισμός τους ήταν αναπόφευκτος. 

Στη Δραματική Σχολή του Εθνικού Θεάτρου έγινε δεκτή πανηγυρικά απαγγέλοντας Καρυωτάκη. Την ανέλαβε ο Δημήτρης Ροντήρης, ο οποίος είδε στη Μελίνα Μερκούρη τραγωδό. Αποφοίτησε το 1944. Η πρώτη της μεγάλη επιτυχία ήρθε με το «Λεωφορείον ο πόθος» του Τένεσι Ουίλιαμς, παράσταση του «Θεάτρου Τέχνης», όπου ερμήνευσε το ρόλο της Μπλάνς Ντυμπουά. Συνέχισε τη συνεργασία της με τον Κάρολο Κουν και το «Θέατρο Τέχνης» και εμφανίστηκε σε έργα των Άλντους Χάξλεϊ, Άρθουρ Μίλλερ, Φίλιπ Τζόρνταν και Αντρέ Ρουσέν. 

Στον κινηματογράφο, το ελληνικό κοινό την γνώρισε μέσα από τη «Στέλλα» του Μιχάλη Κακογιάννη το 1955.

Η διεθνής αναγνώριση όμως έρχεται με την ταινία «Ποτέ την Κυριακή» το 1960 αλλά και μέσα από τη θεατρική μεταφορά του έργου στο θέατρο στη Νέα Υόρκη.  

Για την ερμηνεία της μάλιστα παίρνει και το βραβείο Γυναικείας Ερμηνείας στο Φεστιβάλ στις Κάννες. Ήταν μάλιστα υποψήφια και για Όσκαρ Α’ Γυναικείου Ρόλου, το οποίο έχασε από την Ελίζαμπεθ Τέιλορ. Η ταινία ήταν συνολικά υποψήφια για πέντε όσκαρ. 

 Και όχι μόνο αυτό, αλλά το 1966 παντρεύτηκε και το σκηνοθέτη της ταινίας, Ζιλ Ντασέν, ενώ υιοθέτησε και την υπηκοοότητα του Έλληνα.  

Συνέχεια έχουν ταινίες παγκόσμιας εμβέλειας, όπως «Η Δευτέρα Παρουσία», «Σικάγο-Σικάγο» και «Οι Νικητές».  Συνολικά, έχει πρωταγωνιστήσει σε 19 ταινίες. 

Το ανήσυχό της πνέυμα ως μικρή την ακολούθησε και σε όλη της την ενήλικη ζωή. Πολέμησε με πάθος τη Χούντα μαζί με τον Ζυλ Ντασσέν και τον Μίκη Θεοδωράκη. Είναι ο καιρός που γνωρίζει και τον Ανδρέα Παπανδρέου ενώ συναντήθηκε και με άλλους πολιτικούς αλλά και με πνευματικές προσωπικότητες παγκοσμίου κύρους, με σκοπό να τους ευαισθητοποίησει για την κατάσταση στην Ελλάδα.

Η ίδια, συμμετέχει σε απεργίες πείνας, συναυλίες και πολιτικές εκδηλώσεις. Βγαίνει να μιλήσει δημόσια με συνεντεύξεις και ομιλίες, ενώ τραγουδά ενάντιον των συνταγματαρχών. Της αφαιρείται η ελληνική υπηκοότητα. 

Στις 7 Μαρτίου του 1969, στο θέατρο της Γένοβας γίνεται βομβιστική επίθεση εναντίον της με βόμβα πέντε κιλών η οποία και εκρήγνυται, χωρίς ευτυχώς θύματα. Στο πλαίσιο της ίδιας περιοδείας, γίνεται επίθεση εναντίον της από φασιστική οργάνωση στο Βέλγιο. 

Με την πτώση της Χούντας, επιστρέφει και εγκαθίσταται στην Αθήνα και μαζί με τον Ανδρέα Παπανδρέου ιδρύουν το Πανελλήνιον Σοσιαλιστικόν Κίνημα αργότερα ΠΑ.ΣΟ.Κ. Κατέβηκε και υποψήφια στην Β’ Πειραιά το 1974, εκλέγεται όμως το 1977. 

Σειρά είχε η θέση της ως Υπουργός Πολιτισμού για 8,5 χρόνια (1981-1989 και 1993-1994). Χρησιμοποιώντας το όνομά της, έδωσε μεγάλο αγώνα για την επιστροφή των μαρμάρων του Παρθενώνα από το Βρετανικό Μουσείο. “Ελπίζω να δω τα Μάρμαρα πίσω στην Αθήνα προτού πεθάνω. Αν όμως έρθουν αργότερα, εγώ θα ξαναγεννηθώ”, είχε αναφέρει μεταξύ άλλων.

melina_merkouri_01

Κατάφερε να προσθέσει τον πολιτισμό στην καθημερινή ζωή του Έλληνα και να τον κάνει θέμα στα πρωτοσέλιδα των εφημερίδων και των μέσων μαζικής ενημέρωσης. Ακόμα, είναι υπεύθυνη για τα θέατρα του ΔΗ.ΠΕ.ΘΕ. αλλά και για τον θεσμό των πολιτιστικών πρωτευουσών της Ευρώπης. 

Το 1994 χάνει τη μάχη με τον καρκίνο στο νοσοκομείο Memorial της Νέας Υόρκης. Η σωρός της έρχεται στην Αθήνα και τίθεται σε λαϊκό προσκύνημα στο παρεκκλήσι της Μητρόπολης Αθηνών, ενώ ταυτόχρονα κηρύχθηκε τριήμερο εθνικό πένθος. Ήταν η πρώτη Ελληνίδα που κηδεύτηκε με τιμές αρχηγού κράτους.

Ο επί χρόνια προσωπικός της γιατρός, κ. Διονύσης Ραζής θα πει σε συνέντευξη του: «Το τσιγάρο την έφαγε»  «Η Μελίνα ένιωθε πως ήταν η ίδια η Ελλάδα. Μιλούσε μόνο για την Ελλάδα σε όλες της τις συζητήσεις. Η Μελίνα κάπνιζε πάρα πολύ, ενώ γνώριζε ότι είχε καρκίνο», δήλωσε και εν συνεχεία ανέφερε: «Βρισκόμαστε στην Αμερική και όταν τελειώνει η θεραπεία της πιάνει το πακέτο με τα τσιγάρα και λέει: «Και τώρα ας καπνίσουμε ένα τσιγάρο». Φυσικά, σήμανε συναγερμός και δεν την άφησαν. Τότε εκείνη άρχισε να γκρινιάζει: «Μα είναι δυνατόν να κάνεις σεξ και όταν τελειώσεις να μην κάνεις ένα τσιγάρο;"

Ο θάνατός της προκάλεσε εκδηλώσεις συγκίνησης σε όλο τον κόσμο. Πολλοί πολιτικοί ηγέτες στέλνουν συλλυπητήρια μηνύματα στην οικογένειά της και στην Ελλάδα. Την ώρα της κηδείας της τα θέατρα και τα μαγαζιά στο Μπρόντγουεϊ παραμένουν κλειστά. 

Με τον Ντασέν έμειναν πολλά χρόνια μαζί και ήταν πολύ αγαπημένοι: "Πιστεύω ότι ο Τζούλης και γώ είμαστε επιτυχημένο ζευγάρι" θα πει η Μελίνα. "Είχαμε κοινούς στόχους, κοινή πολιτική . Θαυμάζω τον Τζούλη, γιατί θυσίασε την καριέρα του, την ζωή του για την Ελλάδα και για μένα"

Δείτε το άγνωστο σπίτι της Μελίνας και του Ντασέν στην Επίδαυρο!

Στο εξοχικό τους στην Επίδαυρό το 1984

Διαβάστε αποσπάσματα από την αυτοβιογραφία της με τίτλο "Γεννήθηκα Ελληνίδα"

Ο πρώτος άντρας της ζωής της: Ο πρώτος άντρας που αγάπησα ονομαζόταν Σπύρος. Ήταν υπερβολικά όμορφος, υπερβολικά γοητευτικός. Το στόμα του μύριζε γλυκύτερα από το στόμα οποιουδήποτε άντρα που γνώρισα ποτέ. Λάτρευα το αγκάλιασμά του, ένα αγκάλιασμα που ήταν αρωματισμένο με ροδόνερο και βασιλικό. Ήταν δυνατός. Ήταν ψηλός. Αγαπούσε τη γυναίκα του και την απατούσε. Αγαπούσε τους γιους του και τους φρόντιζε. ένιωθε πάθος για μένα κι αυτό έκανε τα παιδικά μου χρόνια πολύ ευτυχισμένα. Ο Σπύρος ήταν παππούς μου. Ήταν επίσης δήμαρχος της Αθήνας επί τριάντα χρόνια...."

Για την πρώτη γνωριμία με τον Ζιλ Ντασέν στη προβολή της ταινίας "Στέλλα": "Ο Μιχάλης (Κακογιάννης) την οργάνωσε (τη βραδιά) σ' ένα θεατράκι της οδού rue d' Antibes. Ζήτησε από εμένα και το Γιώργο Φούντα να παρευρεθούμε... Τρία πράγματα με εντυπωσίασαν: η φαντασία του Μιχάλη, που θριάμβευσε πάνω στα περιορισμένα μέσα μας, η μουσική του Μάνου και το παίξιμο του συμπρωταγωνιστή μου Γιώργου Φούντα. Πίστευα πως ήταν καλύτερο από το δικό μου. Όταν η ταινία τελείωσε, ακούστηκαν θερμά χειροκροτήματα. Ο κόσμος ερχόταν να μας συγχαρεί. Αλλά ένας άνθρωπος ήρθε πηδώντας πάνω από τα καθίσματα σαν κατσίκι του βουνού. Ο Μιχάλης είπε: "Να σας συστήσω". Τα μάτια του ήταν πολύ γαλανά. "Η Μελίνα Μερκούρη, ο Γιώργος Φούντας, ο Ζιλ Ντασέν..."

Για την αφαίρεση της ελληνικής ιθαγένειας από τη χούντα: "Το 'μαθα το πρωί από τον Daily Telegraph... Γέλασα, οργίστηκα. Αυτό ήταν απίθανος σαρκασμός. Μπορούν εμένα να μου πουν ότι δεν είμαι Ρωμιά; Έσκασα στα γέλια. Η ιθαγένεια κυλάει στις φλέβες μου από χιλιάδες χρόνια. Είναι κάτω από το κόκαλο μου, μέσα στο μεδούλι μου".

004 melina mercouri theredlist

Για το Υπουργείο Πολιτισμού:  "Είναι κάτι πάρα πολύ σημαντικό να είσαι οκτώ χρόνια σ' ένα υπουργείο. Κάθε μέρα έπρεπε ν' ανοίγουμε τις πόρτες κι αυτό ήταν κάτι πολύ δύσκολο. Τίποτε δεν γίνεται χωρίς δουλειά, χωρίς υπομονή, επιμονή. Εγώ δεν φοβήθηκα ούτε φοβάμαι, δεν ντράπηκα να ζητήσω κάτι για την Ελλάδα. Δεν ντράπηκα να ζητιανέψω, να παρακαλέσω, να επιμείνω ζητώντας, ακόμα κι αν μ' εξευτελίσουν την πρώτη φορά... Δεν είπα όμως ψέματα και δεν κορόιδεψα κανέναν, δούλεψα σκληρά αφήνοντας κομματάκια, κομματάκια κι από την ψυχή μου κι από την καρδιά μου κι από το σώμα μου. Ίσως για την πολιτική να θυσίασα κάποιους ρόλους, έδωσα όμως κάποια πράγματα για ολόκληρη την κοινωνία".

 



ΜΟΙΡΑΣΟΥ ΤΟ! :
ΡΩΤΗΣΤΕ ΤΟΥΣ ΕΙΔΙΚΟΥΣ
ΡΟΗ ΕΙΔΗΣΕΩΝ
Γιατί δε φεύγουμε από σχέσεις που μας κάνουν κακό
Καλησπερα σας ειμαι 25 χρονων και εχω μια...
Σχέση: Όταν ο άνδρας δε θέλει να είστε συνέχεια μαζί
Καλησπερα σας ονομαζομαι εφη και ειμαι 33...