Μαρίνα Αμπράμοβιτς: η ζωή της τολμηρής performer που από αύριο έρχεται στην Ελλάδα

9 Μαρτίου 2016

Δοκιμάζει τα δικά της σωματικά και ψυχικά όρια πάνω στη σκηνή αλλά και τα όρια των θεατών της. Με καταγωγή από την Σερβία, είναι γεννημένη στο Βελιγράδι στις 10 Νοεμβρίου το 1946. Αγαπάει πολύ την Ελλάδα, εφόσον της θυμίζει τη χώρα της την οποία αποκαλέι ως «το γενέθλιο τραύμα» της. 

n

Ως κόρη εθνικών ηρώων στη Γιουκολσλαβία του Τίτο, με πατέρα διοικητή και μητέρα που είχε σημαντική θέση στο στρατό, δεν είναι τυχαίος αυτός ο χαρακτηρισμός. Ο πατέρας της άφησε την οικογένειά του το 1964, ενώ η ίδια είχε δηλώσει σε συνέντεξή της το 1998: «Δεν μου επιτρεπόταν να φύγω από το σπίτι μετά τις 10 το βράδυ μέχρι τα 29 μου χρόνια. Όλες μου τις εμφανίσεις που έκανα στην Γιουγκοσλαβία τις έκανα πριν τις 10 το βράδυ γιατί έπρεπε να γυρίσω σπίτι, ήταν εντελώς τρελό.»

Μετά το σχολείο, φοίτησε στην Ακαδημία Καλών Τεχνών στο Βελιγράδι από το 1965 μέχρι το 1970, ενώ συνέχισε και τις μεταπτυχιακές της σπουδές στην Ακαδημία Καλών Τεχνών του Ζάγκρεμπ στην Κροατία το 1972. Από το 1973 έως και το 1975, δίδασκε στην Ακαδημία Καλών Τεχνών του Νόβι Σαντ, όπου και έκανε τις πρώτες σόλο παραστάσεις της.

Το 1971 παντρεύτηκε τον Σέρβο καλλιτέχνη Νέσα Παριποβιτς (Nesa Paripovic), με τον οποίο και χώρισε το 1976, και στη συνέχεια εγκατέλειψε τη Γιουγκοσλαβία και μετακόμισε στο Άμστερνταμ.

Μαρίνα και Ουλάι

Στο Άμστερνταμ γνωρίζει τον Ουλάι και η χημεία τους είναι μαγική ίσως και συγκυριακή, εφόσον είναι γεννημένοι την ίδια μέρα. Μαζί, επί 12 χρόνια, προσπάθησαν να χαρτογραφήσουν την σύμπραξη των σωμάτων και να καθιερώσουν την περφόρμανς ως κομμάτι της τέχνης, φτάνοντας μάλιστα σε ακραίες καταστάσεις. 

n

n

n

Η σχέση τους και συνεργασία τους τελειώνει με την παράσταση  «Το Μεγάλο Περπάτημα». Διέσχισαν το Σινικό Τείχος, ξεκινώντας ο καθένας από διαφορετικές άκρες μέχρι να συναντηθούν κάπου στη μέση, αρχικά με στόχο να παντρευτούνε. Αλλά μετά τα οκτώ χρόνια που χρειάστηκαν για την προετοιμασία, η σχέση τους είχε ατονήσει. «Αυτό το περπάτημα μετατράπηκε σε ένα πλήρες προσωπικό δράμα. Ο Ουλάι ξεκίνησε από την έρημο Γκόμπι, κι εγώ από την Κίτρινη Θάλασσα. Αφού περπατήσαμε ο καθένας μας 2.500 χιλιόμετρα, συναντηθήκαμε στη μέση και είπαμε ένας στον άλλον το τελευταίο αντίο». 

n

Ήταν το τέλος μιας σχέσης, που ήταν γεμάτη από ασταμάτητη δημιουργία, ενέργεια και έλξη. Η Μαρίνα περιέγραψε την διαδικασία αυτή: «Χρειαζόμασταν μια συγκεκριμένη μορφή του τέλους. Μετά από αυτή την τεράστια απόσταση που περπατήσαμε ο ένας προς τον άλλον, αυτό το τέλος ήταν πιο δραματικό, πιο πολύ έμοιαζε με φιλμ γιατί στο τέλος είσαι πραγματικά μόνος, ό,τι και να κάνεις».

Τελευταία δημόσια συνάντηση της Αμπράμοβιτς με τον Ουλάι ήταν το 2010 κατά τη διάρκεια της έκθεσής της στο μουσείο ΜοΜΑ της Νέας Υόρκης. Όπως έγινε φανερό, η καλλιτέχνιδα δεν γνώριζε ότι ο Ουλάι παρεβρισκόταν στο χώρο, με σκοπό να τη συναντήσει μετά από 22 χρόνια. Οι παρευρισκόμενοι στο χώρο της έκθεσης ανέφεραν συναισθήματα δέους για τη συνάντηση αυτών των δύο ιερών τεράτων της σύγχρονης Τέχνης.

Σόλο καριέρα 

Θεωρείται η «γιαγιά» της performance art. Η ίδια ορίζει αυτή την τέχνη ως «τη μεταφορά της αλήθειας επί σκηνής και όχι ως μια παράσταση θεατρικού τύπου». Οι παραστάσεις της εξερευνούν τον ανθρώπινο πόνο, το σώμα και τη σχέση του καλλιτέχνη με το κοινό, σε μια προσπάθεια να απελευθερωθούν και οι δύο. Το ανθρώπινο σώμα είναι για εκείνη ταυτόχρονα το θέμα και το μέσο. Για την τέχνη της performance έχει πει τα εξής: «Για να είσαι ένας performance artist πρέπει να μισείς το θέατρο. Το θέατρο είναι ψεύτικο. Το μαχαίρι δεν είναι αληθινό, το αίμα δεν είναι αληθινό και τα συναισθήματα δεν είναι αληθινά. Η performance είναι ακριβώς το αντίθετο: το μαχαίρι είναι αληθινό, το αίμα είναι αληθινό και τα συναισθήματα είναι αληθινά». 

Η ίδια έχει υποβάλει τον εαυτό της σε πολλές και δύσκολες δοκιμασίες, σωματικές, συναισθηματικές, ψυχικές και πνευματικές. Έχει χαρακωθεί με μαχαίρι (Rythm 10), έχει ξαπλώσει μέσα σε φλόγες, όπου έχασε τις αισθήσεις της και χρειάστηκε να τη βοηθήσει γιατρός (Rythm 5), έχει πάρει ταυτόχρονα διαφορετικά ψυχοφάρμακα, που οδήγησαν το σώμα της να αντιδράσει βίαια και μετά να οδηγηθεί σε πλήρη ακινησία (Rythm 2), έχει ουρλιάξει μέχρι αφωνίας (Freeing the voice), έχει αφήσει φίδια να ανέβουν στο κεφάλι της (Luminosity και Nude with Skeleton), έχει σταθεί μπροστά σε τεντωμένο τόξο που στοχεύει την καρδιά της (Rest Energy). 

n

n

Σε μια περφόρμανς της, το κοινό χρησιμοποίησε πάνω της 72 αντικείμενα, ανάμεσά τους και μαστίγια, μαχαίρια: «Αυτό που έμαθα από αυτό, είναι ότι αν αφήσεις το κοινό, μπορούν να σας σκοτώσουν. Ένιωσα πραγματικά ότι παραβιαζόμουν. Μου έκοψαν τα ρούχα, κόλλησαν αγκάθια τριαντάφυλλου στο στομάχι μου, ένα άτομο είχε το όπλο στραμμένο στο κεφάλι μου και κάποιος άλλος του το πήρε. Δημιουργήθηκε μια επιθετική ατμόσφαιρα. Μετά από έξι ώρες ακριβώς, όπως είχε προγραμματιστεί, σηκώθηκα και άρχισα να περπατώ ανάμεσα στο κοινό. Όλοι έτρεχαν μακριά, για να ξεφύγουν από μια πραγματική αντιμετώπιση.»

Το 1997 συμμετέχει με στην Μπιενάλε της Βενετίας όπου παρουσίασε την περίφημη «BalkanBaroque». Οι Ιταλοί ήθελαν πάσει θυσεία να συμμετέχει στην διοργάνωση. 

Με το θρήνο της πάνω στα ματωμένα κόκαλα, προσπάθησε να με ένα συμβολικό τρόπο, να ξεπλύνει και να καθαρίσει την αιματηρή ιστορία και τις αμαρτίες των προγόνων της.

Το 2010 στη MoMA της Νέας Υόρκης δίνει άλλη μια απαιτητική performance. παραμένοντας για τρεις μήνες καθηλώμένη σε μια καρέκλα. Για 7.30 ώρες τη μέρα καθόταν ακίνητη, χωρίς να έχει το δικαίωμα να πιει, να φάει ή να κάνει οτιδήποτε, και οι επισκέπτες μπορούσαν να καθίσουν απέναντί της σιωπηλοί για ένα λεπτό. 750 χιλιάδες άνθρωποι χάθηκαν στο βλέμμα της. Ανάμεσά τους, χωρίς εκείνη να το γνωρίζει, ήταν και ο προηγούμενός της έρωτας, Ουλάϊ. Μόλις συνειδητοποίησε ποιος καθόταν απέναντί της, άρχισαν και οι δυο να κλαίνε, ενώ στο τέλος άπλωσε τα χέρια της έπιασε τα δικά του για αρκετά δευτερόλεπτα με τον κόσμο να χειροκροτά συγκινημένος αλλά και εκστασιασμένος.

62281-137795.jpg

Πολλοί γνωστοί καλλιτέχνες, επίσης έλαβαν μέρος σε αυτή την περφόρμανς όπως ο James Franco και η Bjork. 

n

n

Η ίδια δήλωσε: «Είμαι πολύ δεκτική στην ενέργεια που εκπέμπουν οι άλλοι κι αυτό που με συγκλόνισε ήταν ο απέραντος πόνος που διάβασα στα μάτια των ανθρώπων». 

Lady Gaga και Μαρίνα

H pop star δηλώνει φαν της καλλιτέχνιδος και το απέδειξε όταν πριν περίπου ένα χρόνο έκανε γιόγκα γυμνή στο δάσος, ακολουθώντας τη μέθοδο Αμπράμοβιτς. Στόχος της ήταν να μαζευτούν χρήματα για το ινστιτούτο "Μαρίνα Αμπράμοβιτς".

lady 1.jpg

lady3.jpg

Τα εξώφυλλά περιοδικών 

Η Μαρίνα έχει επηρεάσει και τον κόσμο της μόδας, πρωταγωνιστώντας σε καμπάνια της Givenchy για την Άνοιξη-Καλοκαίρι 2013. Γίνεται, ακόμα, το πρόσωπο του εξωφύλλου της σερβικής Elle , φωτογραφίζεται με την φίλη της Kim Kattrall (η Samantha από το Sex and the city) για το V Magazine.

n

n

n

Είναι πλέον μόνιμος κάτοικος της πολιτείας της Νέας Υόρκης και ζει σε αυτό το καταπληκτικό σπίτι σε σχήμα αστεριού 

Star House is an ever-evolving project.

The terraced seating area and swimming pool lie to the west of the house, making the most of the early evening sun

The crystal cave is empty but for a quartz crystal, which Abramovic believes radiates positive energy.

The dining room The table is by Cappellini (cappellini.it), and the 18th-century candelabra are from a Catholic church in Mallorca, Spain.

The master bedroom ‘I like functional things and am always clearing out. I have two hangars on my land full of stuff from all my shows and my life.

Στις 10 Μαρτίου το πρόγραμμα με τίτλο «As one» στο Μουσείο Μπενάκη στην οδό Πειραιώς καλεί το κοινό να βιώσει τη μέθοδό της με ελεύθερη είσοδο. Θα παρουσιαστεί μια σειρά έργων από 29 Έλληνες και ξένους καλλιτέχνες σε διάρκεια επτά εβδομάδων. Ανάμεσα τους, έξι θαρραλέοι Ελληνες δημιουργοί (Γιώτα Αργυροπούλου, Δέσποινα Ζαχαροπούλου, Βιργινία Μαστρογιαννάκη, Λάμπρος Πηγούνης, Νάνσυ Σταματοπούλου και Θοδωρής Τραμπας) θα δοκιμάσουν τις αντοχές τους παρουσιάζοντας περφόρμανς μακράς διαρκείας, οκτώ ωρών, κάθε μέρα και για περισσότερο από 1.5 μήνα. 

ΜΟΙΡΑΣΟΥ ΤΟ! :
ΡΩΤΗΣΤΕ ΤΟΥΣ ΕΙΔΙΚΟΥΣ
ΡΟΗ ΕΙΔΗΣΕΩΝ