Κόμπλεξ ανωτερότητας: γιατί κάποιοι άνθρωποι συμπεριφέρονται με αλαζονεία

27 Μαΐου 2016

Από την άλλη μεριά ακούμε να αναφέρονται πολλοί στο «σύμπλεγμα (κόμπλεξ) ανωτερότητας». Τι είναι αυτό; Ο Άντλερ είπε ότι η αίσθηση ανωτερότητας είναι ο στόχος της ζωής μας, προκειμένου να ξεπεράσουμε το σύμπλεγμα κατωτερότητας που μας συνόδευε από τη στιγμή που ήρθαμε στον κόσμο. Τι γίνεται όμως όταν παρατηρούμε ότι κάποιος φαίνεται να νιώθει πολύ ανώτερος από αυτό που πραγματικά είναι; Έχει επιτύχει τον στόχο της ζωής του, να ξεπεράσει την κατωτερότητά του; Γιατί η συμπεριφορά του δεν μας πείθει ότι κατάφερε κάτι τέτοιο;

Απαντά η εκπαιδευτική - συμβουλευτική ψυχολόγος Δρ. Καλλιόπη Εμμανουηλίδου

Πολλές φορές, όταν κάποιος έχει βιώσει εμπειρίες που έχουν δημιουργήσει ένα αίσθημα μειονεξίας, καταφεύγει σε συμπε-, ριφορές και δραστηριότητες που έχουν ως στόχο να αναπληρώσουν αυτήν τη χαμένη αυτοπεποίθηση. Έτσι, δημιουργεί στον εαυτό του μια επίπλαστη εικόνα ισχύος και υπεροχής, καταφέρνοντας παράλληλα να δημιουργήσει και στους άλλους μια τέτοια εντύπωση.

Κάποιος λοιπόν που φαντάζει αλαζόνας, νάρκισσος, υπερφίαλος ουσιαστικά φοράει ένα προσωπείο, αφού έχει φτιάξει έναν ψεύτικο εαυτό διαφορετικό από αυτόν που είναι στην πραγματικότητα. Το σύμπλεγμα ανωτερότητας είναι ουσιαστικά ίδιο με το σύμπλεγμα κατωτερότητας, καθώς και σε αυτή την περίπτωση έχουμε ένα άτομο με πληγωμένη αυτοεκτίμηση - με τη διαφορά ότι επιλέγει να την κρύψει πίσω από μια «μάσκα» υπερβολικά υψηλής αυτοεκτίμησης.

Η μάσκα αυτή προσφέρει μια ψευδαίσθηση ασφάλειας, που όμως δεν εξυπηρετεί παρά μόνο επιφανειακά και προσωρινά. Στο βάθος βρίσκεται ένα πληγωμένο παιδί, ένας άνθρωπος διψασμένος για αποδοχή, ένας παραμελημένος άνθρωπος, με ανικανοποίητες τις βασικές συναισθηματικές του ανάγκες.

Ένας ακόμα παράγοντας που συντελεί στο σύμπλεγμα ανωτερότητας είναι και η στάση που κρατάει η οικογένεια κατά την ανατροφή ενός παιδιού. Πολλές φορές ακούμε τους γονείς (ή άλλους φροντιστές, όπως παππούδες και γιαγιάδες) να μιλάνε με υπερβολή για τις ικανότητες ή την εξωτερική εμφάνιση ενός παιδιού:

• «Το παιδί μου είναι φωστήρας!»

• «Είσαι ιδιοφυία!»

• «Είσαι το πιο όμορφο παιδί στον κόσμο!»

• «Τέτοιο παιδί δεν έχει ξαναγίνει!»

Μπορεί πραγματικά να πιστεύουν κάτι τέτοιο ή να νομίζουν ότι με τον υπερβολικό θαυμασμό και με τέτοιους χαρακτηρισμούς θα χτίσουν μια θετική αυτοεκτίμηση στο παιδί τους. Ανταποκρίνονται όμως τα σχόλια αυτά στην πραγματικότητα; Είναι όμορφο όταν είσαι παιδί να ακούς τέτοια λόγια. Όμως μεγαλώνοντας συνειδητοποιείς ότι δεν συμμερίζεται ο υπόλοιπος κόσμος αυτό τον απέραντο θαυμασμό προς το πρόσωπό σου. Αυτό δημιουργεί δυσπιστία απέναντι στην αξία του εαυτού και μπορεί να οδηγήσει ακόμα και σε απαξίωσή του. Ή αντίθετα μπορεί να οδηγήσει κάποιον στη δημιουργία ψεύτικου προφίλ, όπως είδαμε παραπάνω στην περίπτωση του αλαζόνα με το ψεύτικο σύμπλεγμα ανωτερότητας. Όταν συνειδητοποιούμε ότι οι δικοί μας άνθρωποι μας έκαναν να πιστέψουμε ότι είμαστε τόσο μοναδικοί, είναι φυσιολογικό να θυμώνουμε μαζί τους που μας εφόδιασαν με μια ψεύτικη αυτοεικόνα.

Απόσπασμα από το βιβλίο της Δρ. Εμμανουηλίδου "Γυρίζω σελίδα στη χαμηλή αυτοεκτίμηση". Ευχαριστούμε τις εκδόσεις Μεταίχμιο για την ευγενική παραχώρηση του υλικού

ΜΟΙΡΑΣΟΥ ΤΟ! :
ΡΩΤΗΣΤΕ ΤΟΥΣ ΕΙΔΙΚΟΥΣ
ιλεν***** ****
18:49 Τρίτη 20/09/2016
είμαι 45 ετών με μια αδερφή 40 ανεργη και ποτε δεν έχει κάνει δεσμόείχε απο μικρή προβλημα ακοης διορθωθηκε εν μερειείναι κουκλα και ήμουν σαν μαμά τηςμέχρι πουμετά τα 20 της άρχισε να μου επιτίθεται σιγάσιγά και τώρα η κατάσταση μεταξύ μας είναι ανυπόφορηδεν μπουρουμε να πουμε ουτε καλημέραχωρίς να τσακωθουμεοι γονείς μου λένε πως απλά δεν ταιριάζουμε και δεν καταλαβαίνουν πως υποφέρω πολύ με αυτή την κατάσταση γιατί για αυτούς είναι το ΄΄κακόμοιρο΄΄άτυχο παιδί και τη συντηρούν μενουν μαζί και αυτή τους βοηθάει στις δουλειεςεγώ έχω ένα μαγαζίθα μπορούσε ναρθει να δουλέψει εδώλέει πως την υποτιμάω και γι΄αυτό δεν έρχεταιπαντρεύτηκαχήρεψαξαναπαντρεύτηκα΄χωρισα και ούτε παιδιά προλαβα να κάνωγια μένα η αδερφή μου είναι η ζωή μουαλλά εδώ και τόσα χρόνια προσπαθώ να πάμε σε έναν ειδικό να το λύσουμε αλλά εις μάτηνένας γιατρός που του περιεγραψα την ιστορία είπε πως πάσχει απο παρανοική διαταραχή προσωπικότηταςτο θέμα είναι ότι εγώ δεν μπορώ να είμαι ευτυχισμένη αν δεν είναι κι εκείνη
ΡΟΗ ΕΙΔΗΣΕΩΝ