Διαταραχές διάθεσης: Ποιες ασθένειες επηρεάζουν την ψυχολογία μας και πώς

30 Μαΐου 2016

Το βασικό χαρακτηριστικό της διαταραχής αυτής είναι μια προεξάρχουσα διαταραχή της διάθεσης που κρίνεται ότι οφείλεται στα άμεσα φυσιολογικά (με την έννοια της φυσιολογίας, όχι του "φυσιολογικού") αποτελέσματα μιας γενικής ιατρικής κατάστασης. Η διάθεση μπορεί να είναι είτε καταθλιπτική με έντονη μείωση του ενδιαφέροντος και της ευχαρίστησης, είτε ανεβασμένη, ευφορική ή ευερέθιστη.

Πιο αναλυτικά, τα κριτήρια για την διάγνωση της Διαταραχής της Διάθεσης Προκαλούμενης από Ουσίες (κατά DSM-IV) είναι τα εξής:

1. Στην κλινική εικόνα επικρατεί μια προεξάρχουσα και επίμονη διαταραχή της διάθεσης που χαρακτηρίζεται από ένα ή και τα δύο από τα παρακάτω συμπτώματα:

α. καταθλιπτική διάθεση ή έντονη ελάττωση του ενδιαφέροντος σε όλες ή σχεδόν όλες τις δραστηριότητες

β. ανεβασμένη ή ευερέθιστη διάθεση

2. Υπάρχει απόδειξη από το ιστορικό, τη φυσική εξέταση ή τα εργαστηριακά ευρήματα εξετάσεων ότι η διαταραχή είναι η άμεση συνέπεια μιας γενικής ιατρικής κατάστασης.

3. Η διαταραχή δεν εξηγείται καλύτερα ως μια άλλη ψυχική διαταραχή (π.χ. διαταραχή της προσαρμογής με καταθλιπτική διάθεση σαν απάντηση στο στρες του να έχει κανείς μια γενική ιατρική κατάσταση).

4. Η διαταραχή δεν συμβαίνει αποκλειστικά κατά την διάρκεια της πορείας ενός παραληρήματος.

5. Τα συμπτώματα προκαλούν κλινικά σημαντική υποκειμενική ενόχληση ή έκπτωση στον κοινωνικό, επαγγελματικό ή άλλους τομείς της λειτουργικότητας.

 

Με βάση τον τύπο των προεξάρχοντων συμπτωμάτων διακρίνονται 4 υποτύποι της διαταραχής:

Με καταθλιπτικά στοιχεία (η επικρατούσα διάθεση είναι καταθλιπτική),

Με επεισόδιο παρόμοιο προς μείζον καταθλιπτικό (πληρούνται όλα τα κριτήρια για Μείζον Καταθλιπτικό επεισόδιο),

Με μανιακά στοιχεία (η επικρατούσα διάθεση είναι ανεβασμένη, ευφορική ή ευερέθιστη),

Με μεικτά στοιχεία (είναι παρόντα συμπτώματα και της μανίας και της κατάθλιψης αλλά καμία δεν επικρατεί).

Για να προσδιοριστεί αν η διαταραχή της διάθεσης οφείλεται σε γενική ιατρική κατάσταση, θα πρέπει αφενός να υπάρχει κάποια γενική ιατρική κατάσταση και αφετέρου να αποδειχθεί ότι αυτή η ιατρική κατάσταση είναι η αιτία των συμπτωμάτων μέσα από κάποιο φυσιολογικό μηχανισμό. Για να γίνει αυτή η αιτιολογική συσχέτιση πρέπει να ληφθούν υπόψη διάφοροι παράγοντες όπως: η χρονική συσχέτιση της έναρξης, των υποτροπών ή της ύφεσης της γενικής ιατρικής κατάστασης και της διαταραχής της διάθεσης, βιβλιογραφικές αναφορές για την ύπαρξη συσχέτισης ανάμεσα στην συγκεκριμένη ιατρική κατάσταση και την ανάπτυξη συμπτωμάτων διαταραχής της διάθεσης.

Γενικές ιατρικές καταστάσεις που μπορούν να προκαλέσουν συμπτώματα διαταραχής της διάθεσης είναι πολλές: εκφυλιστικές νευρολογικές καταστάσεις (νόσος του Πάρκινσον, νόσος του Huntington, πολλαπλή σκλήρυνση), νόσος των αγγείων του εγκεφάλου (εγκεφαλικά επεισόδια), μεταβολικές διαταραχές (ανεπάρκεια βιταμίνης Β12), ενδοκρινοπάθειες (υπερ- και υποθυρεοειδισμός, υπερ- και υποπαραθυρεοειδισμός, υπε- και υπολειτουργία των επινεφριδίων), αυτοάνοσες διαταραχές (συστηματικός ερυθυματώδης λύκος), λοιμώξεις από ιό (ηπατίτιδα, μονοπυρήνωση, HIV) ή άλλες λοιμώξεις, ορισμένοι όγκοι (στον εγκέφαλο, στο πάγκρεας).

Θεραπεία: Καταρχήν γίνεται προσπάθεια να αντιμετωπιστεί η υποκείμενη γενική ιατρική κατάσταση. Επιπλέον, χρησιμοποιείται ένας συνδυασμός υποστηρικτικής ψυχοθεραπείας και φαρμακοθεραπείας.

ΠΑΡΑΛΗΡΗΜΑ: Το βασικό χαρακτηριστικό του παραληρήματος είναι η διαταραχή της συνείδησης που συνοδεύεται από κάποια μεταβολή των γνωστικών λειτουργιών (ελαττωμένη διαύγεια της αντίληψης του περιβάλλοντος, διαταραγμένη προσοχή, έκπτωση πρόσφατης μνήμης, διαταραχή προσανατολισμού ως προς τον τόπο και τον χρόνο, διαταραχές αντίληψης, έντονη σύγχυση κ.α.). Το παραλήρημα οφείλεται σε μια γενική ιατρική κατάσταση ή προκαλείται από ουσίες ή είναι πολλαπλής ή μη προσδιοριζόμενης αιτιολογίας.

Κείμενο: Αγγελική Μενεδιάτου, Ψυχολόγος, Μ.Α. Κλινικής Ψυχολογίας, Ιδρυτικό μέλος και πρόεδρος του ΔΣ του ΜΑΖΙ.

ΜΟΙΡΑΣΟΥ ΤΟ! :
ΡΩΤΗΣΤΕ ΤΟΥΣ ΕΙΔΙΚΟΥΣ
ΡΟΗ ΕΙΔΗΣΕΩΝ
Ανεστάλη η απεργία της ΠΝΟ
Τα νέα της ημέρας
10:17 Ανεστάλη η απεργία της ΠΝΟ