"Αχ η Αγγλία μας η καημένη, λοχαγοί και βασιλιάδες"

25 Ιουνίου 2016

Τρεις Ελληνες δημοσιογράφοι γράφουν για το Brexit 

Παύλος Τσίμας, huffingtonpost.gr

Εγερτήριο ή επικήδειος

Τα απομεινάρια μιας μέρας: Μετά το δημοψήφισμα, το Ηνωμένο Βασίλειο είναι λιγότερο ενωμένο παρά ποτέ. Η ευρωπαϊκή ιδέα περισσότερο τραυματισμένη παρά ποτέ. Και η παγκόσμια οικονομία αντικρύζει ξανά την άβυσσο. Υπερβολή; Ας τα πάρουμε ένα-ένα.

Το δημοψήφισμα διαίρεσε την Μεγάλη Βρετανία με αλλεπάλληλες διαχωριστικές γραμμές. Οι νέοι ψήφισαν διαφορετικά από τις μεγαλύτερες ηλικίες, ψήφισαν με την Κοξ όχι με τον δολοφόνο της. Οι Ουαλοί και οι Άγγλοι ψήφισαν διαφορετικά απ' ό,τι οι Σκώτοι και οι Ιρλανδοί, το Λονδίνο και οι μεγάλες μητροπόλεις πολύ διαφορετικά απ' ό,τι η αγροτική Αγγλία και η Αγγλία των μικρών κωμοπόλεων.

Τα δύο μεγάλα κόμματα απέδειξαν ότι έχουν ρηχή επιρροή. Μπορεί η ψήφος για το Βrexit να έχει μια πατριωτική-νοσταλγική-ξενοφοβική ερμηνεία. Μπορεί επίσης να είναι μια πληβειακή εξέγερση των χαμένων της παγκοσμιοποίησης εναντίον των ελίτ του Σίτι. Σίγουρα είναι μια ψήφος που κόβει την Βρετανία στα δύο και θέτει εν αμφιβόλω την συνοχή της.

Στις βρετανικές κάλπες, η Ευρώπη ηττήθηκε - δεν υπάρχει αμφιβολία. Κι ήταν η χειρότερη ήττα της από τον Μάρτιο του 1957, όταν οι έξι ίδρυσαν την ΕΟΚ. Αλλά ποια Ευρώπη ηττήθηκε; Η Ευρώπη της καλοζωισμένης γραφειοκρατίας των Βρυξελλών που εκδίδει κανονισμούς για το μήκος των πτερύγων του βακαλάου ή το πάχος του χαρτιου υγείας; Η σκυθρωπή, προτεσταντική Ευρώπη, που έχει προορισμό της να τιμωρεί τους αμαρτωλούς με την τιμωρία της λιτότητας; Ή, μήπως, όπως φοβάμαι, καμμία από τις δύο- μήπως ηττήθηκε η Ευρώπη, που κάποτε ενέπνεε εμπιστοσύνη, ως έσχατο και ασφαλές καταφύγιο για τις ελευθερίες και τα δικαιώματα, για τις κοινωνίες της ανοχής και της αλληλεγγύης, για το κοινωνικό κράτος δικαίου;

Όσο για την αναταραχή των αγορών, μένει να δούμε, αν θα διαρκέσει όσο και το σοκ του αποτελέσματος ή αν θα αποδειχθεί ένα μοιραίο χτύπημα σε ένα εύθραυστο περιβάλλον, όπου η ανάκαμψη των οικονομιών της Δύσης παραμένει ασθενική και ο καλπασμός των ανερχόμενων οικονομιών των BRICS έχει αναχαιτισθεί.

Από την οπτική γωνία της Αθήνας, ο ορίζοντας μοιάζει σκοτεινός. Από την μια μεριά υπάρχει ο κίνδυνος το αποτέλεσμα του δημοψηφίσματος να ανοίξει ασκούς του Αιόλου, να φέρει παντού στο προσκήνιο τους φίλους του Φάρατζ και να βρεθούμε σε λίγο σ' έναν κόσμο που θα κυβερνιέται από τους Μπόρις Τζόνσον και τους Ντόναλντ Τραμπ, τους Λεπέν, τους Όρμπαν και τους Γκρίλλο, παρέα με τους Πούτιν και τους Ερντογάν της γης. Από την άλλη μεριά, υπάρχει ο κίνδυνος μιας Ευρώπης που, για να αμυνθεί στο Βrexit, συρρικνώνεται και επιστρέφει στα σύνορα της Ευρώπης του Καρλομάγνου, στην επικράτεια μιας αυστηρής αγίας αυτοκρατορίας της οικονομικής ορθοδοξίας.

Με οποιαδήποτε από τις δύο αυτές εκδοχές - που άλλωστε θρέφει η μία την άλλη- το μέλλον προβλέπεται ξηρό και άνυδρο. Η Αθήνα δεν έχει περιθώρια να αδρανήσει ή να επαναπαυθεί. Πρέπει να ταχθεί όσο πιο ενεργά μπορεί στο πλευρό εκείνων που αντιστέκονται, στο όνομα της δημοκρατίας. Εκείνων που θα ήθελαν το βρετανικό δημοψήφισμα να είναι εγερτήριο σάλπισμα κι όχι πένθιμη καμπάνα νεκροταφείου.-

Στέλιος Κούλογλου, tvxs.gr

H Βρετανία, o Φουκουγιάμα και ο Τιτανικός

Αχ καημένε Φουκουγιάμα! Η ιστορία δεν σταμάτησε με την πτώση του τείχους του Βερολίνου, όπως προέβλεπες. Αντίθετα, 27 χρόνια μετά, η πτώση του συνεχίζει να γεννά ιστορικά γεγονότα κι εξαμβλώματα.

Γιατί βεβαίως η επικράτηση του Brexit στο βρετανικό δημοψήφισμα δεν αποτελεί βαριά πολιτική ήττα μόνο για τον Κάμερον, που έσπειρε για ψηφοθηρικούς λόγους ανέμους δημοψηφίσματος για να θερίσει θύελλες. Αποτελεί παταγώδη αποτυχία ολόκληρου του βρετανικού πολιτικού συστήματος ― δυστυχώς προς όφελος της ξενοφοβικής ακροδεξιάς ― αλλά και του ευρωπαϊκού και διεθνούς πολιτικού κατεστημένου: από τον Ομπάμα μέχρι τη κυρία Μέρκελ, όλους αυτούς που νουθετούσαν ματαίως τους Βρετανούς να ψηφίσουν υπέρ της Ευρώπης, όπως την κατάντησαν.

Είναι ακριβώς αυτό το διεθνές σύστημα, από τους τραπεζίτες της Γουώλ Στρητ και της Φρανκφούρτης μέχρι το Βερολίνο και την Κομισιόν των Βρυξελλών, που εκμεταλλεύτηκαν τη πτώση του τείχους του Βερολίνου και του αντίπαλου κομμουνιστικού δέους, για να επιβάλουν την πλήρη κυριαρχία της διεθνούς ολιγαρχίας και να περιορίσουν τα κοινωνικά και πολιτικά δικαιώματα των πολιτών στην Ευρώπη.

Εγκαθιδρύοντας ένα αμείλικτο καθεστώς που δεν σηκώνει αντιρρήσεις, ακόμη και αν ο λαός μιας χώρας, σεβόμενος τους κανόνες, ζητάει αλλαγή της πολιτικής που έχει καταστροφικά αποτελέσματα: o εκδικητικός τρόπος που μεταχειρίστηκαν την Ελλάδα όταν προσπάθησε με εκλογές και δημοψηφίσματα να αλλάξει τη θανατηφόρο θεραπεία της λιτότητας, έκανε φανερό σε όλον το κόσμο ότι η δημοκρατία δεν αποτελούσε, πλέον, ένα από τα ατού που διέθετε η ΕΕ, σε σχέση με τις άλλες χώρες του κόσμου.

Ήταν αυτή η ξεδοντιασμένη Ευρώπη - όχι μόνο στο επίπεδο της δημοκρατίας αλλά και των κοινωνικών δικαιωμάτων που σταδιακά αλλά συστηματικά περιορίζονται, όπως συμβαίνει σήμερα στη Γαλλία ― που ήταν υποψήφια στο διαγωνισμό του φόβου που ονομάστηκε βρετανικό δημοψήφισμα. Οι μεν οπαδοί του Brexit διέβλεπαν κατάληψη της Γηραιάς Αλβιώνας από πρόσφυγες, οι δε της παραμονής φόβιζαν με τις οικονομικές συνέπειες από την έξοδο, γιατί δεν είχαν τίποτα θετικό να προτείνουν. Αλλά σε έναν συναγωνισμό φόβου κερδίζει πάντα η παράταξη που αυθεντικά τον εκπροσωπεί: η ακροδεξιά.

Είναι ακόμη πολύ νωρίς για να προβλέψει κανείς τις συνέπειες από τον διεθνή πολιτικό σεισμό που προκαλεί το αποτέλεσμα του βρετανικού δημοψηφίσματος. Το βέβαιο είναι ότι δεν θα υπάρξουν απλώς μετασεισμοί: τώρα που άνοιξαν οι ασκοί του Αιόλου, είναι πολύ δύσκολο κανείς να τους περιορίσει. Από την Τσεχία μέχρι τη Δανία θα πάρουν κι άλλες χώρες τον δρόμο του ευρωσκεπτικισμού, που έχει πλέον αέρα στα πανιά του.

Θα μπορούσε να υπάρξει αναστροφή της ιστορικής πορείας που ξεκίνησε από το 1989 και μετά, μόνο αν υπήρχε μια ευρωπαϊκή πολιτική ηγεσία που να μπορούσε να σταθεί στο ύψος των περιστάσεων. Δυστυχώς, πρώτα απ' όλα η κυρία Μέρκελ κι ύστερα ο κύριος Ολάντ δεν ανήκουν σε αυτή την κατηγορία. Ο τελευταίος είναι ένας εξαιρετικά αδύναμος ηγέτης, ενώ η Μαρί Λε Πεν, κερδισμένη του δημοψηφίσματος, θα βάλει και αυτή θέμα αποχώρησης της Γαλλίας και κλεισίματος στον εαυτό της.

Η πρώτη έχει τεράστιες ευθύνες για την πορεία του σκάφους, το οποίο κυβερνά εγωιστικά και κοντόφθαλμα, από τότε που ανέλαβε το τιμόνι, με το ξέσπασμα δηλαδή της οικονομικής κρίσης του 2008-9. Μάλλον θα κοιτάξει να εκμεταλλευθεί τη διεθνή οικονομική αναταραχή για να κερδίσει περισσότερα χρήματα ― τα γερμανικά ομόλογα έχουν αρνητικά επιτόκια τις τελευταίες εβδομάδες, δηλαδή μετά από 10 χρόνια τέλος το Βερολίνο θα πληρώσει λιγότερα από όσα δανείστηκε ― για να κερδίσει τις επόμενες εκλογές.

Και στο μεταξύ ο Τιτανικός θα συνεχίζει το ταξίδι του.

Σκίτσο του Δημήτρη Χαντζόπουλου, kathimerini.gr

Θανάσης Μαυρίδης, liberal.gr

Άνοιξε το κλουβί και δραπέτευσαν οι εφιάλτες μας!

Η Μεγάλη Βρετανία ψήφισε την έξοδό της από την Ευρώπη. Από σήμερα το πρωί υπάρχει μια νέα πραγματικότητα στην Ευρώπη, στον κόσμο. Η ΕΕ έχει δεχτεί μία μεγάλη πολιτική ήττα. Το αφήγημα του παρελθόντος δεν πείθει. Το κακό είναι ότι το Brexit επαναφέρει αυτόματα στην επικαιρότητα και το Grexit…

Τι θα συμβεί αύριο; Αλήθεια, ποιος το ξέρει; Εδώ δεν γνωρίζουμε τι θα γίνει μετά από μία ώρα. Στις αγορές βυθίζονται νομίσματα, χρηματιστήρια. Δισεκατομμύρια δολάρια, ευρώ, στερλίνες και γιεν αλλάζουν χέρια με ιλιγγιώδη ταχύτητα. Το παγκόσμιο καζίνο λειτουργεί 24 ώρες το 24ωρο και προσφέρει πλούσιες συγκινήσεις στους συμμετέχοντες. Το Brexit ήταν μιας πρώτης τάξεως ευκαιρία για «παιγνίδι». Το πρόβλημα σε αυτές τις περιπτώσεις είναι ότι οι παίκτες μπορούν να παρασυρθούν και να φτάσουν στα άκρα, οδηγώντας αντίστοιχα στα άκρα και τους ανθρώπους που ζουν πραγματικές ζωές στον πραγματικό κόσμο.

Με άλλα λόγια, οι επιπτώσεις του Brexit μπορεί να είναι ακόμη πιο σημαντικές από αυτές που θα έπρεπε να είναι στην πραγματικότητα λόγω των αντιδράσεων των χρηματιστηριακών αγορών. Όταν ένα νόμισμα κινείται σαν να ήταν μετοχή της περιφέρειας του ελληνικού χρηματιστηρίου του 1999, τότε όλα είναι πιθανά! Ας μην ξεχνάμε ότι στα νομίσματα και στους δείκτες των χρηματιστηρίων «ακουμπάνε» τις επενδύσεις τους πολλές χιλιάδες τράπεζες μέσω των σύνθετων χρηματοοικονομικών προϊόντων. Κι αν όχι οι ίδιες άμεσα, μέσω των δανείων που έχουν χορηγήσει σε εξειδικευμένα funds. Μέχρι το βράδυ, λοιπόν, θα ξέρουμε το μέγεθος της ζημιάς στις αγορές. Κι ύστερα θα μπορέσουμε να κάνουμε δεύτερες και τρίτες σκέψεις.

Οι Βρετανοί ψήφισαν έξοδο και είχαν γι’ αυτό τους λόγους τους! Το θέμα είναι ότι άνοιξε ο ασκός του Αιόλου. Ποιος θα εμποδίσει άλλες κυβερνήσεις να στήσουν κάλπες για τον ίδιο λόγο; Η αμφισβήτηση θα γίνει πλέον ένας μόνιμος κάτοικος της γηραιάς Ηπείρου. Ό,τι χειρότερο για μία Ένωση κρατών που φιλοδοξεί να παίξει πρωταγωνιστικό ρόλο στις πολιτικές και οικονομικές εξελίξεις του πλανήτη. Η εσωστρέφεια είναι πάντα ένας ισχυρός εχθρός σε αυτές τις περιπτώσεις.

Από την άλλη πλευρά, η Ευρώπη είχε αντικειμενικά προβλήματα. Δηλαδή, το εξής ένα: Ήταν και φυσικά εξακολουθεί να είναι περισσότερο γερμανική από ευρωπαϊκή. Και αυτό δεν οδηγεί κάπου! Χρειάζεται κάτι να αλλάξει. Οι Βρετανοί ήθελαν μία πιο χαλαρή Ένωση. Αυτό δεν σημαίνει ότι εμείς έχουμε τα ίδια συμφέροντα με τους Βρετανούς. Όπως δεν έχουμε και την ίδια οπτική με τους Γερμανούς. Μιλάμε για μια πραγματική Βαβέλ. Ο κάθε ένας από όλους εμάς εννοεί κάτι διαφορετικό όταν αναφέρεται στον όρο Ευρώπη. Το ερώτημα είναι ποια πολιτική ηγεσία θα μπορέσει να συνθέσει τις αντιθέσεις και να δώσει ένα νέο όραμα στους πολίτες. Πολύ φοβόμαστε ότι αυτό δεν μπορεί να συμβεί εύκολα. Το πιο πιθανό σενάριο είναι η Ευρώπη να εξακολουθήσει να αντιδρά με έναν … γερμανικό τρόπο. Κι είναι χαρακτηριστικές κάποιες πρώτες αντιδράσεις του τύπου «ή μέσα ή έξω» που μοιάζει με εκείνο το «ή μαζί μας ή απέναντί μας».

Η Ελλάδα βρίσκεται σε δυσχερή θέση. Το Grexit επανέρχεται αυτόματα στην ημερήσια διάταξη κι ας μην έχουμε άμεση σχέση με τα όσα συνέβησαν στην Μεγάλη Βρετανία. Για παράδειγμα, εμείς είμαστε στο ευρώ, οι Βρετανοί δεν είναι. Εμείς δεν παράγουμε ούτε οδοντογλυφίδες, οι Βρετανοί εκπροσωπούν μία Αυτοκρατορία. Η ουσία είναι ότι βρισκόμαστε άθελά μας ανάμεσα σε ελέφαντες που βρίσκονται σε κατάσταση πανικού. Κινδυνεύουμε εξαιτίας αυτού του λόγου και μόνο να ποδοπατηθούμε από τα συμπαθή πλην απρόσεκτα αυτά όντα.

Η συζήτηση και μόνο για το Grexit δεν κάνει καλό στην χώρα. Θα είναι αστείο να συζητάμε για επενδύσεις υπό αυτές τις συνθήκες. Ποιος θα ήθελε να βάλει σε μία χώρα ευρώ για να πάρει την επόμενη ημέρα ένα άγνωστο νόμισμα; Υπάρχει όμως και κάτι άλλο πιο επικίνδυνο για την τύχη μας: Δεν γνωρίζουμε πώς θα επηρεάσουν οι σημερινές συνθήκες τα επιτόκια. Διότι όλοι οι λογαριασμοί που κάνουμε γίνονται με βάση επιτόκια της τάξης του 1,8% με τα οποία δανειζόμαστε από τους τρισκατάρατους… τοκογλύφους! Τι θα συμβεί αν η κατάσταση αυτή αλλάξει άρδην;

Η ελληνική Οικονομία βρίσκεται σε τόσο ευαίσθητο σημείο που δεν χρειάζεται την παραμικρή αναταραχή. Κοιτώντας, όμως, έξω από το παράθυρο βλέπουμε έντρομοι τους χειρότερους εφιάλτες μας να έχουν δραπετεύσει και να περιφέρονται άσκοπα στους δρόμους. Ζούμε ένα θρίλερ!

ΜΟΙΡΑΣΟΥ ΤΟ! :
ΡΩΤΗΣΤΕ ΤΟΥΣ ΕΙΔΙΚΟΥΣ
ΡΟΗ ΕΙΔΗΣΕΩΝ