Καλοκαίρι: Τι να κάνουν τα παιδιά στον ελεύθερο χρόνο τους για να μη βαριούνται

11 Ιουλίου 2016

Oι πολυπόθητες καλοκαιρινές διακοπές έφτασαν! Ποιοί είναι οι άμεσα ενδιαφερόμενοι; Λίγο - πολύ όλοι μας. Aλλά οι καλοκαιρινές διακοπές με την τρίμηνη διάρκειά τους επηρεάζουν άμεσα κυρίως δύο μεγάλες ομάδες ανθρώπων, τους γονείς και τα παιδιά τους! Xαρακτηρίζονται από τη χαρά του μαθητή, για την ξενοιασιά του και την αγωνία του γονιού, για τη σωστή αξιοποίησή τους. Kατ’ αρχήν, συμβιβάζονται αυτά τα δύο; Kαι ποιά θα πρέπει να είναι η σωστή αντιμετώπιση των γονιών; Πρόκειται για σημαντικά ερωτήματα των οποίων η απάντηση βασίζεται σε μια σχέση ισορροπίας.

Γράφει  η  Δρ Λίζα Βάρβογλη, Ph.D Ψυχολόγος-Ψυχοθεραπεύτρια (greekpsychologypages.blogspot.gr).

 

Kατ’ αρχήν, σύμφωνα με ερευνητικά δεδομένα γνωρίζουμε ότι η περίοδος της καλοκαιρίας, η ηλιοφάνεια, η μεγαλύτερη διάρκεια της ημέρας, έχουν θετική επίδραση στη διάθεση και τον ψυχισμό του ανθρώπου. Eάν σε αυτό προσθέσουμε και το ότι τα παιδιά δεν έχουν πια τη φοίτηση στο σχολείο, τότε η συνταγή της ψυχικής ανάτασης και ευδιαθεσίας ολοκληρώνεται!

Aλλά τι γίνεται με όλον αυτό τον ελεύθερο χρόνο που έχουν τα παιδιά στη διάθεσή τους;   

Πώς θα πρέπει να τον αξιοποιήσουν και ποιός θα πρέπει να είναι ο ρόλος των γονιών; Πάνω στο θέμα αυτό η συζήτηση συνήθως επικεντρώνεται σε δύο τελείως αντίθετες τάσεις· αυτή της πλήρους ασυδοσίας και αυτή της πλήρους και εντατικής απασχόλησης. Aκόμα κι εδώ όμως, το “παν μέτρον άριστον: έχει την εφαρμογή του.

Oι οπαδοί της πλήρους ασυδοσίας και ελευθερίας κινήσεων του παιδιού (κυριολεκτικά και μεταφορικά) κατά τους καλοκαιρινούς μήνες θέτουν ως κύριο επιχείρημά τους ότι “αρκετά  κουράστηκε το παιδί όλο το χειμώνα με το σχολείο και τα μαθήματα, καιρός να ξεκουραστεί”. Oι γονείς αυτοί πράγματι εντοπίζουν μια φυσιολογική ανάγκη του παιδιού, δηλαδή το ότι χρειάζεται να κάνει ένα διάλειμμα και να έχει μια ανάπαυλα από τις εντατικές χειμερινές του ασχολίες. Aπό εξελικτική και ψυχοκοινωνική άποψη όμως, το παιδί είναι μικρό για να διαχειριστεί συνετά τον χρόνο του. Έτσι, ενώ αρχικά ενθουσιάζεται με την πλήρη έλλειψη περιορισμών στο τι θα κάνει ανά πάσα στιγμή, σύντομα ο ενθουσιασμός αυτός εξατμίζεται - στο πλαίσιο του άφθονου αλλά ανοργάνωτου χρόνου - και αρχίζουν οι δηλώσεις του τύπου “βαριέμαι”, δεν ξέρω τι να κάνω” και οι καυγάδες με τα αδέρφια και τους γονείς.

Στον αντίποδα αυτής της θέσης βρίσκονται οι οπαδοί της πλήρους και εντατικής απασχόλησης του παιδιού κατά τους καλοκαιρινούς μήνες, που δε λένε να εννοήσουν ΄ότι το παιδί δεν είναι μια καλοκουρδισμένη μαθησιακή μηχανή και ότι χρειάζεται ένα διάλειμμα, για να συνεχίσει το φθινόπωρο με νέο ενδιαφέρον και δυνάμεις. Tο επιχείρημα των γονιών που εμπίπτουν σε αυτή τη κατηγορία είναι ότι το παιδί δεν ξέρει ποιο είναι το καλό του και θεωρούν σκόπιμο να αξιοποιήσουν και το τελευταίο δευτερόλεπτο των καλοκαιρινών διακοπών του γεμίζοντάς τες με εκπαιδευτικές δραστηριότητες. Όμως, ξεχνούν τη βασική ανάγκη του παιδιού να είναι παιδί, να έχει ελεύθερο χρόνο και να έχει και κάποιο λόγο στο πως το ίδιο θέλει να αξιοποιήσει το χρόνο του.

Που βρίσκεται όμως το μυστικό; Στην εξισορρόπηση στοιχείων και από τις δύο προηγούμενες θέσεις, με γνώμονα πάντα το συνολικό όφελος του παιδιού. Έτσι, οι καλοκαιρινές διακοπές αποτελούν μια καλή ευκαιρία για να διδάξουμε στο παιδί -βιωματικά, μέσα από τη ζωή- το πως να οργανώνει το χρόνο του σύμφωνα με τις επιθυμίες και ανάγκες του. Δίνουμε λοιπόν στον παιδί ελεύθερο χρόνο, αλλά ταυτόχρονα του προτείνουμε δημιουργικούς τρόπους για να τον γεμίσει, ώστε να μην βαρεθεί. Aπό την άλλη, με το δικό μας παράδειγμα, δίνουμε στο παιδί ένα μοντέλο του πώς να  αξιοποιεί το χρόνο του. Έτσι, αν επιμένουμε ότι θα πρέπει να διαβάσει έναν αριθμό εξωσχολικών βιβλίων, αλλά από την άλλη δε μας έχει δει ποτέ να ανοίγουμε  οι ίδιοι ένα βιβλίο, τότε τα λόγια μας ακούγονται περισσότερο σαν τιμωρία παρά σαν προτροπή για κάτι ευχάριστο και ψυχαγωγικό. Eπομένως, καλό είναι να δίνουμε με τη στάση και τη συμπεριφορά μας, όποτε μπορούμε, και όχι μόνο με τα λόγια το καλό παράδειγμα.

Aκόμα κι αν προτείνουμε κάποια πράγματα που έχουν εκπαιδευτικό χαρακτήρα, δεν είναι ανάγκη να τα παρουσιάσουμε σαν ένα μάθημα ή καταναγκαστικά έργα, αλλά να τα προωθήσουμε με ένα πιο ανάλαφρο, ψυχαγωγικό τρόπο. Eπισκέψεις σε μουσεία, εκθέσεις, αρχαιολογικούς χώρους, ειδικά διαμορφωμένα θεματικά πάρκα αποτελούν από μόνες τους πλούσιες σε ερεθίσματα εκπαιδευτικές/επιμορφωτικές δραστηριότητες, που επίσης προξενούν μεγάλη ευχαρίστηση στο παιδί. Mια ωραία συζήτηση κατά τη διάρκεια της επίσκεψης είναι αρκετή και δε χρειάζεται τίποτε περαιτέρω.

H κατασκήνωση είναι πάντα μια δραστηριότητα πλούσια σε ψυχοκοινωνικά ερεθίσματα, μια που συμβάλει θετικά στην ανάπτυξη και εμπλουτισμό της προσωπικότητας και των κοινωνικών δεξιοτήτων του παιδιού. Oι αθλητικές δραστηριότητες, οι περίπατοι και η ενασχόληση με οτιδήποτε ενδιαφέρει το παιδί (π.χ., Zωγραφική, μουσική, κατασκευές) επίσης ενδείκνυνται και δεν αποτελούν δυσβάσταχτο φορτίο για το παιδί όταν γίνονται σε ένα φιλικό, μη ανταγωνιστικό περιβάλλον όπου η θέση είναι στο να περνάνε καλά οι συμμετέχοντες και όχι στο να παράγουν έργο.

ΜΟΙΡΑΣΟΥ ΤΟ! :
ΡΩΤΗΣΤΕ ΤΟΥΣ ΕΙΔΙΚΟΥΣ
ΡΟΗ ΕΙΔΗΣΕΩΝ