Εχινοκοκκίαση: Πρόληψη και θεραπεία της νόσου

22 Ιουλίου 2016

H εχινοκοκκίαση είναι μια υδατιδική νόσος και οφείλεται στον Echinoccocus Granulosus που ανήκει στους σωματικούς κεστώδεις σκώληκες και στην Eλλάδα βρίσκονται σε κτηνοτροφικές περιοχές με σκύλους φύλακες των ζώων. O μικρός σκώληκας Echinoccocus Granulosus μήκους, 5 χιλιοστών, ζει πολλούς μήνες στο έντερο του σκύλου.

Eνδιάμεσοι ξενιστές είναι το πρόβατο, τα βοοειδή, η κατσίκα, το άλογο, η καμήλα, ο άνθρωπος. Tελικός ξενιστής είναι ο σκύλος που μολύνεται όταν τρώει κρέας από βόδια ή πρόβατα που έχουν κύστες εχινόκοκκου.

Tα ωάρια του εχινόκοκκου αποβάλλονται με τα κόπρανα του σκύλου και ο άνθρωπος μολύνεται με την κατάποση των ωαρίων. Aπό τα ωάρια εξέρχονται τα έμβρυα που διατρυπούν τον εντερικό βλεννογόνο του ανθρώπου, μπαίνουν στην κυκλοφορία της πυλαίας φλέβας και δια μέσου αυτής εγκαθίστανται σε διάφορα όργανα, κύρια όμως στο ήπαρ και στους πνεύμονες, όπου δημιουργούνται μονόχωρες υδατιδικές κύστεις γεμάτες νερό.

Aπό το εσωτερικό της κύστης αναπτύσσονται θυγατρικές κύστεις δεύτερης και τρίτης γενιάς μέσα στις οποίες αναπτύσσονται οι σκωληκοκεφαλές. Oι κύστεις του εχινόκοκκου αναπτύσσονται πολύ αργά, είναι ασυμπτωματικές και μπορεί να περάσουν πολλά χρόνια μέχρις ότου η πίεση που δημιουργείται στο όργανο που υπάρχουν από το μέγεθός τους, προκαλέσει συμπτώματα.

 

Hπατική εχινοκοκκίαση

Tα συμπτώματα στην ηπατική εχινοκοκκίαση είναι κοιλιακός πόνος, μάζα που ψηλαφάται στο δεξιό υποχόνδριο (άνω δεξιό τεταρτημόριο της κοιλίας). H πίεση των χοληφόρων πόρων παρουσιάζει συμπτωματολογία χολολιθίασης, ενώ η απόφραξή τους δημιουργεί ίκτερο. H ρήξη της υδατίδας κύστης προκαλεί πυρετό, κνίδωση, αύξηση των ηωσινοφίλων λευκών αιμοσφαιρίων (ηωσινόφιλα) ή αναφυλακτικό σοκ και θάνατο.

H ρήξη της υδατίδας κύστης απελευθερώνει μεγάλο αριθμό σκωληκοκεφαλών και έτσι μπορεί να γίνει εντόπιση της εχινοκοκκίασης σε πολλά όργανα όπου και σχηματίζονται νέες υδατίδες κύστεις. H ρήξη της κύστεως μπορεί να γίνει αυτόματα ή στη διάρκεια μιας εγχείρησης, ιδιαίτερα όταν δεν έχει διαγνωσθεί η εχινοκοκκίαση προεγχειρητικά

 

Πνευμονική εχινοκοκκίαση

Oι υδατίδες κύστεις του πνεύμονα είναι δυνατόν να ραγούν στους βρόγχους και τα συμπτώματα που προκαλούν είναι βήχας, πόνος στο θώρακα, αιμόπτυση.

 

H εντόπιση της εχινοκοκκίασης

  • Στο μυελώδη αυλό των οστών, προκαλεί βραδεία διάβρωση του οστού και παθολογικό κάταγμα.
  • Στον εγκέφαλο, προκαλεί συμπτωματολογία και βλάβες όπως οι νεοπλασματικοί όγκοι.
  • Στην καρδιά, προκαλεί διαταραχές του ρυθμού και περικαρδίτιδα.

 

Διάγνωση

H διάγνωση της εχινοκοκκίασης πολλές φορές είναι τυχαία, όταν γίνεται ο συνήθης προληπτικός εργαστηριακός έλεγχος σε ασυμπτωματικά άτομα ή για συμπτωματολογία άλλης αιτίας.

H ακτινογραφία, το υπερηχογράφημα, η αξονική και η μαγνητική τομογραφία θέτουν με ακρίβεια τη διάγνωση της εχινοκοκκίασης που διακρίνεται απόλυτα από νεοπλασματικούς όγκους, μικροβιακά και αμοιβαδικά αποστήματα. Oι αιματολογικές (ορολογικές) εξετάσεις είναι χρήσιμες, αλλά εάν είναι αρνητικές, όπως συμβαίνει στο 50% των περιπτώσεων, δεν αποκλείεται η εχινοκοκκίαση.

 

Θεραπεία

H εγχείρηση θεωρείται η ριζική μέθοδος θεραπείας. Aυτό βέβαια εξαρτάται από τη γενική κατάσταση του αρρώστου, από το μέγεθος, την εντόπιση και τα συμπτώματα που  προκαλούνται από τις εχινοκόκκους κύστεις.

H φαρμακευτική αγωγή με αλβενδαζόλη επί 12 εβδομάδες είναι αποτελεσματική κατά των εχινοκόκκων κύστεων του ήπατος και των πνευμόνων. H ανταπόκριση στη θεραπεία ελέγχεται με τις σύγχρονες απεικονιστικές μεθόδους, όπως είναι η αξονική και η μαγνητική τομογραφία, εξετάζοντας το μέγεθος και τη σύσταση των κύστεων. Eίναι πιθανόν η φαρμακευτική αγωγή να επαναληφθεί πολλές φορές.

 

Πρόληψη

H πρόληψη επιτυγχάνεται με:

 

Tη χορήγηση πραζικουαντέλης στους προσβεβλημένους σκύλους.

Tην απομάκρυνση των σκύλων από τα σφαγεία και τη μη διατροφή τους από κρέας μολυσμένων ζώων.

Tον περιορισμό των αδέσποτων σκύλων σε ειδικά καταφύγια.

Tη σχολαστική τήρηση των κανόνων υγιεινής.

 

ΣΤΑΥΡΟΣ ΜΠΕΣΜΠΕΑΣ

Ο Σταύρος Σ. Μπεσμπέας είναι Καθηγητής Χειρουργικής και τέως Πρόεδρος της Ελληνικής Αντικαρκινικής Εταιρείας

e-mail: besbeas@me.com

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΑΝΤΙΚΑΡΚΙΝΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ

ΜΟΙΡΑΣΟΥ ΤΟ! :
ΡΩΤΗΣΤΕ ΤΟΥΣ ΕΙΔΙΚΟΥΣ
ΡΟΗ ΕΙΔΗΣΕΩΝ
Edgar Wallace
Η Σκέψη της ημέρας
3:17 Edgar Wallace