Μπορούμε να νιώσουμε και πάλι ευτυχία;

22 Νοεμβρίου 2012


Ο  Αναστάσιος Σταλίκας, καθηγητής Ψυχολογίας στο Πάντειο Πανεπιστήμιο, αναλύει τις παραμέτρους της ευτυχίας.

Οι Έλληνες τη δεκαετία του 1960 ήταν φτωχότεροι σε σύγκριση με τους περισσότερους από εμάς, είχαν λιγότερα αγαθά αλλά ήταν σίγουρα πιο ευτυχισμένοι. Πώς τα κατάφερναν; Πώς μπορούμε να διδαχθούμε από τη στάση τους; Να είμαστε ευτυχισμένοι μέσα στην οικονομική κρίση;

Ζούμε πλέον με την καθημερινή αγωνία του αν θα πέσουμε από τον γκρεμό ή όχι ως χώρα. Η αίσθηση της ευτυχίας δεν ακούγεται πλέον κάτι πολύ μακρινό και πολύ θεωρητικό;

Αυτό ακριβώς συμβαίνει. Κι η απόδειξη είναι ότι όταν βλέπουμε κάποιον να έχει καλή διάθεση ή αίσθηση του χιούμορ, τον κοιτάμε καχύποπτα. Ωστόσο, αυτός είναι ο μόνος τρόπος να αντιμετωπίσει κανείς τις δύσκολες καταστάσεις και να γίνει πιο δυνατός ή καλύτερος και να αντέξει τελικά αυτή τη δύσκολη κατάσταση.

Προς τον παρόν πάντως  φαίνεται σαν να μην μας ανήκει η ζωή μας. Νιώθουμε ότι δεν μπορούμε να κάνουμε και πολλά…

Ένα πολύ μεγάλο μέρος των Ελλήνων νιώθει ότι η ζωή του κυλά χωρίς να μπορεί να κάνει κάτι για αυτή. Το ονομάζουμε  «εκμαθημένη απόγνωση». Δεν μπορούμε να κάνουμε κάτι για αυτό που μας συμβαίνει  γύρω μας ή ότι μας συμβαίνει γίνεται  για μας χωρίς εμάς, χωρίς να μπορούμε να κάνουμε κάτι και να το αλλάξουμε. Υπάρχουν δυσκολίες πρακτικές στην καθημερινότητα μας, οικονομικές, ανεργία, έλλειψη φαρμάκων κλπ που αποτελούν απίστευτο σοκ για όλους και προκαλούν στον κόσμο την αίσθηση ότι τίποτα δεν γίνεται και τίποτα δεν μπορεί να κάνει για αυτό. Οι επιστήμονες από το χώρο της ψυχολογίας ερχόμαστε να εμψυχώσουμε και να ενθαρρύνουμε τους ανθρώπους να ξαναπιάσουν την πυξίδα της ζωής τους, να δράσουν και να μην γίνουν έρμαια των πραγμάτων.

Ποια είναι τα κλειδιά που πρέπει να βρούμε; Πώς μπορούμε να αποκτήσουμε αυτή τη γνώση;

Συνηθίσαμε στο αδιέξοδο μας ή είχαμε συνηθίσει σε μια καπιταλιστική καταναλωτική κοινωνία που μας έφτασε σε ένα σημείο να εκτιμάμε τους εαυτούς μας ως προς το τί έχω και όχι ως το ποιος είμαι. Δεν χρειαζόταν να ήμασταν δυνατοί ψυχικά για να αντέξουμε καταστάσεις και είχαμε αποκοιμηθεί  σε ένα κόσμο λίγο επιφανειακό, λίγο ψεύτικο, σε ένα κόσμο των απολαύσεων και τώρα τα πράγματα είναι δύσκολα.. πρέπει να ξαναβρούμε τον εαυτό μας, τις αρχές μας.

Με ποιο τρόπο;

Με το δώσουμε νόημα στη ζωή μας. Αυτό που χρειάζονται οι άνθρωποι σήμερα είναι να  ανακαλύψουν πως θα έχει νόημα η ζωή τους, αν υπάρχει κάτι για το οποίο αξίζει να ζουν και ακόμη  πιο ρομαντικά αν υπάρχει κάτι για το οποίο αξίζει να δώσω και τη ζωή τους. Ομορφιά θεωρείται το νόημα της ζωής. Ο στόχος, ο λόγος ύπαρξης, κάτι στο οποίο να πιστέψουμε για να κάνουμε την υπέρβαση, αυτό το άλμα που χρειάζεται για να κάνουμε την αλλαγή και να προχωρήσουμε μπροστά.

Πώς μπορούμε να αναλάβουμε τις ευθύνες μας και πάλι;

Πρέπει να κοιτάξουμε τα πράγματα κατάματα. Πρέπει καταρχάς να δούμε και να αναγνωρίσουμε ότι τα πράγματα είναι δύσκολα και ότι δεν είναι μία κρίση εντός και εκτός εισαγωγικών. Αυτή θα είναι η επόμενη πραγματικότητα και αυτό φοβίζει και μας φέρνει σε ένα αδιέξοδο, ωστόσο από εκεί και πέρα θα πρέπει να  το δεχθούμε εμείς οι ίδιοι.

Η επόμενη πραγματικότητα είναι η εξαθλίωση, η φτωχοποίηση, η εφαρμογή των μέτρων;

Η φτωχοποίηση και η εξαθλίωση θα διαρκέσουν τουλάχιστον μια πενταετία ακόμη. Με αυτό το δεδομένο πρέπει να πορευθούμε, όχι  με την έννοια του εφήμερου. Μπορεί αυτό το πράγμα το οποίο μπορεί να θεωρούμε ότι είναι προσωρινό να γίνει μόνιμο κι εμείς πρέπει να είμαστε έτοιμοι να το αντιμετωπίσουμε. Ωστόσο, δεν εμπεριέχει μόνο προβλήματα αυτό το διάστημα. Αποτελεί ταυτόχρονα και μια πρόκληση, την πρόκληση της αλλαγής:  αλλάζουμε και αφήνουμε την ευδαιμονία κατανάλωσης και πρέπει να ξαναβρούμε την ευδαιμονία, την ευτυχία στις σχέσεις μας, στον εαυτό μας, στις αρχές μας, στις αξίες μας. Να θυμηθούμε τους Έλληνες τη δεκαετία του 1960, που ήταν ίσως φτωχότεροι από μας σήμερα, αλλά ήταν πιο ευτυχισμένοι. Κι αυτό διότι είχαν τοποθετήσει αλλού το τι είναι ευτυχία. Είχαν δώσει μεγαλύτερη αξία στο φιλότιμο, στη φιλία, στις σχέσεις, στην οικογένεια, και η χαρά τους και η ευχαρίστηση τους εξαρτιόταν από τέτοια χαρακτηριστικά και στοιχεία. Όχι μέσα από την κατανάλωση, τα ταξίδια τη δυνατότητα μιας πιο πολυτελούς  ζωής.

 

 
ΜΟΙΡΑΣΟΥ ΤΟ! :
ΡΩΤΗΣΤΕ ΤΟΥΣ ΕΙΔΙΚΟΥΣ
ΡΟΗ ΕΙΔΗΣΕΩΝ