Οι ζωγραφιές του παιδιού: Τι μηνύματα κρύβουν για την ανάπτυξή του

2 Αυγούστου 2016

Οι ζωγραφιές των παιδιών χαρακτηρίζονται από μεγάλη φαντασία και αυθορμητισμό. Τα παιδιά μέσα από τη ζωγραφική εκφράζονται και αποδίδουν  την οπτική του περιβάλλοντος από το οποίο περιτριγυρίζονται.

Από την επιστημονική ομάδα του Χ

 

<iframe src="//parltv.live.grnet.gr/webtv/#!pid=webtv2&light" frameborder="0" width="400" height="380"></iframe>

Οι παιδικές ζωγραφιές είναι πολύ σημαντικές καθώς μέσα από αυτές μπορούμε να λάβουμε πληροφορίες για την νοητική αλλά και την συναισθηματική ανάπτυξη ενός παιδιού. Παράλληλα μπορούμε να λάβουμε στοιχεία για την προσωπικότητά του, τα ενδιαφέροντα  ή για οτιδήποτε μπορεί να το απασχολεί και αποφεύγει να το εκφράσει λεκτικά.

 

Στάδια ανάπτυξης της παιδικής ζωγραφικής:

● Πριν από τα 2 έτη το παιδί μουντζουρώνει το χαρτί, υπάρχει έλλειψη οργάνωσης και αποτυπώνει κυρίως ευθείες και κυκλικές γραμμές.

● Στο 2ο έτος, το παιδί επιδιώκει να σχεδιάσει κάτι συγκεκριμένο που έχει στο μυαλό του.

● Στο 3ο έτος το παιδί προσπαθεί να μιμηθεί και να αναπαράγει ζωγραφιές ενηλίκων.

● 4-7 ετών, η ζωγραφιά του παιδιού χαρακτηρίζεται από παραστατικά σύμβολα και ανθρώπινες μορφές.

● 7-9 ετών, το σχέδιο του παιδιού χαρακτηρίζεται από παραστατικότητα και αποτυπώνουν τα χρώματα νατουραλιστικά σέβονται δηλαδή τις συμβάσεις (πχ αποτυπώνουν κίτρινο τον ήλιο, πράσινο το δέντρο κτλ).

● 9-11 ετών,  το σχέδιο του παιδιού εμπλουτίζεται με φαντασία, αναπαριστά αντικείμενα και πρόσωπα με αρκετή ακρίβεια, εμπεριέχεται κίνηση και το ίδιο το παιδί περιγράφει με λεπτομέρειες αυτό που αναπαριστά το σχέδιο του.

● Μετά το τέλος του δημοτικού, οι ζωγραφιές του παιδιού περνούν σε ένα πιο «αφαιρετικό στάδιο». Το παιδί δεν απεικονίζει πια μόνο όσα βλέπει καθώς παρατηρείται και η σύνθετη έκφραση.

 

Τα εξελικτικά στάδια είναι τα ίδια για όλα τα παιδιά δεδομένης της ηλικίας στην οποία βρίσκονται. Ωστόσο θα πρέπει πάντα να λαμβάνουμε υπόψη μας τη διαφορετικότητα της προσωπικότητας, το διαφορετικό περιβάλλον στο οποίο μεγαλώνουν και τα ερεθίσματα που μπορεί να λαμβάνουν καθημερινά. Έτσι, ένα παιδί μπορεί και να αποκλίνει από τα παραπάνω στάδια. Επιπλέον, ένα παιδικό σχέδιο δεν μπορεί να αποτελεί από μόνο του ένα σίγουρο μέσο από το οποίο μπορούμε να λάβουμε πληροφορίες για την προσωπικότητα, την νοημοσύνη αλλά και την συναισθηματική κατάσταση του παιδιού. Οι γονείς, δεν χρειάζεται να αναλύουν το κάθε σχέδιο του παιδιού και να είναι πιεστικοί στο ποιος τρόπος σχεδίου είναι σωστός και ποιος όχι. Ωστόσο, καλό θα ήταν να διερευνήσουν περαιτέρω όταν το παιδί αποτυπώνει:

● Φτωχά και περιορισμένα σχέδια  - αυτό μπορεί να μας δημιουργεί υποψίες για ζητήματα νοημοσύνης και ανωριμότητας

● Ζωγραφιές με  περίεργα θέματα  (δολοφονία κτλ)

● Πολύ έντονο και επαναλαμβανόμενο σβήσιμο – ένδειξη ανασφάλειας, πιθανό άγχος.

● Επιμονή σε περίεργες λεπτομέρειες – ένδειξη ψυχαναγκαστικής προσωπικότητας

● Επιμονή σε μαύρα ή σκούρα χρώματα

● Ασυνήθιστα μικρά σχέδια – σηματοδοτούν τάσεις απόσυρσης και ντροπαλότητα

 

Η ανθρώπινη φιγούρα, το σπίτι, τα ζώα και η οικογένεια κυριαρχούν στις παιδικές ζωγραφιές. Στοιχεία για την ανθρώπινη φιγούρα:

● Απουσία χαρακτηριστικών του προσώπου ενώ το υπόλοιπο σώμα είναι ζωγραφισμένο επαρκώς – αποτελεί ένδειξη περιορισμένης προσαρμογής και άγχους.

● Μεγάλο κεφάλι – ένδειξη τάσεων αυτοπροβολής

● Μεγάλα μάτια – επιθυμία για κυριαρχία

● Απουσία στόματος -  συναισθηματικές ελλείψεις

● Μακριά χέρια – ανάγκη για επικοινωνία

● Μικρά μάτια – φόβος για επικοινωνία

● Σχεδιασμός δοντιών – παιδιά με επιθετική συμπεριφορά

● Μακριά πόδια – ένδειξη ανάγκης για σταθερότητα και ασφάλεια

 

Η σχεδίαση του σπιτιού και της οικογένειας μπορούν να μας δώσουν αρκετές πληροφορίες για τους γονείς και για τις σχέσεις που επικρατούν στην οικογένεια:

● Το πρόσωπο που μπαίνει πρώτο στο σχέδιο είναι αυτό το οποίο το παιδί θαυμάζει, ταυτίζεται και προσπαθεί να μιμηθεί

● Η παράλειψη κάποιου προσώπου από το παιδί μπορεί να υποδηλώνει την μη αποδοχή του από το παιδί

● Αδερφάκι σχεδιασμένο στην άκρη του χαρτιού μπορεί να σηματοδοτεί ζήλεια

● Γονέας μεγάλος σε μέγεθος σε σχέση με τις υπόλοιπες φιγούρες αποτελεί ένδειξη κυριαρχίας του προσώπου αυτού στην οικογένεια

● Γονείς απομακρυσμένοι μεταξύ τους, αντικατοπτρισμός της σχέσης τους

● Μαύρο σπίτι αποτελεί στοιχείο καταπίεσης και ανασφάλειας

 

Όλοι οι παραπάνω συμβολισμοί αποτελούν αποτέλεσμα έρευνας αλλά είναι σημαντικό οι γονείς να αποφεύγουν τις επιπόλαιες ερμηνείες και να ενστερνίζονται την μοναδικότητα του κάθε παιδιού. Οι γονείς θα πρέπει να ενθαρρύνουν τα παιδιά να δημιουργούν μέσω της ζωγραφικής, να εκφράζονται και να διατηρούν τον αυθορμητισμό τους.

 

«Για οποιαδήποτε περαιτέρω πληροφορία ή διευκρίνιση μπορείτε να καλέσετε στην «Εθνική Τηλεφωνική Γραμμή για τα Παιδιά SOS 1056» 

ΜΟΙΡΑΣΟΥ ΤΟ! :
ΡΩΤΗΣΤΕ ΤΟΥΣ ΕΙΔΙΚΟΥΣ
ΡΟΗ ΕΙΔΗΣΕΩΝ