Αυχεναλγία ή αλλιώς πόνος στον αυχένα: Αιτίες και θεραπευτική αντιμετώπιση

11 Αυγούστου 2016

Τι είναι η αυχεναλγία;

Αυχεναλγία είναι ο πόνος που εντοπίζεται στον αυχένα, δηλ. στο πίσω μέρος του λαιμού, και μπορεί να αντανακλάται προς την κεφαλή ή προς τον ένα ή τον άλλο ώμο ή και κατά μήκος του ενός ή του άλλου άνω άκρου. Αν και είναι λιγότερο συχνή από την οσφυαλγία, η αυχεναλγία είναι επίσης ένα συχνό μυοσκελετικό σύμπτωμα. Έχει υπολογιστεί ότι περίπου 70% των ατόμων του γενικού πληθυσμού παρουσιάζουν τουλάχιστον ένα επεισόδιο αυχεναλγίας κατά τη διάρκεια της ζωής τους.

Ποια είναι η συχνότητα της αυχεναλγίας στο γενικό πληθυσμό;

Στην πρόσφατη πανελλήνια επιδημιολογική έρευνα για τις ρευματικές παθήσεις (Ελληνικά / Αγγλικά) στο γενικό πληθυσμό της χώρας μας, που οργανώθηκε και πραγματοποιήθηκε από το Ελληνικό Ίδρυμα Ρευματολογικών Ερευνών, βρέθηκε ότι ο επιπολασμός της αυχεναλγίας, δηλ. η  συχνότητά της, ανέρχεται στο 4,8% των ενηλίκων. Η  αυχεναλγία είναι σημαντικά συχνότερη μεταξύ των γυναικών παρά μεταξύ των ανδρών, ενώ η συχνότητά της αυξάνει με την πρόοδο της ηλικίας.

Ποιες είναι οι επιπτώσεις της  αυχεναλγίας στο κοινωνικό σύνολο και στην εθνική οικονομία της χώρας μας;

Στην παραπάνω έρευνα για τις ρευματικές παθήσεις έγινε εκτίμηση των επιπτώσεων της αυχεναλγίας και της οσφυαλγίας στο σύστημα υγείας, στο κοινωνικό σύνολο και στην εθνική οικονομία της χώρας μας. Για την εκτίμηση αυτή και μάλιστα σε σύγκριση με όλες τις άλλες ομάδες παθήσεων στο επίπεδο του γενικού πληθυσμού των ενηλίκων χρησιμοποιήθηκαν δύο δείκτες: οι επισκέψεις σε γιατρούς και η χρήση φαρμάκων με ιατρική συνταγή.




Έτσι, στη μελέτη "H αυχεναλγία και η οσφυαλγία ως αίτιο ιατρικών επισκέψεων  σε σύγκριση με όλες τις άλλες ομάδες παθήσεων στο γενικό πληθυσμό ενηλίκων της Ελλάδος" βρέθηκε ότι η αυχεναλγία και η οσφυαλγία προκαλούν σημαντικές δυσμενείς επιπτώσεις στο σύστημα υγείας και στο κοινωνικό σύνολο της χώρας μας, αφού είναι το τέταρτο κατά σειρά συχνότητας αίτιο ιατρικών επισκέψεων μετά από τις ομάδες των καρδιαγγειακών παθήσεων, των παθήσεων του αναπνευστικού συστήματος και των ενδοκρινικών και μεταβολικών παθήσεων (Εικόνα 35). Ωστόσο, η ανάλυση των δεδομένων κατά ομάδες ηλικιών έδειξε ότι σε άτομα ηλικίας κάτω των 45 ετών η αυχεναλγία και η οσφυαλγία αποτελούν το δεύτερο αίτιο ιατρικών επισκέψεων με ποσοστό ευθύνης 12%, ενώ στην πρώτη θέση είναι οι παθήσεις του αναπνευστικού συστήματος με ποσοστό ευθύνης 17%.

Στην άλλη μελέτη με τίτλο "H αυχεναλγία και η οσφυαλγία ως αίτιο χρήσης φαρμάκων με ιατρική συνταγή σε σύγκριση με όλες τις άλλες ομάδες παθήσεων στο γενικό πληθυσμό ενηλίκων της Ελλάδος" βρέθηκε ότι η αυχεναλγία και η οσφυαλγία προκαλούν σημαντικές δυσμενείς επιπτώσεις στο σύστημα υγείας, στο κοινωνικό σύνολο και στην εθνική οικονομία της χώρας μας, αφού στη σειρά των αιτίων της χρήσης φαρμάκων με ιατρική συνταγή είναι στην τέταρτη θέση μετά από τις ομάδες των καρδιαγγειακών παθήσεων, των ενδοκρινικών και μεταβολικών παθήσεων και των υπολοίπων ρευματικών παθήσεων (Εικόνα 36).  Ωστόσο, η ανάλυση των δεδομένων κατά ομάδες ηλικιών έδειξε ότι στους άνδρες ηλικίας κάτω των 45 ετών η αυχεναλγία και η οσφυαλγία αποτελούν το πρώτο αίτιο χρήσης φαρμάκων με ιατρική συνταγή με ποσοστό ευθύνης 19% και ακολουθούν στη δεύτερη θέση οι παθήσεις του αναπνευστικού συστήματος ποσοστό ευθύνης 16%. Στις γυναίκες ηλικίας κάτω των 45 ετών η αυχεναλγία και η οσφυαλγία αποτελούν το δεύτερο αίτιο χρήσης φαρμάκων με ιατρική συνταγή με ποσοστό ευθύνης 13%, ενώ στην πρώτη θέση είναι οι ενδοκρινικές και μεταβολικές παθήσεις με ποσοστό ευθύνης 19%. Η μελέτη αυτή βραβεύτηκε ως μια από τις καλύτερες έξι εργασίες κλινικής έρευνας μεταξύ των περίπου 2.000 εργασιών που παρουσιάστηκαν στο Πανευρωπαϊκό Ρευματολογικό Συνέδριο, που έγινε στη Λισσαβώνα τον Ιούνιο 2003.

 



Ποια είναι τα αίτια της αυχεναλγίας;

Στα αίτια της αυχεναλγίας περιλαμβάνονται:

  1. "Μηχανικά" αίτια
    • Μυοσυνδεσμική βλάβη
    • Οστεοαρθρίτιδα της αυχενικής μοίρας της σπονδυλικής στήλης
    • Δισκοκήλη
    • Σπονδυλολίσθηση
    • Στένωση του σπονδυλικού σωλήνα
  1. Φλεγμονώδεις ρευματικές παθήσεις
    • Ρευματοειδής αρθρίτιδα
    • Αγκυλωτική σπονδυλαρθρίτιδα
    • Ρευματική πολυμυαλγία
    • Κροταφική αρτηρίτιδα
    • Πολυμυοσίτιδα - Δερματομυοσίτιδα
  1. Μικροβιακοί παράγοντες
  2. Νεοπλασματικά νοσήματα
  3. Οστεοπόρωση
  4. Διάφορες άλλες παθήσεις
    • Ινομυαλγία
    • Νόσος του Paget

Από όλα τα παραπάνω αίτια της αυχεναλγίας συνηθέστερα είναι τα λεγόμενα “μηχανικά”. Ο θεράπων γιατρός ρευματολόγος με βάση το ιστορικό του ασθενούς, την κλινική εξέταση και τον κατάλληλο, όταν χρειάζεται, απεικονιστικό έλεγχο της αυχενικής μοίρας της σπονδυλικής στήλης (συνήθως με ακτινογραφίες, μερικές φορές με αξονική ή μαγνητική τομογραφία και σπανιότερα με άλλες μεθόδους) θα θέσει τη διάγνωση του αιτίου της αυχεναλγίας και θα καθορίσει ανάλογα με αυτό τη θεραπευτική αντιμετώπιση.  

Ποια είναι η θεραπευτική αντιμετώπιση της αυχεναλγίας;

Τα θεραπευτικά μέσα που χρησιμοποιούνται για την αντιμετώπιση της αυχεναλγίας είναι ανάλογα με εκείνα που εφαρμόζονται για την οσφυαλγία με εξαίρεση τις επισκληρίδιες εγχύσεις, που δεν εφαρμόζονται για την αντιμετώπιση της αυχεναλγίας. Κολλάρο αυχένα μπορεί να χρησιμοποιηθεί εφόσον συσταθεί από το θεράποντα γιατρό.

Γενικά το θεραπευτικό πρόγραμμα, που θα εφαρμοστεί σε ένα συγκεκριμένο ασθενή με αυχεναλγία, καθορίζεται από το θεράποντα γιατρό ρευματολόγο με βάση το αίτιο, τα κλινικά δεδομένα και τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά του συγκεκριμένου ασθενούς.

Δρ Αλέξανδρος Ανδριανάκος
Ρευματολόγος
Α.Ε. Καθηγητής Ιατρικής Σχολής Πανεπιστημίου Αθηνών
Πρόεδρος Ελληνικού Ιδρύματος Ρευματολογίας

ΜΟΙΡΑΣΟΥ ΤΟ! :
ΡΩΤΗΣΤΕ ΤΟΥΣ ΕΙΔΙΚΟΥΣ
ΡΟΗ ΕΙΔΗΣΕΩΝ
Νέα επίθεση του ISIS αναμένει η ΕΕ
Τα νέα της ημέρας
11:39 Νέα επίθεση του ISIS αναμένει η ΕΕ