Ποια είναι τα σημάδια της διπολικής διαταραχής;

24 Μαΐου 2013


Η Διπολική Διαταραχή, που αναφερόταν στο παρελθόν με τον όρο «μανιοκατάθλιψη», είναι μια σοβαρή ψυχική νόσος η οποία χαρακτηρίζεται κυρίως από διαταραχή στη συναισθηματική λειτουργία του ατόμου. Βασική εκδήλωσή της είναι οι ακραίες διακυμάνσεις στη διάθεση που συμπαρασύρουν τη σκέψη, τη δραστηριότητα και τη γενικότερη συμπεριφορά του ατόμου. Κύριο χαρακτηριστικό της είναι η εναλλαγή φάσεων μανίας με φάσεις κατάθλιψης, μεταξύ των οποίων παρεμβάλλονται διαστήματα με φυσιολογική διάθεση («νορμοθυμία»).


Από το Ερευνητικό Πανεπιστημιακό Ινστιτούτο Ψυχικής Υγιεινής και το Πρόγραμμα κατά του Στίγματος των Ψυχικών Διαταραχών,  "ΑΝΤΙ-ΣΤΙΓΜΑ". Mε την επιστημονική ευθύνη της Mαρίνας Οικονόµου-Λαλιώτη. Επικ. Καθηγήτρια Ψυχιατρικής.



Όλοι οι άνθρωποι βιώνουν καθημερινά διακυμάνσεις στη διάθεσή τους, οι οποίες εξαρτώνται από τα ερεθίσματα του περιβάλλοντος και από τον τρόπο με τον οποίο το άτομο τα επεξεργάζεται, τα ερμηνεύει και τα εσωτερικεύει. Οι διακυμάνσεις αυτές κινούνται κυρίως ανάμεσα στο συναίσθημα της χαράς και το συναίσθημα της λύπης και μπορούν να εμφανιστούν σε μια ποικιλία αποχρώσεων και παραλλαγών. Στη διπολική διαταραχή όμως, η μεταβλητότητα της διάθεσης είναι πολύ διαφορετική από τη συνηθισμένη. Οι διακυμάνσεις της έχουν ιδιαίτερα σοβαρό χαρακτήρα, λόγω της μεγάλης έντασης, της μακράς διάρκειας και των σημαντικών αρνητικών επιπτώσεών τους στην κοινωνική και επαγγελματική ζωή του ατόμου. Ωστόσο, η διπολική διαταραχή είναι δυνατό να αντιμετωπιστεί αποτελεσματικά, δίνοντας στο άτομο τη δυνατότητα να έχει μια ως επί το πλείστον ομαλή και δημιουργική ζωή.


Η διπολική διαταραχή μπορεί να ξεκινήσει είτε με ένα καταθλιπτικό επεισόδιο, είτε με ένα επεισόδιο μανίας. Όποιο από τα δύο και αν συμβεί, τις περισσότερες φορές τα πρώτα συμπτώματα εμφανίζονται σταδιακά.

Τα συμπτώματα της κατάθλιψης

Πρώτα απ’ όλα πρέπει να επισημανθεί ότι υπάρχει διαφορά ανάμεσα στη θλίψη, που είναι ένα φυσιολογικό συναίσθημα και στη νόσο κατάθλιψη.   Η διαφορά ανάμεσα στη φυσιολογική θλίψη και στη νόσο κατάθλιψη έγκειται στο πλήθος των συμπτωμάτων, την ένταση, τη σοβαρότητα και τη διάρκειά τους. Προκειμένου να θέσουν τη διάγνωση της κατάθλιψης, οι ειδικοί θεωρούν ότι το άτομο πρέπει να εμφανίζει τουλάχιστον πέντε από τα συμπτώματα που παρατίθενται παρακάτω, τις περισσότερες ώρες της ημέρας, για τουλάχιστον δύο εβδομάδες και σχεδόν σε καθημερινή βάση.  Μερικές φορές, τα συμπτώματα αυτά είναι πιο έντονα το πρωί και υποχωρούν κατά τη διάρκεια της μέρας.

Στη φάση ενός καταθλιπτικού επεισοδίου ένα άτομο μπορεί να εμφανίσει :

  • Καταθλιπτική διάθεση, με ή χωρίς άγχος

  • Αίσθημα κενού

  • Απαισιοδοξία ή απελπισία και αίσθημα αβοηθησίας

  • Ιδέες ενοχής & αναξιότητας

  • Απώλεια των ενδιαφερόντων και αδυναμία άντλησης ικανοποίησης από τη συμμετοχή σε δραστηριότητες που ήταν προηγουμένως ευχάριστες

  • Μείωση της ενεργητικότητας, εύκολη κόπωση

  • Δυσκολία στη συγκέντρωση, τη μνήμη και στη δυνατότητα λήψης αποφάσεων

  • Ανησυχία ή ευερεθιστότητα

  • Διαταραχές του ύπνου

  • Διαταραχές της όρεξης

  • Μείωση της σεξουαλικής διάθεσης

  • Σκέψεις θανάτου ή αυτοκτονίας και συχνά απόπειρες αυτοκτονίας


Τα συμπτώματα της μανίας

Στη διπολική διαταραχή, στον αντίθετο πόλο της κατάθλιψης βρίσκεται η μανία. Η ευφορία, που είναι το χαρακτηριστικό συναίσθημα στη φάση της μανίας, ξεπερνά τα όρια του φυσιολογικού και γίνεται παθολογική. Μιλάμε για μανία όταν τουλάχιστον τρία από τα παρακάτω συμπτώματα εκδηλώνονται ταυτόχρονα, συνοδευόμενα από ευφορική ή ευερέθιστη διάθεση, και είναι παρόντα κατά το μεγαλύτερο μέρος της ημέρας, σχεδόν κάθε ημέρα και για διάστημα μεγαλύτερο της μιας εβδομάδας. Τα περισσότερα συμπτώματα της μανίας είναι αντίθετα από αυτά της κατάθλιψης.

Στη φάση ενός μανιακού επεισοδίου ένα άτομο μπορεί να εμφανίσει:

  • Υπερβολικά ευφορική διάθεση, υπεραισιοδοξία

  • Έντονη δραστηριότητα

  • Εκνευρισμό, ανησυχία, ευερεθιστότητα

  • Παρορμητική ή επιθετική συμπεριφορά

  • Γρήγορη και συχνά ανοργάνωτη σκέψη και ομιλία

  • Διάσπαση προσοχής και αδυναμία συγκέντρωσης

  • Μειωμένη ανάγκη για ύπνο

  • Υπερεκτίμηση δυνάμεων και ικανοτήτων, ιδέες μεγαλείου

  • Περιορισμένη κριτική ικανότητα, που επηρεάζει την επαφή του με την πραγματικότητα

  • Έντονα υπερκαταναλωτική συμπεριφορά, αλόγιστες οικονομικές δαπάνες

  • Σεξουαλική υπερδραστηριότητα

  • Κατάχρηση ουσιών

  • Αδυναμία κατανόησης του νοσηρού της κατάστασης


Πρόδρομα συμπτώματα

Τις περισσότερες φορές, η αλλαγή στη διάθεση δεν συμβαίνει εντελώς ξαφνικά. Μερικές φορές, περιστατικά της ζωής ενός ατόμου, ακόμη κι αν αυτά φαίνονται ασήμαντα, μπορεί να πυροδοτήσουν αυτή την αλλαγή, η οποία συνήθως αρχίζει να εμφανίζεται με κάποια προειδοποιητικά σημάδια, που υποδηλώνουν ότι κάτι πρόκειται να συμβεί άμεσα. Τις πρώτες φορές, το πιο πιθανό είναι το άτομο με διπολική διαταραχή να μην προσέξει αυτά τα σημάδια εγκαίρως. Σταδιακά, όμως, μπορεί να μάθει να τα αναγνωρίζει μόνο του, ή με τη βοήθεια του συντρόφου, της οικογένειας ή των φίλων του. Τα προειδοποιητικά σημάδια είναι συνήθως διαφορετικά για το κάθε άτομο.

Πώς εισβάλλει η κατάθλιψη

  • Ακεφιά, θλίψη, απαισιοδοξία

  • Ατονία, αδυναμία, εύκολη κόπωση

  • Άγχος, δυσφορία

  • Διαταραχές του ύπνου

  • Περιορισμένο ενδιαφέρον για κοινωνικές επαφές

  • Μειωμένες δραστηριότητες


 Πώς εισβάλλει η μανία

  • Υπερένταση, ανησυχία

  • Πολλές κοινωνικές επαφές, υπερδραστηριότητα

  • Περιορισμένη ανάγκη για ύπνο

  • Υπερβολική  αισιοδοξία, ευφορική διάθεση

  • Φλυαρία, σπατάλες και υπερκαταναλωτική συμπεριφορά



Η ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ


ΤΗΣ ΔΙΠΟΛΙΚΗΣ ΔΙΑΤΑΡΑΧΗΣ


Στην αντιμετώπιση της διπολικής διαταραχής ο δρόμος προς την πλήρη και οριστική θεραπεία δεν είναι εύκολος. Υπάρχουν όμως αρκετοί τρόποι που μπορούν να βοηθήσουν το άτομο με διπολική διαταραχή όχι μόνο να βελτιώσει την κατάσταση του, αλλά και να διατηρηθεί σε αυτή την καλή κατάσταση. Κανείς από αυτούς δεν είναι αποτελεσματικός στο 100% των περιπτώσεων. Ωστόσο, οι πιθανότητες για επιτυχή θεραπευτική αντιμετώπιση αυξάνουν όταν ακολουθείται ο κατάλληλος για το κάθε άτομο θεραπευτικός συνδυασμός.

Ι. Φαρμακευτική αγωγή

Τα φάρμακα αποτελούν το θεμελιώδη λίθο στη θεραπεία της διπολικής διαταραχής. Μελέτες των τελευταίων 20 ετών έχουν δείξει ότι τα άτομα που λαμβάνουν τα κατάλληλα φάρμακα παραμένουν καλά για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα, συγκρινόμενα με εκείνα που δεν παίρνουν φάρμακα.

Στόχος της φαρμακευτικής αγωγής είναι η αντιμετώπιση των οξέων συμπτωμάτων και η πρόληψη των υποτροπών. Σε πρώτη φάση δηλαδή, ο στόχος είναι να αντιμετωπιστούν τα οξέα συμπτώματα της κατάθλιψης ή της μανίας, να μειωθεί η ένταση και να περιοριστεί η διάρκειά τους. Στη συνέχεια, γίνεται προσπάθεια για τη διατήρηση αυτής της βελτίωσης και για έλεγχο της κυκλικής πορείας της διπολικής διαταραχής, δηλαδή για πρόληψη μιας πιθανής υποτροπής.

Η θεραπεία είναι σύνθετη, καθώς υπάρχουν πολλά διαφορετικά συμπτώματα που απαιτούν την προσοχή του ειδικού. Αυτός είναι και ο λόγος που συχνά συνταγογραφείται ένας συνδυασμός διαφορετικών φαρμάκων. Είτε μόνα, είτε σε συνδυασμό, τα φάρμακα συνταγογραφούνται με κριτήριο την προσωπικότητα του ασθενή και τη φάση της διαταραχής.

Τα σταθεροποιητικά της διάθεσης είναι φάρμακα που διασφαλίζουν ότι η διάθεση του ατόμου όχι μόνο θα γίνει αλλά και θα παραμείνει φυσιολογική. Το λίθιο είναι το πιο παλιό και το πιο διαδεδομένο σταθεροποιητικό. Κάποιες άλλες ουσίες, που αρχικά προορίζονταν για τη θεραπεία της επιληψίας, βρέθηκε στη συνέχεια ότι μπορούν να δράσουν και ως σταθεροποιητικά της διάθεσης. Τα σταθεροποιητικά της διάθεσης χρησιμοποιούνται στη θεραπεία της οξείας μανίας, αλλά κυρίως στη σταθεροποίηση της διάθεσης και την πρόληψη μελλοντικών υποτροπών.

Τα νεότερα (άτυπα) αντιψυχωσικά χρησιμοποιούνται κυρίως για την αντιμετώπιση των φάσεων της μανίας και των οξέων μανιακών επεισοδίων. Ορισμένα από αυτά έχει βρεθεί ότι σε κατάλληλη δόση βελτιώνουν τη διάθεση του ασθενή και κατά την καταθλιπτική φάση, αλλά και ότι δρουν ως σταθεροποιητικά της διάθεσης. Σε πλήρη εξέλιξη βρίσκονται συνεχιζόμενες έρευνες, που διερευνούν αυτές τις νέες θεραπευτικές δυνατότητες. Όλα τα προαναφερθέντα φάρμακα δε διαφέρουν μόνο στην αποτελεσματικότητά τους, αλλά και στις ανεπιθύμητες ενέργειές τους.

Τα αντικαταθλιπτικά φάρμακα χορηγούνται στη φάση της οξείας κατάθλιψης, ιδιαίτερα στις περιπτώσεις εκείνες που τα συμπτώματα αντιστέκονται στα σταθεροποιητικά της διάθεσης.

Κάθε φάρμακο έχει, ασφαλώς, πλεονεκτήματα και μειονεκτήματα.  Ο πιο κατάλληλος άνθρωπος, που θα συμβουλεύσει υπεύθυνα για τη φαρμακευτική αγωγή που ενδείκνυται για την περίπτωση του κάθε ασθενή, είναι αποκλειστικά και μόνο ο ψυχίατρός του.

ΙΙ. Ψυχοκοινωνικές θεραπείες

 

Εκτός από τη φαρμακευτική αντιμετώπιση, οι ψυχοκοινωνικές παρεμβάσεις συμπληρωματικά στη φαρμακευτική αγωγή, μπορούν να συμβάλουν σημαντικά, παρέχοντας στήριξη και εκπαίδευση στα άτομα με διπολική διαταραχή και στις οικογένειές τους.

Οι θεραπείες αυτού του τύπου παρέχονται συνήθως από ψυχολόγο, κοινωνικό λειτουργό ή σύμβουλο ψυχικής υγείας, σε συνεργασία με τον ψυχίατρο που παρακολουθεί τον ασθενή, έτσι ώστε να υπάρχει μια συνολική, πολύπλευρη και ολοκληρωμένη αντιμετώπιση του ατόμου με διπολική διαταραχή. Η διάρκεια, η συχνότητα και ο τύπος της θεραπείας ποικίλει και εξαρτάται από τις ανάγκες του ατόμου που νοσεί. Είναι πάντα χρήσιμο να γνωρίζει κανείς τι του συμβαίνει, ποιο ακριβώς είναι το πρόβλημά και πως αντιμετωπίζεται.

Η Ψυχοεκπαίδευση είναι μια σύγχρονη θεραπευτική παρέμβαση η οποία παρέχει ενημέρωση για τη νόσο και εκπαίδευση για την έγκαιρη αναγνώριση των πρώιμων προειδοποιητικών συμπτωμάτων της υποτροπής, τη συστηματική λήψη της φαρμακευτικής αγωγής, την αντιμετώπιση του στρες και των προβλημάτων που προκύπτουν από τη διαταραχή. Η παρέμβαση αυτή μπορεί να είναι ιδιαίτερα χρήσιμη τόσο για το άτομο με διπολική διαταραχή, όσο και για την οικογένειά του.

Η Γνωσιακή – Συμπεριφορική ψυχοθεραπεία βοηθάει το άτομο με διπολική διαταραχή να τροποποιήσει εκείνες τις απόψεις που τον οδηγούν σε δυσλειτουργία και σχετίζονται με την ασθένεια.

Η Οικογενειακή Θεραπεία βασίζεται στη χρήση συγκεκριμένων στρατηγικών που έχουν ως  στόχο τη μείωση του άγχους που βιώνει η οικογένεια, το οποίο μπορεί να ενισχύει τα συμπτώματα του ατόμου με διπολική διαταραχή, ή και να απορρέει από αυτά.

 


 
ΜΟΙΡΑΣΟΥ ΤΟ! :
ΡΩΤΗΣΤΕ ΤΟΥΣ ΕΙΔΙΚΟΥΣ
NIKO***** ****
01:33 Παρασκευή 19/02/2016
ΚΑλημερα Η γυναικα μου εχει διπολικη διαταραχηbipolarEιχε 2 επεισοδια περσι απο το καλοκαιρι η ψυχιατρος τησ δινει καθε μηνα μια ενεση λεγετε Abilfy 400ml Το προβλημα ειναι οτι με αυτο το φαρμακο εχει πεσει πολυ ειναι αλλος ανθρωποςδεν εχει καθολου ενεργεια και δεν θελει να ασχολειτε με τιποτακαι εχει καταθλιψηθελω να σας ρωτησω αν υπαρχει καποιος αλλος τροπος χωρις φαρμακα να μπορεσει να γινει καλυτεραΣας ευχαριστω
ΔΕΡΒ***** ****
23:59 Πέμπτη 6/03/2014
θα ηθελα να ρωτησω αν καποιος που πασχει απο διπολικη διαταραχη πρεπει να ακολουθει εφορου ζωης καποια φαρμακευτικη αγωγη η οχι Επισης θελω ναρωτησω σε περιπτωση υποτροπης τι πρεπει να κανουμεΤο οικογενειακο περιβαλλον του ασθενη πως πρεπει να συμπεριφερεται απεναντι σε ενα ατομο με αυτη την παθηση και πως μπορει να βοηθησει
Μαιρ***** ****
13:59 Παρασκευή 9/08/2013
Καλησπερα,τι πρεπει να κανω αν πιστευω οτι ενας πολυ κοντινος μου ανθρωπος εχει προβληματικη συμπεριφορα και δεν παει να δει καποιον ειδικο?Τα συμπτωματα ειναι καταθλιψη, ασταθεια συναισθηματικη, δυσκολια στο να ειναι συγκεκριμενος, δινε την αισθηση οτι του λειπουν βασικες κοινωνικες δεξιοτητες παρα το οτι ειναι πενηντα χρονων, δεν αναγνωριζει τα ορια του κ μπαινει στα ορια των αλλων, δινει υποσχεσεις που δεν τις κραταει και δινει την εντυπωση οτι ειναι ακαρδος, θελειμονο να παιρνει κ δινει μονο αν ξερει οτι θα παρει, προσπαθεις να συνεννοηθεις μαζι του κ ενω δειχνει τη μια στιγμη οτι το εχει βελτιωσει την επομενη ειναι παλι διαφορετικος κ τιποτα δε φαινεται πραγματικα σταθερο. Μου δινει την εντυπωση οτι ειναι "αερας". Χειριζεται πολυ καλα τη γλωσσα και φαινεται να ειναι manipulative- γενικα υπαρχει μια αχανης απροσδιοριστη κατασταση που με ξεπερναει υπερβολικα.Τα συμπτωματα που σας περιγραφω σχετιζονται με την κατασταση που ονομαζεται borderline disorder?Τι μπορω να κανω για να παει σε ειδικο κ να ξεκινησει συνεδριες?Το προβλημα ειναι παρα πολυ σοβαρο.Ευχαριστω πολυ εκ των προτερων γαι τη βοηθεια σαςελπιζω να σας εδωσα καποια γενικη εικονα αν κ ειναι τοσο δυσκολο να περιγραψω αυτη την περιεργη κατασταση κ μαλιστα σε ενα mail.Υπαρχει περιπτωση να μιλησω με καποιον ειδικο online?
ΡΟΗ ΕΙΔΗΣΕΩΝ
Τα Ζώδια σήμερα
Αστρολογία
14:29 Τα Ζώδια σήμερα