Γιατί οι καπνιστές κολλάνε πιο εύκολα κονδυλώματα

8 Σεπτεμβρίου 2016

HPV και καρκίνος κεφαλής και τραχήλου

Ο ιός των ανθρωπίνων θηλωμάτων - HPV μπορεί να μολύνει την περιοχή της κεφαλής και του τραχήλου και συγκεκριμένα τη στοματική κοιλότητα, το στοματοφάρυγγα και το λάρυγγα. Σύμφωνα με μελέτες της διεθνούς βιβλιογραφίας υπολογίζεται ότι το 5- 12% των υγιών ατόμων έχει HPV λοίμωξη στη στοματική κοιλότητα ή το στοματοφάρυγγα, ενώ τα τελευταία χρόνια παρατηρείται αύξηση των περιστατικών μόλυνσης από τον ιό κυρίως στους άνδρες. Η λοίμωξη από τον HPV σχετίζεται με τις σεξουαλικές συμπεριφορές και τους πολλαπλούς συντρόφους, ενώ σε υψηλότερο κίνδυνο βρίσκονται οι καπνιστές και ιδιαίτερα οι βαριά καπνιστές. Η πλειονότητα των ατόμων που προσβάλλονται από τον HPV δεν εκδηλώνουν συμπτώματα και συνεπώς μπορούν να μεταδίδουν τον ιό στους συντρόφους τους.

 

Καρκίνος στοματοφάρυγγα

Η λοίμωξη από ογκογόνους τύπους του HPV στην περιοχή της κεφαλής και του τραχήλου μπορεί να οδηγήσει στην ανάπτυξη καρκίνου κυρίως στο στοματοφάρυγγα (αμυγδαλές και βάση γλώσσας). Σήμερα, είναι ευρέως αποδεκτό ότι ο HPV αποτελεί αιτιολογικό παράγοντα για το 50% περίπου των καρκίνων του στοματοφάρυγγα που καταγράφονται ετησίως σε παγκόσμια κλίμακα. Πρόσφατα στατιστικά στοιχεία έχουν δείξει αύξηση των HPV- θετικών καρκίνων του στοματοφάρυγγα κατά 225% μεταξύ των ετών 1984-2004, ενώ την ίδια περίοδο οι HPV- αρνητικοί στοματοφαρυγγικοί καρκίνοι μειώθηκαν κατά 50%.

Η πλειονότητα των καρκίνων του στοματοφάρυγγα που σχετίζονται με τον HPV προκαλούνται από τους τύπους HPV 16 και HPV 18, οι οποίοι επίσης συναντώνται πολύ συχνά στον καρκίνο του τραχήλου της μήτρας και σε άλλες κακοήθειες του γεννητικού συστήματος. Επιπλέον, έχει παρατηρηθεί ότι οι ασθενείς  με HPV- θετικό στοματοφαρυγγικό καρκίνο είναι μικρότερης ηλικίας και συνήθως δεν είναι καπνιστές ή/και πότες. Μελέτες έχουν επίσης δείξει ότι η επίπτωση των καρκίνων του στοματοφάρυγγα που σχετίζονται με τον HPV είναι 4 φορές υψηλότερη μεταξύ των ανδρών σε σύγκριση με τις γυναίκες και υψηλότερη σε άτομα με μεγαλύτερο αριθμό σεξουαλικών συντρόφων.

 

Καρκίνος στοματικής κοιλότητας και λάρυγγα

Η HPV λοίμωξη φαίνεται ότι αποτελεί έναν λιγότερο σημαντικό παράγοντα κινδύνου για την ανάπτυξη καρκίνου στη στοματική κοιλότητα και το λάρυγγα, συγκριτικά με τον στοματοφαρυγγικό καρκίνο. Παρ’ όλο που αναγνωρίζονται HPV- θετικοί καρκίνοι της στοματικής κοιλότητας και του λάρυγγα, αυτοί έχουν σχετικά χαμηλή επίπτωση παγκοσμίως (~24% και ~ 22%, αντίστοιχα). Ωστόσο, έχει παρατηρηθεί ότι η πιθανότητα ανίχνευσης του HPV σε προκαρκινικές βλάβες της στοματικής κοιλότητας είναι 2-3 φορές μεγαλύτερη και σε καρκίνο 4-5 φορές μεγαλύτερη σε σχέση με τον φυσιολογικό βλεννογόνο. Συνεπώς, είναι πιθανό ο ιός να εμπλέκεται στην ανάπτυξη ορισμένων προκαρκινικών και καρκινικών βλαβών της στοματικής κοιλότητας.

 

Διάγνωση και πρόγνωση HPV- θετικών καρκίνων κεφαλής και τραχήλου

Ο κλινικός μπορεί να αναγνωρίσει ύποπτες στοματικές βλάβες μετά από ενδελεχή έλεγχο της στοματικής κοιλότητας και να λάβει κυτταρολογικό υλικό/ βιοψίες ώστε να τεθεί η διάγνωση. Ωστόσο, οι καρκίνοι του στοματοφάρυγγα και του λάρυγγα είναι δύσκολο να εντοπιστούν μακροσκοπικά (δια γυμνού οφθαλμού) σε πρόωρο στάδιο σε σχέση με εκείνους της στοματικής κοιλότητας και έτσι διαγιγνώσκονται σε προχωρημένα στάδια. Όμως, έχει παρατηρηθεί ότι ασθενείς με HPV- θετικούς στοματοφαρυγγικούς καρκίνους έχουν καλύτερη πρόγνωση (μικρότερο ποσοστό θανάτων και υποτροπής) συγκριτικά με εκείνους των οποίων οι καρκίνοι δε σχετίζονται με τον ιό.

Το πλήρες ιατρικό ιστορικό του ασθενούς θα πρέπει να αξιολογείται προσεκτικά παράλληλα με την κλινική εξέταση της περιοχής της κεφαλής και του τραχήλου. Ασθενείς με συμπτώματα, όπως επίμονος πονόλαιμος, δυσφαγία, βράγχος φωνής ή διογκωμένοι λεμφαδένες θα πρέπει να παραπέμπονται σε περαιτέρω έλεγχο και τακτική παρακολούθηση.

 

Πρόληψη HPV λοίμωξης στην κεφαλή και τον τράχηλο

Τα δύο εμβόλια (Gardasil και Cervarix) που κυκλοφορούν σήμερα στη φαρμακευτική αγορά αποσκοπούν στην πρόληψη του καρκίνου του τραχήλου της μήτρας αλλά και άλλων λιγότερο συχνών καρκίνων της γεννητικής περιοχής. Οι δύο κύριοι ογκογόνοι τύποι HPV 16 και HPV18, οι οποίοι περιλαμβάνονται στα δύο προαναφερθέντα εμβόλια, ανιχνεύονται στην πλειονότητα τόσο των καρκίνων του τραχήλου όσο και εκείνων του στοματοφάρυγγα. Επομένως, ο εμβολιασμός θα μπορούσε να προλαμβάνει την HPV λοίμωξη από τους HPV 16 και HPV 18 και κατ‘ επέκταση την πιθανή ανάπτυξη καρκίνου στην κεφαλή και τον τράχηλο. Μάλιστα, σε μια σχετικά πρόσφατη κλινική μελέτη βρέθηκε ότι ο εμβολιασμός έναντι των ογκογόνων τύπων HPV 16/18 μείωσε μετά από 4 έτη το ποσοστό των στοματικών λοιμώξεων από αυτούς τους τύπους κατά 93%.

 

Ελπίδα Τσιμπλάκη, PhD

Τμήμα Ιολογίας, Γ.Α.Ο.Ν.Α «Ο Άγιος Σάββας»

Τηλ, 2132021461

ΜΟΙΡΑΣΟΥ ΤΟ! :
ΡΩΤΗΣΤΕ ΤΟΥΣ ΕΙΔΙΚΟΥΣ
ΡΟΗ ΕΙΔΗΣΕΩΝ
Νέα επίθεση του ISIS αναμένει η ΕΕ
Τα νέα της ημέρας
11:39 Νέα επίθεση του ISIS αναμένει η ΕΕ