Έχει κάποια σύνδεση η απιστία με τα βιώματα της παιδικής ηλικίας;

5 Σεπτεμβρίου 2017
Ο 52χρονος αναγνώστης του boro.gr, Θωμάς ρωτά

Γεια σας,

Έχει κάποια σύνδεση η απιστία με τα βιώματα της παιδικής ηλικίας;

Στο ερώτημα απαντά ο Eυάγγελος Κουσιάδης/ Σύμβουλος Ψυχικής Υγείας – Ψυχοθεραπευτής – Συγγραφέας ΒSc MBPsS Rsci / www.kousiadis.gr:

Η απιστία, όπως και η γενικότερη σεξουαλική και ερωτική συμπεριφορά, συνδέεται με τις πρώιμες εμπειρίες της παιδικής ηλικίας. Καταλυτικό ρόλο για την ενήλικη σεξουαλική συμπεριφορά φαίνεται να διαδραματίζουν οι τύποι δεσμού, οι οποίοι διαμορφώνονται ανάμεσα στο παιδί και τη μητέρα. Όταν λέμε τύπο δεσμού, εννοούμε τη σχέση που αναπτύσσει το παιδί με τη μητέρα στα πρώτα χρόνια της ζωής του, τα συναισθήματα που βιώνει από την ποιότητα της σχέσης αυτής, καθώς και τις μνήμες που κουβαλάει (ασυνείδητες ή μη).

Πιο συγκεκριμένα, υπάρχουν τέσσερις βασικοί τύποι δεσμού που δημιουργούνται στη σχέση μητέρας-παιδιού:

α) ο ασφαλής τύπος δεσμού, ο οποίος διακατέχεται από θετικά συναισθήματα ικανοποίησης, αγάπης, αποδοχής και ασφάλειας από τη σχέση με τη μητέρα του,

β) ο απορριπτικός-αποφευκτικός τύπος δεσμού, ο οποίος έχει βιώσει αρνητικά συναισθήματα ματαίωσης βαθύτερων αναγκών για φροντίδα, προστασία, αποδοχή και ανοιχτή έκφραση επικοινωνίας στη σχέση με τη μητέρα,

γ) ο φοβικός-αποφευκτικός τύπος δεσμού, ο οποίος έχει βιώσει μπερδεμένα, αντιφατικά συναισθήματα και ανασφάλεια από τη μητέρα, την οποία θυμάται ως απόμακρη και μη υποστηρικτική και

δ) ο εμμονικός ή υπερεμπλεκόμενος τύπος δεσμού, ο οποίος είχε μία απρόβλεπτη και ασταθή σχέση με τη μητέρα του, την οποία θυμάται άλλες φορές ως υπερπροστατευτική και άλλες πιο αδιάφορη.

Αυτοί οι τέσσερις τύποι δεσμού θα μεταφερθούν από την παιδική ηλικία, αργότερα, στην ενήλικη ζωή και θα επηρεάσουν ποικιλοτρόπως τόσο τις επιλογές των ερωτικών συντρόφων όσο και τη σεξουαλική συμπεριφορά και λειτουργία. Για πολλούς θεωρητικούς της Εξελικτικής και Κοινωνικής Ψυχολογίας, ο τύπος δεσμού δεν αλλάζει, καθ' όλη τη διάρκεια της ζωής του ανθρώπου, ενώ για κάποιος άλλους θεωρητικούς, ο τύπος δεσμού υπόκειται σε αλλαγές. Επισημαίνεται, πως η σχέση της μητέρας με το παιδί θα επηρεαστεί και από τη σχέση της μητέρας με τον πατέρα, δηλαδή, την ερωτική και συναισθηματική σχέση μεταξύ των δύο γονέων, η οποία, άλλωστε, αποτελεί το “πρωτότοκο παιδί” μέσα σε μία οικογένεια. Αν η σχέση ανάμεσα στο ζευγάρι είναι δυσλειτουργική -τόσο σε συναισθηματικό όσο και σε σεξουαλικό επίπεδο- αναπόφευκτα αυτή η δυσλειτουργία θα περάσει και στη σχέση της μητέρα με το παιδί, επηρεάζοντας την αναλόγως. Με άλλα λόγια, αν υπάρχουν θέματα απιστίας ανάμεσα στο ζευγάρι, είναι πολύ πιθανό το παιδί σαν ενήλικας να αντιγράψει αυτό το πρότυπο ερωτικής συμπεριφοράς.

Από τους τέσσερις προαναφερθέντες τύπους δεσμού μόνο ο ασφαλής χαρακτηρίζεται από σταθερά και δυνατά- θετικά συναισθήματα όσον αφορά τις ερωτικές σχέσεις. Οι υπόλοιποι τρεις τύποι δεσμού ανήκουν στην κατηγορία των ανασφαλών τύπων και χαρακτηρίζονται, ως επί το πλείστον από αρνητικά συναισθήματα για τις ερωτικές σχέσεις. Τι σημαίνει αυτό; Σημαίνει ότι λόγω της ανασφάλειας και του αρνητισμού που τους διακρίνει, ενδέχεται να είναι πιο επιρρεπείς στην απιστία και τη διατήρηση βραχυχρόνιων ή και παράλληλων ερωτικών σχέσεων, με συχνές εναλλαγές ερωτικών συντρόφων, προκειμένου να εισπράξουν αυτοεπιβεβαίωση, που λόγω της ανασφάλειας τους, την έχουν περισσότερο ανάγκη. Από τους τέσσερις προαναφερθέντες τύπους δεσμού, ο ασφαλής είναι ο πιο πιστός τύπος σε μία σχέση, είναι υπέρμαχος, γενικά, των μακροχρόνιων σχέσεων και επίσης, βιώνει πιο θετικά συναισθήματα με τον/την σύντροφό του, ενώ, αντλεί και μεγαλύτερα επίπεδα ικανοποίησης από τη σεξουαλική του ζωή, σε σύγκριση με τους άλλους τρεις. Ο τύπος δεσμού εμμονής και υπερεμπλοκής είναι πιο επιρρεπής στη δημιουργία των λεγόμενων “παράλληλων σχέσεων”, δηλαδή, μπορεί να έχει μία υποτιθέμενα σταθερή σχέση, διατηρώντας παράλληλα και μία απαγορευμένη σχέση, λιγότερο σταθερή και πιο απρόβλεπτη. Αυτό το κάνει, διότι προσπαθεί να καλύψει βαθύτερες συναισθηματικές ανάγκες της παιδικής του ηλικίας, έτσι, κρατάει και τις δύο σχέσεις για να θρέφεται συναισθηματικά όσο μπορεί περισσότερο. Τα άτομα με απορριπτικό-αποφευκτικό τύπο ή και φοβικό-αποφευκτικό ακόμα, νιώθουν, ασυνείδητα, πιο άνετα με τις αμιγώς σεξουαλικές σχέσεις, που περιλαμβάνουν λίγη έως ελάχιστη συναισθηματική δέσμευση και εγγύτητα. Μπορεί να ισχυρίζονται ότι θέλουν να βρουν ένα σωστό σύντροφο και να κάνουν σοβαρή σχέση, αλλά, στην πραγματικότητα αυτό που θέλουν είναι κι αυτό που φοβούνται.Γι' αυτό είναι πολύ πιθανόν, να “βολευτούν” με επιπόλαιες και επιφανειακές σχέσεις, που δεν έχουν την προοπτική της εξέλιξης και της δέσμευσης. Ειδικά, οι άνδρες που είναι απορριπτικοί-αποφευκτικοί αρέσκονται στις συχνές εναλλαγές ερωτικών συντρόφων και για να ξορκίσουν το φόβο της δέσμευσης που ισοδυναμεί με φόβο απόρριψης και εγκατάλειψης αλλά, και για να ενισχύσουν την εύθραυστη-έτσι κι αλλιώς, σεξουαλική τους αυτοεκτίμηση.

Γενικά, όσο περισσότερο ένα άτομο βρίσκεται ψυχοσυναιθηματικά στην περίμετρο του ανασφαλούς τύπου δεσμού-λόγω των συνακόλουθων παιδικών του βιωμάτων, τόσο πιο ευάλωτο μπορεί να γίνει σε θέματα απιστίας και γενικότερης δυσλειτουργίας μέσα στις ερωτικές-διαπροσωπικές του σχέσεις. Κλείνοντας, να σημειώσουμε, πως οι τύποι δεσμού δεν μπορούν να κλείσουν τους ανθρώπους σε κουτάκια: δε σημαίνει ότι δύο άνθρωποι που μοιράζονται τον ίδιο τύπο δεσμού, θα αντιδράσουν και θα συμπεριφερθούν, υποχρεωτικά, με τον ίδιο τρόπο μέσα στις ερωτικές τους σχέσεις. Ένας ανασφαλής τύπος δεσμού μπορεί να είναι πιο άπιστος κι ένας άλλος πιο πιστός. Πάντως, όλες οι μέχρι τώρα επιστημονικές έρευνες καταδεικνύουν, πώς οι ανασφαλείς τύποι δεσμού βιώνουν χαμηλά επίπεδα ικανοποίησης από τι συναισθηματικές τους σχέσεις και από τη σεξουαλική τους ζωή, ανεξάρτητα από το εάν έχουν έναν μόνιμο και σταθερό σύντροφο ή αρκετούς και περιστασιακούς συντρόφους. Η απιστία, πολλές φορές, λειτουργεί για τους ανασφαλείς τύπους δεσμού, ως μία αντισταθμιστική και απεγνωσμένη, ίσως, προσπάθεια να επιλύσουν τις βαθύτερες ενδοψυχικές τους συγκρούσεις και να καλύψουν τα μεγάλα και χρόνια συναισθηματικά τους κενά, που κουβαλούν από την πρώιμη παιδική τους ηλικία.

 


ΡΩΤΗΣΤΕ ΤΟΥΣ ΕΙΔΙΚΟΥΣ
ΡΟΗ ΕΙΔΗΣΕΩΝ