Άνγκελα Μέρκελ: Η ιστορική νίκη στις γερμανικές εκλογές ήταν εφιάλτης - Θα γίνει καγκελάριος για 4η φορά αλλά δεν θα το πανηγυρίσει

25 Σεπτεμβρίου 2017

Οι γερμανικές εκλογές της Κυριακής έφεραν την Άνγκελα Μέρκελ απέναντι σε μια παράδοξη κατάσταση: Από τη μία μπορεί να πανηγυρίσει το γεγονός ότι με το αποτέλεσμα διασφαλίζει μια τέταρτη συνεχή θητεία ως καγκελάριος. Από την άλλη, όμως, καλείται να διαχειριστεί την είσοδο στη Βουλή του ακροδεξιού AfD (πρώτη φορά που η ακροδεξιά μπαίνει στη Βουλή μετά τον Β' Παγκόσμιο Πόλεμο), την ξεκάθαρη πτώση των ποσοστών του κόμματός της λόγω της πολιτικής που εφάρμοσε στο μεταναστευτικό, καθώς και τον γρίφο του σχηματισμού κυβέρνησης.

Ουσιαστικά διαμορφώνεται μια συνθήκη που η Μέρκελ, η νικήτρια των γερμανικών εκλογών, καταρρίπτει όλα τα ρεκόρ παραμονής στην εξουσία των ηγετών της Δύσης και απειλεί τα εθνικά ρεκόρ του Κόνραντ Αντενάουερ (14 χρόνια) και του Χέλμουτ Κολ (16 χρόνια), αλλά ταυτόχρονα αφήνει μια πικρή γεύση καθώς υποχρεώνεται να προβληματιστεί για τις πολιτικές εξελίξεις στη Γερμανία. Παρότι οι δυτικοί ηγέτες έχουν χρόνια να δουν τέσσερις σερί νίκες για τους ίδιους και το κόμμα τους, κάτι που η Μέρκελ πέτυχε, τα πρωτοσέλιδα των γερμανικών ΜΜΕ είχαν τίτλους όπως: «Νίκη - εφιάλτης για την Μέρκελ» (Bild), «Το τίμημα που πρέπει να πληρώσει η κυρία Μέρκελ» (Die Welt) και «Τα όρια της Μερκελικής κανονικότητας» (FAZ).

Πώς σχολίασε το αποτέλεσμα των εκλογών

Πώς είδε η ίδια η καγκελάριος το αποτέλεσμα των εκλογών; «Βεβαίως και ελπίζαμε να επιτύχουμε ένα καλύτερο αποτέλεσμα», ομολόγησε στις πρώτες της δηλώσεις μετά το κλείσιμο της κάλπης. Ωστόσο, λίγο αργότερα που έγινε δεκτή με τα θερμά χειροκροτήματα των υποστηρικτών της στο Βερολίνο, υπογράμμισε ότι ο στρατηγικός στόχος του κόμματός της, δηλαδή η εκλογική νίκη και ο σχηματισμός κυβέρνησης με το κόμμα της επικεφαλής, έχει επιτευχθεί. «Δεν μπορεί να σχηματιστεί κυβέρνηση εναντίον μας», τόνισε η Σιδηρά Κυρία σχολιάζοντας ότι το αποτέλεσμα δεν είναι αυτονόητο μετά από 12 χρόνια διακυβέρνησης των CDU/CSU.

Αναφερόμενη στο ακροδεξιό AfD και το εντυπωσιακό 12,6% που πέτυχε, σχολίασε ότι αποτελεί πρόβλημα η είσοδός του στη Βουλή και πως «αυτούς τους ψηφοφόρους πρέπει να τους ξανακερδίσουμε», δίνοντας καλές λύσεις στα προβλήματα.

Όταν, τέλος, ερωτήθηκε, κατά τη διάρκεια της συζήτησης στρογγυλής τραπέζης μεταξύ των αρχηγών των γερμανικών πολιτικών κομμάτων, για το ενδεχόμενο σχηματισμού κυβέρνησης μειοψηφίας, η Μέρκελ απάντησε ότι έχει την πρόθεση να σχηματίσει μία σταθερή κυβέρνηση για τη Γερμανία.

Αναλυτικά τα αποτελέσματα των γερμανικών εκλογών

Για την ιστορία, το αποτέλεσμα των γερμανικών εκλογών ήταν νίκη του Χριστιανοδημοκρατικού κόμματος (CDU/CSU) της Μέρκελ με 33% που ήταν όμως το δεύτερο χαμηλότερο μεταπολεμικά ποσοστό. Οι Σοσιαλδημοκράτες (SPD) υπέστησαν πανωλεθρία, με 25,7%, και ανακοίνωσαν αμέσως ότι θα περάσουν στην αντιπολίτευση, δίνοντας τέλος στον μεγάλο συνασπισμό. «Οι ψηφοφόροι δεν μας έδωσαν την εντολή να συγκυβερνήσουμε και πρότεινα στην ηγεσία του κόμματος να περάσουμε στην αντιπολίτευση» είπε, ο επικεφαλής του κόμματος Μάρτιν Σουλτς, ο οποίος παρά την ήττα έστρεψε τα πυρά του στη Μέρκελ λέγοντας της κατά τη διάρκεια τηλεοπτικής συζήτησης: «Είσαι η μεγαλύτερη ηττημένη»!

Όσον αφορά στα υπόλοιπα κόμματα, το ακροδεξιό ξενοφοβικό AfD έλαβε 12,6% και ήρθε τρίτο, προκαλώντας πολιτικό σεισμό. Ο αντιπρόεδρος της AfD Αλεξάντερ Γκάουλαντ δήλωσε: «Τα καταφέραμε. Είμαστε στη Βουλή και θα αλλάξουμε την Γερμανία. Θα την κυνηγήσουμε παντού (δηλαδή την Μέρκελ) και θα πάρουμε πίσω την Γερμανία και τον λαό της».

Αριστερά και Πράσινοι είχαν μικρή άνοδο με 9,2% και 8,9% αντίστοιχα, ενώ στη Βουλή μπαίνει και το φιλελεύθερο FDP με 10,7%. Η συμμετοχή ξεπέρασε το 75%, ενώ το νέο Ομοσπονδιακό Κοινοβούλιο θα απαρτίζεται από 700 βουλευτές, που είναι και αριθμός-ρεκόρ στις 19 κοινοβουλευτικές περιόδους ως τώρα.

Ο συνασπισμός «Τζαμάικα»

Με το αποτέλεσμα αυτό και την άρνηση Σουλτς να συνεχιστεί ο μεγάλος συνασπισμός, ο σχηματισμός κυβέρνησης είναι πλέον σταυρόλεξο για δυνατούς λύτες. Η μόνη δυνατότητα που μένει στη Μέρκελ είναι πλέον ο συνασπισμός «Τζαμάικα» (από τα χρώματα των κομμάτων, μαύρο για το CDU, κίτρινο για τους Φιλελεύθερους, πράσινο για τους Πράσινους) αν και η συνύπαρξη Πρασίνων και FDP δεν αναμένεται ούτε να συμφωνηθεί ούτε να εξελιχθεί απολύτως αναίμακτα.

Σε κάθε περίπτωση θα είναι η Άνγκελα Μέρκελ αυτή που θα ηγηθεί και κληθεί να διαχειριστεί την εσωκομματική γκρίνια για την πτώση των ποσοστών, τη δύσκολη συμφωνία μεταξύ των κομμάτων για σχηματισμό κυβέρνησης και φυσικά την κατεύθυνση που η κυβέρνηση θα ακολουθήσει τα επόμενα χρόνια. Η πρώτη ανάγνωση των αποτελεσμάτων υποδεικνύει ότι η επόμενη κυβέρνηση θα λοξοκοιτάζει προς τα δεξιά και θα μπει στον πειρασμό να ασκήσει πιο συντηρητική πολιτική, προκειμένου να καθησυχάσει τους φόβους εκείνων που βρήκαν καταφύγιο στην ακραία λαϊκιστική, συχνά ρατσιστική, ρητορική της AfD.

«Δεν είναι όλοι οι ψηφοφόροι τους ακροδεξιοί», έλεγαν και ξανάλεγαν τα στελέχη της κυρίας Μέρκελ, εκφράζοντας περισσότερο ευσεβείς πόθους παρά αντικειμενική πεποίθηση. «Αφήσαμε ακάλυπτη τη δεξιά μας πλευρά κι αυτή τη στιγμή επαφίεται σε εμάς να καλύψουμε το κενό», είπε από τη μεριά του ο ηγέτης της CSU Χορστ Ζεεχόφερ.

Η πορεία που θα ακολουθήσει η Μέρκελ μένει λοιπόν να φανεί τις επόμενες μέρες, βδομάδες ή ακόμη και μήνες. Μέχρι τότε, ας δούμε εν συντομία την πορεία της που ξεκίνησε από την Ανατολική Γερμανία και έφτασε μέχρι την 4η θητεία στην καγκελαρία...

Τα παιδικά χρόνια της Μέρκελ και η είσοδος στην πολιτική

Κόρη προτεστάντη πάστορα, μεγαλωμένη στη Λαοκρατική Δημοκρατία της Γερμανίας, στο σχολείο η Άνγκελα αγαπούσε τα μαθηματικά και τα ρωσικά και απεχθανόταν τη γυμναστική. Τελικά πήρε διδακτορικό στη φυσική.

Μετά την πτώση του Τείχους του Βερολίνου, στις 9 Νοεμβρίου 1989, εισήλθε στην πολιτική εντασσόμενη στη Χριστιανοδημοκρατική Ένωση (CDU), πρόεδρος της οποίας ήταν τότε ο Χέλμουτ Κολ.

Αυτός ο «κολοσσός» της γερμανικής πολιτικής της ανέθεσε τα πρώτα της υπουργικά καθήκοντα.

Όμως το 2000 εκμεταλλευόμενη ένα οικονομικό σκάνδαλο στο εσωτερικό του CDU η Μέρκελ εξουδετέρωσε τον «πολιτικό της πατέρα» και στη συνέχεια τους άνδρες αντιπάλους της που την υποτίμησαν.

Πρώτη φορά καγκελάριος

Πέντε χρόνια αργότερα η Άνγκελα Μέρκελ έγινε η πρώτη γυναίκα καγκελάριος στην ιστορία της Γερμανίας, αν και η διαφορά του κόμματός της από τους Σοσιαλδημοκράτες (SPD) του Γκέρχαρντ Σρέντερ ήταν τόσο μικρή που αναγκάστηκε να κυβερνήσει σε συνεργασία με τον αντίπαλό της. Αυτή η ασυνήθιστη συμμαχία του CDU με το SPD επαναλήφθηκε και το 2013 όταν το κόμμα της Μέρκελ κέρδισε τις βουλευτικές εκλογές για τρίτη συνεχόμενη φορά.

Από τις 22 Νοεμβρίου 2005 που ανέλαβε τα καθήκοντα της καγκελαρίου το στυλ της χαρακτηρίζεται κυρίως από το γεγονός ότι «πάντα περιμένει πολύ καιρό προτού εκφράσει έναν αποφασιστικό λόγο», εξηγεί ο πολιτικός επιστήμονας Τίλμαν Μάιερ του πανεπιστημίου της Βόννης.

Ο κοινωνιολόγος Ούλριχ Μπεκ έχει μάλιστα δημιουργήσει τον όρο «Μερκιαβέλι», ένα λογοπαίγνιο με το όνομα της Μέρκελ και του Μακιαβέλι για να περιγράψει το στυλ της καγκελαρίου.

«Ένα από τα βασικά της χαρακτηριστικά είναι η κλίση της να “μην δρα”, “να ενεργεί πιο αργά”», εξηγεί ο ερευνητής.

Όμως η απάθεια της καγκελαρίου, που έχει διατηρήσει το επώνυμο του πρώτου συζύγου της, δεν είναι παρά ένα προσωπείο καθώς κατάφερε πολύ γρήγορα να επιβληθεί στη διεθνή πολιτική σκηνή.

Η Σιδηρά Καγκελάριος

Η καγκελάριος εμφανίζεται και αδιάλλακτη, όπως στην περίπτωση των διαπραγματεύσεων για την επιβολή δραστικών μέτρων λιτότητας στην Ελλάδα.

Στο απόγειο της κρίσης στην Ουκρανία η Μέρκελ διαπραγματεύθηκε με τον Πούτιν και έγινε μια από τους αρχιτέκτονες των συμφωνιών εκεχειρίας του Μινσκ.

Αυτή η σιδηρά πειθαρχία αρέσει πολύ στους συμπατριώτες της, αν και της έχουν αποδώσει το χαϊδευτικό «Mutti» («Μανούλα» στα γερμανικά).

«Αν πρέπει να αρχίσουμε να ζητάμε συγγνώμη επειδή εμφανιστήκαμε συμπονετικοί σε καιρό κρίσης, τότε δεν πρόκειται πλέον για τη χώρα μου», είχε δηλώσει παλιότερα.

Το μεταναστευτικό

Κι ενώ ιστορικά δεν θέλησε ποτέ να εναντιωθεί στο λαϊκό αίσθημα, η υπόθεση του μεταναστευτικού και η στάση που επέλεξε να τηρήσει την έφεραν αντιμέτωπη με τη βάση του κόμματός της.

Στο όνομα των «ηθικών» αξιών της ΕΕ η Μέρκελ υιοθέτησε μια πολιτική γενναιόδωρης υποδοχής των προσφύγων και των μεταναστών στη Γερμανία, ενάντια στην άποψη του κόμματός της και της κοινής γνώμης, λαμβάνοντας ένα μεγάλο πολιτικό ρίσκο αντίθετα με ό,τι συνηθίζει.

«Αν πρέπει να αρχίσουμε να ζητάμε συγγνώμη επειδή εμφανιστήκαμε συμπονετικοί σε καιρό κρίσης, τότε δεν πρόκειται πλέον για τη χώρα μου», είχε δηλώσει παλιότερα.

Το αποτέλεσμα των γερμανικών εκλογών της Κυριακής ίσως την υποχρεώσει να το ξανασκεφτεί και να επαναδιορίσει τη στάση της...


ΡΩΤΗΣΤΕ ΤΟΥΣ ΕΙΔΙΚΟΥΣ
ΡΟΗ ΕΙΔΗΣΕΩΝ