Ανεπάρκεια μιτροειδούς βαλβίδας

10 Οκτωβρίου 2017

Γράφει ο Κωνσταντίνος Τουτουζάς, καρδιολόγος – επίκουρος καθηγητής στην Α’ Καρδιολογική Κλινική στην Ιατρική Σχολή του Πανεπιστημίου Αθηνών

Η μιτροειδής βαλβίδα επιτρέπει τη δίοδο του αίματος από τον αριστερό κόλπο στην αριστερή κοιλία. Όταν η βαλβίδα αυτή δεν κλείνει καλά, δηλαδή όταν ανεπαρκεί, τότε το αίμα διαρέει προς τον αριστερό κόλπο και από εκεί προς τους πνεύμονες.

Για αυτό το λόγο το πιο συχνό σύμπτωμα στους ασθενείς με ανεπάρκεια της βαλβίδας είναι η δύσπνοια, η κόπωση ή και ξηρός βήχας. Επίσης, η εμφάνιση κολπικής μαρμαρυγής είναι ένας έμμεσος δείκτης χρονιότητας της βαλβιδοπάθειας αυτής.

Η ανεπάρκεια της μιτροειδούς χωρίζεται σε δύο βασικές κατηγορίες, την πρωτοπαθή ή οργανική και τη δευτεροπαθή ή λειτουργική. Στην πρώτη περίπτωση η ίδια η μιτροειδική συσκευή έχει βλάβη, ενώ στη δεύτερη περίπτωση η διάταση της αριστερής κοιλίας προκαλεί διάταση του στομίου της βαλβίδας και κατ’επέκτασιν ανεπάρκεια.

Οι κυριότερες αιτίες της πρωτοπαθούς ανεπάρκεις της μιτροειδούς στις ανεπτυγμένες χώρες είναι η πρόπτωση της μιτροειδούς, ενώ στις υπό ανάπτυξη χώρες είναι ο ρευματικός πυρετός. Η πρόπτωση της μιτροειδούς εμφανίζεται στο 4% περίπου του πληθυσμού και σε αυτήν την κατάσταση, όπου χαρακτηρίζεται από τη χαλαρή κατασκευή των γλωχίνων της μιτροειδούς, οι γλωχίνες της βαλβίδας κατά τη σύσπαση της αριστερής κοιλίας αναστρέφουν προς τον αριστερό κόλπο. Στην πλειοψηφία των περιπτώσεων είναι μια καλοήθης πάθηση και δεν απαιτεί κάποια συγκεκριμένη θεραπευτική προσέγγιση. Ο ρευματικός πυρετός συνήθως προκαλείται από στρεπτοκοκκική λοίμωξη και δύναται να προκαλέσει βλάβη στη βαλβίδα πολλά χρόνια μετά τη λοίμωξη.

Η δευτεροπαθής ανεπάρκεια της μιτροειδούς βαλβίδας χαρακτηρίζεται από υποκινησίες τοιχωμάτων της αριστερής κοιλίας, διάταση του μιτροειδικού δακτυλίου και μετατόπιση των θηλοειδών μυών, καταστάσεις οι οποίες αποτρέπουν τη σωστή σύγκλειση των γλωχίνων της μιτροειδούς. Αυτή η μορφή ανεπάρκειας απαντάται συνήθως σε ασθενείς που έχουν υποστεί έμφραγμα του μυοκαρδίου και έχουν πλέον στεφανιαία νόσο ή πιο σπάνια σε ασθενείς με διατατική μυοκαρδιοπάθεια.

Εφ’οσον κάποιος παρουσιάζει συμπτώματα ή διεγνωσθεί με φύσημα καρδιάς, τότε χρήζει επιπλέον εξετάσεων από ειδικό καρδιολόγο. Το υπερηχογράφημα καρδιάς αποτελεί τη σημαντικότερη απεικονιστική εξέταση για τη διάγνωση της βαλβιδοπάθειας, ενώ ανάλογα με το ιστορικό του ασθενούς επιπρόσθετες εξετάσεις μπορούν να διενεργηθούν όπως ακτινογραφία θώρακα, στεφανιογραφία και μαγνητική καρδιάς.

Η θεραπεία των ασθενών με ανεπάρκεια της μιτροειδούς αρχικώς βασίζεται στη φαρμακευτική αγωγή, που σκοπό έχει τη μείωση του έργου και του φορτίου της καρδιάς, ώστε να επιτύχουμε τη μείωση των συμπτωμάτων. Παρόλα αυτά, όταν τα συμπτώματα δεν ελέγχονται φαρμακευτικά και η ανεπάρκεια της μιτροειδούς κρίνεται σοβαρού βαθμού, τότε η χειρουργική αντιμετώπιση κρίνεται αναγκαία.

Η χειρουργική επιδιόρθωση της βαλβίδας αποτελεί τη μέθοδο θεραπείας για την πλειονότητα των περιπτώσεων με πολύ καλά αποτελέσματα, ενώ στις περιπτώσεις που δεν είναι εφικτή η επιδιόρθωση, τότε προτείνεται να γίνει πλήρης αντικατάσταση της βαλβίδας με διατήρηση των τενόντιων χορδών.

Πρέπει να τονιστεί, ότι παρά τις διαθέσιμες χειρουργικές μεθόδους, υπάρχει μια σημαντική ομάδα ασθενών η οποία κρίνεται πάρα πολύ υψηλού χειρουργικού κινδύνου (προηγούμενο χειρουργείο καρδιάς, ακτινοθεραπεία στο θώρακα, μεγάλη ασθενικότητα) και για την οποία το χειρουργείο δεν αποτελεί την ενδεδειγμένη μέθοδο.

Τα τελευταία χρόνια έχει αναπτυχθεί μια νέα επεμβατική μέθοδος, η οποία διενεργείται και στη χώρα μας σε εξειδικευμένα κέντρα, με τη χρήση καθετήρων και η οποία γίνεται μέσω μιας μικρής οπής από το πόδι, όπως γίνεται η στενανιογραφία ή η διαδερμική εμφύτευση της αορτικής βαλβίδας.

Περιλαμβάνει την εμφύτευση ενός ‘συνδετήρα’, ο οποίος θα ενώσει τις γλωχίνες της μιτροειδούς με αποτέλεσμα της μείωση της ανεπάρκειας. Η μέθοδος αυτή είναι ελάχιστα επεμβατική, τα συμπτώματα του ασθενούς μειώνονται άμεσα και συνήθως ο ασθενής παίρνει εξιτήριο από το νοσοκομείο σε 3-4 ημέρες.

Κωνσταντίνος Τούτουζας
Καρδιολόγος
Επίκουρος καθηγητής Α' Καρδιολογική Κλινική στην Ιατρική Σχολή του Πανεπιστημίου Αθηνών
ΛΥΚΕΙΟΥ 10, Αθήνα
2107233049


ΡΩΤΗΣΤΕ ΤΟΥΣ ΕΙΔΙΚΟΥΣ
ΡΟΗ ΕΙΔΗΣΕΩΝ