Γιάννης Σμαραγδής: Ο πολυβραβευμένος σκηνοθέτης, οι μεγάλες κινηματογραφικές παραγωγές και η περίφημη μαντινάδα

22 Νοεμβρίου 2017

Οι ταινίες του “μετρούν” πολλά... εισιτήρια σε ολόκληρο τον κόσμο, ενώ σχεδόν πάντα οι Έλληνες κριτικοί κινηματογράφου βρίσκονται απέναντι του. Ο Γιάννης Σμαραγδής, ο σκηνοθέτης των μεγάλων κινηματογραφικών παραγωγών, με διακρίσεις σε Ελλάδα και εξωτερικό, επιστρέφει στην μεγάλη οθόνη με τη νέα του σκηνοθετική δουλειά για τη ζωή του Νίκου Καζαντζάκη.

Μεγαλωμένος στο Ηράκλειο Κρήτης, στις Γωνιές Μαλεβιζίου, λίγα μέτρα μακρυά από το σπίτι του Καζαντζάκη, αναπόφευκτα ήρθε από μικρός σε επαφή με το έργο του μεγάλου συγγραφέα και πλέον, ως καταξιωμένος σκηνοθέτης, προσεγγίζει μέσα από τη δική του σκηνοθετική ματιά τα όνειρα, τις εμπειρίες, τις φιλοσοφικές και μεταφυσικές αναζητήσεις του Καζαντζάκη.

Έχοντας σπουδάσει σκηνοθεσία σε Ελλάδα και Παρίσι, παρουσιάζεται για πρώτη φορά στο κοινό το 1972 με την μικρού μήκους ταινία Δύο τρία πράγματα... (12’), η οποία διακρίθηκε τόσο στην Ελλάδα όσο και στο εξωτερικό, στο Φεστιβάλ του Μόντρεαλ στον Καναδά.

Θα ακολουθήσουν μεγάλες τηλεοπτικές παραγωγές που θα αφήσουν εποχή στην ιστορία της ελληνικής τηλεόρασης και σπουδαίες κινηματογραφικές παραγωγές, που διακρίνονται εντός και εκτός συνόρων.

Η ταινία του το 1980 για τον Αλέξανδρο Παπαδιαμάντη, Καλή σου νύχτα, κυρ-Αλέξανδρε, ήταν η πρώτη ταινία για την ΕΤ-1, η οποία έτυχε μεγάλης επιτυχίας και η οποία προβλήθηκε στο Μουσείο Μοντέρνας Τέχνης του Παρισιού και στο Πανεπιστήμιο του Harvard.

Η σειρά Χαίρε Τάσο Καρατάσο του 1986 τιμήθηκε με το βραβείο σκηνοθεσίας και η κινηματογραφημένη σειρά Σιγά η Πατρίδα Κοιμάται… (1989) θεωρήθηκε η καλύτερη τηλεοπτική σειρά στην Ελλάδα από καταβολής ελληνικής τηλεόρασης.

Η ταινία του El Greco βρίσκεται ανάμεσα στις 10 καλύτερες διεθνείς ταινίες που έχουν δημιουργηθεί για ζωγράφους, σύμφωνα με τον ιστότοπο IMDB.

Ανάμεσα στα σημαντικότερα έργα του βρίσκονται η ταινία «Καβάφης» (1996), η οποία συμμετείχε επίσημα στα Διεθνή φεστιβάλ Τορόντο, Βερολίνου, και σε άλλα 50 διεθνή φεστιβάλ και προβαλλόταν για 12 συναπτά έτη στον κινηματογράφο Accattone στο Quartier Latin του Παρισιού, η ταινία «El Greco» (2007) μέσω της οποία καθιερώθηκε διεθνώς ο El Greco ως Έλληνας  ζωγράφος, που μέχρι τότε αναγραφόταν διεθνώς ως Ισπανός και η ταινία «Ο Θεός Αγαπάει το Χαβιάρι» (2012), η οποία του χάρισε τον τίτλο του  το 2013 πιο δημοφιλή Έλληνα καλλιτέχνη. 

Το όνομα του το συναντάμε και στο χώρο του ντοκιμαντέρ. Χαρακτηριστικές δουλειές του αποτελούν το ντοκιμαντέρ "Αναζητώντας τον Ιωάννη Βαρβάκη" (2010) και το δραματοποιημένο ντοκιμαντέρ "Σπύρος Λούης’"(2004), το οποίο τιμήθηκε με το βραβείο Καλύτερης Ταινίας στο Μιλάνο, “Guirlande d’ Honneur 2004”.


«Ο επαίτης της αγάπης»

Οι παραγωγές του δεν είναι καθόλου φθηνές! Η τελευταία του ταινία «Καζαντζάκης» ξεκίνησε με αρχικό προϋπολογισμό 3.5 εκατ. ευρώ. Γι’ αυτό το λόγο, όπως αναφέρει ο ίδιος σε συνέντευξή του, αναγκάζεται και γίνεται κάθε φορά «επαίτης της αγάπης».

Στο δύσκολο έργο της παραγωγής και της χρηματοδότησης των κινηματογραφικών του πρότζεκτ έχει βέβαια δίπλα του την γυναίκα του, Ελένη, την οποία χαρακτηρίζει ως άγγελος, ο οποίος «σηκώνει τις μεγάλες πέτρες της παραγωγής αγόγγυστα».


Η μαντινάδα στον Αντώνη Σαμαρά

Όταν ο Δήμος Πύλου αποφάσισε να τον τιμήσει για τη πορεία και το έργο του στον κινηματογράφο, ο τότε πρωθυπουργός, Αντώνης Σαμαράς, του έδωσε τιμητική πλακέτα συνοδεύοντας την απονομή με κάποια καλά λόγια για τον Έλληνα σκηνοθέτη. Ο Σμαραγδής, από την πλευρά του, «όπως κάνουν και στο Ψηλορείτικο χωριό του στην Κρήτη εδώ και αιώνες»,  είπε μια αυτοσχέδια μαντινάδα στον Αντώνη Σαμαρά. Η πράξη του αυτή προκάλεσε πλήθος αντιδράσεων και τα  μέσα κοινωνικής δικτύωσης πλημμύρισαν αμέσως με δηλητηριώδη σχόλια για τον σκηνοθέτη.

 

Οι 3 λόγοι τον απομάκρυναν από την πολιτικοποιημένη δράση

Ως φοιτητής στο Παρίσι υπήρξε μέλος του ΚΚΕ εσωτερικού, στην ίδια ΚΟΒΑ με τον Νίκο Πουλατζά, τον Νίκο Σβορώνο και πολλούς άλλους.

Σύμφωνα με όσα λέει ο ίδιος, υπήρξαν 3 καθοριστικά γεγονότα στη ζωή του που τον έκαναν να απομακρυνθεί από την πολιτικοποιημένη δράση και να δρα ως ελεύθερος άνθρωπος και πολίτης:

Η αυτοκτονία του μεγάλου στοχαστή, μαρξιστή και φίλου του, Νίκου Πουλατζά το 1979 στο Παρίσι.

Το πρώτο του ταξίδι στον τότε υπαρκτό σοσιαλισμό, στη Ρωσία, όπου έπαθε ιδεολογικό σοκ. Τέλος, όταν  ο Λεωνίδας Κύρκος χαρακτήρισε τους αριστερούς ηγέτες που  οδήγησαν στον εμφύλιο πόλεμο και την εθνική καταστροφή «γελοία ανθρωπάκια».

Ο ίδιος θεωρεί πως δεν στράφηκε ποτέ ενάντια στην Αριστερά, ενώ αντίθετα πιστεύει ότι οι μηχανισμοί της Αριστεράς στράφηκαν και στρέφονται συχνά ενάντια σε εκείνον και στο έργο του.

Ο Σμαραγδής πέρα από το σκηνοθέτη

Μπορεί να είναι ευρέως γνωστός για το σκηνοθετικό του έργο, ο Σμαραγδής όμως έχει ασχοληθεί με πολύ περισσότερα και πολύ διαφορετικά μεταξύ τους πράγματα.

Έχει υπάρξει καθηγητής για σενάριο και σκηνοθεσία σε διάφορες σχολές κινηματογράφου καθώς επίσης και στο στο τμήμα ΕΜΜΕ του Παντείου Πανεπιστημίου.

Το 2014 διετέλεσε Πρόεδρος του Διεθνούς Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης, από που παραιτήθηκε και 10 μόλις μήνες αργότερα.

Την ίδια χρονιά το όνομα του βρισκόταν και στη λίστα των προταθέντων προσωπικοτήτων εκτός πολιτικής σκηνής για το υπέρτατο αξίωμα του Προέδρου της Ελληνικής Δημοκρατίας.

Φέτος, πέρα από τον κινηματογράφο τον βρίσκουμε και στο Μέγαρο Μουσικής να σκηνοθετεί την Όπερα των Σκιών.


Αναλυτική Φιλμογραφία


Καζαντζάκης (ταινία) (KAZANTZAKIS), 2017

Ο Θεός αγαπάει το χαβιάρι (ταινία), (GOD LOVES CAVIAR) 2012

Αναζητώντας τον Ιωάννη Βαρβάκη (ντοκιμαντέρ), 2009

EL GRECO (ταινία), 2007

Σπύρος Λούης (δραματοποιημένο ντοκυμανταίρ), 2004

Χριστιανικά Μνημεία (ντοκυμανταίρ), 2004

Τα Χαϊδεμένα παιδιά (τηλεοπτική σειρά)2001

Καβάφης,(ταινία) (CAVAFY) 1996

Η Δε Πόλις Ελάλησεν (σειρά 32 ντοκιμαντέρ), 1993

Μειδιώμεν καθ'οδόν (σειρά ντοκυμαντέρ) 1989

Χαίρε Τάσο Καρατάσο ( Τηλεοπτική σειρά 13 επεισοδίων)(AVE TASO KARATASO), 1987

Χατζημαννουήλ (τηλεπτική σειρά 13 επεισοδίων), 1985

Το Τραγούδι της Επιστροφής,(ταινία) 1983

Καλή σου Νύχτα κυρ’ Αλέξανδρε... (τηλεταινία), 1981

Κελί Μηδέν, (ταινία) 1975


Φωτογραφία: Facebook / Ανωτερα Δραματικη Σχολή Ιασμος


ΡΩΤΗΣΤΕ ΤΟΥΣ ΕΙΔΙΚΟΥΣ
ΡΟΗ ΕΙΔΗΣΕΩΝ