Αλτρουισμός: Πρέπει να δίνουμε όταν δεν παίρνουμε;

3 Σεπτεμβρίου 2013

Αναγνώστης μας ρωτά:

Θέλω να σας ρωτήσω τι είναι αυτό που κάνει πολλούς ανθρώπους αλτρουιστές. Είναι η θρησκεία η κάτι άλλο; Υπάρχει τελικά καθαρός αλτρουισμός με την πραγματική έννοια του όρου ή όχι; Και τελευταίο και τελειώνω: Εάν κάποιος είναι αλτρουιστης, δηλ. δινει χωρίς να παίρνει, τι είναι αυτο; Είναι βλακεία καθαρή η μήπως είναι κατι πιο βαθύ, όπως μεγάλος εγωισμός τον οποίο και φυσικά δεν μπορεί να το καταλάβει;

Αλέξανδρος

Αγαπητέ αναγνώστη. Στο ερώτημά σας απάντησε ο συνεργάτης μας, ψυχοθερπαπευτής, Κωνσταντίνος Γεμενετζής.

Ο αλτρουιστής είναι το άλλο πρόσωπο του εγωιστή. Κοινή ειναι η υπερβολική καθήλωση στο Εγώ. Στην πρώτη περίπτωση προεχει το Εγω των αλλων,  στη δευτερη περίπτωση προέχει το Εγώ του εαυτού. Και στις δυο περιπτώσεις, η σχέση με τους άλλους ανθρώπους χαρακτηρίζεται σε μεγάλο βαθμό απο τη συναλλαγή, το δίνω-παίρνω. Ο αλτρουιστής δίνει, ο εγωιστής παίρνει. Και ακόμη, τόσο ο ένας όσο και ο άλλος πιστεύουν ότι γνωρίζουν το καλό: ο αλτρουιστής το καλό του άλλου, ο εγωιστής το καλό το δικό του. (Η ανάπτυξη ειναι βέβαια σχηματική. Πολλές φορές ο αλτρουιστής μπορεί να φέρεται ως εγωιστής και αντίστροφα.)

Και οι δυο τους έχουν πέσει σε μια παγίδα η οποία είναι, αντίστοιχα με όσα ειπώθηκαν παραπάνω, τριπλή:

- Η υπερβολική καθήλωση στο Εγώ οδηγεί στην εξατομίκευση, στην οριοθέτηση από τους άλλους και καταδικάζει τον άνθρωπο σε μια βαθιά υπαρξιακή μοναξιά. Ενδεχομενως δεν την αντιλαμβανεται καν, γιατι του ειναι φυσικη κατασταση και αυτονοητη.

- Η γέφυρα ανάμεσα στο ένα Εγώ και στο άλλο στήνεται μέσα από τη συναλλαγή: Δίνοντας και παίρνοντας πιστεύει κανείς ότι έρχεται σε "επαφή". Αυτή είναι πλασματική, διότι όσο έντονο κι αν ειναι το περα-δωθε επάνω στη γέφυρα, οι όχθες δεν πλησιάζουν πότε η μια την άλλη. Και η τραγική ειρωνεία είναι η πίστη ότι με περισσότερη συναλλαγή, δίνοντας περισσότερα ο αλτρουιστής, παίρνοντας περισσότερα ο εγωιστής, θα φτάσει σε μια εκπλήρωση, που όμως δεν έρχεται ποτέ.

- Κατά έναν παράδοξο τρόπο, οσο περισσότερο κυριαρχεί η υπαρξιακή μοναξιά, όσο περισσότερο κυριαρχούν η απομόνωση και η αποξένωση, τόσο περισσότερο το ένα Εγώ πιστεύει ότι γνωρίζει τον άλλο, η τον εαυτό του, και επομένως τι είναι καλό γι' αυτό, και τούτο ειναι που προσφέρει (αλτρουιστης), η απαιτεί (εγωιστής). Όμως "καλό" είναι ο,τι ταιριάζει, συμφέρει, εξυπηρετεί το Εγώ. Η επιδίωξη αυτού που ειναι "καλό" για κάποιον, καθιστά το Εγώ υπερτροφικό και επιτείνει το κλείσιμο του ανθρώπου στον εαυτό του.

Παντού εδώ υπάρχει η εμπλοκή σε φαύλους κύκλους και κάποτε μπορεί να οδηγήσει σε αδιέξοδο και κρίση – κριση λυτρωτικη, που βιώνεται ως καταστροφή, η οποία όμως κάποτε είναι κατα-στροφή: Το Εγώ διαρρηγνύεται, ανοίγει για τον Άλλο. Συμβαίνει, με άλλοτε άλλον τρόπο, στο πλήγμα του έρωτα, στο συναπάντημα της θνητότητας, στην αίσια ψυχανάλυση.

 

 

 

ΜΟΙΡΑΣΟΥ ΤΟ! :
ΡΩΤΗΣΤΕ ΤΟΥΣ ΕΙΔΙΚΟΥΣ
ΡΟΗ ΕΙΔΗΣΕΩΝ
Edgar Wallace
Η Σκέψη της ημέρας
3:17 Edgar Wallace