Οδηγίες: Πώς να προλάβεις την παιδική παχυσαρκία

7 Σεπτεμβρίου 2013

Ε.Χαρμανδάρη: Η παχυσαρκία αποτελεί ένα από τα πιο σημαντικά προβλήματα δημόσιας υγείας του 21ου αιώνα, και έχει πάρει διαστάσεις 'επιδημίας' τόσο στη χώρα μας όσο και στον υπόλοιπο κόσμο. Στην Ελλάδα, το ποσοστό υπερβαρότητας  και παχυσαρκίας κατά την παιδική και εφηβική ηλικία ανέρχεται στο 30%.

Γράφει ο Γιώργος Χρούσος, καθηγητής Παιδιατρικής του Πανεπιστημίου Αθηνών και διευθυντής της Α΄ Παιδιατρικής Πανεπιστημιακής Κλινικής του νοσοκομείου Παίδων «Αγία Σοφία».

 

 Δεδομένου ότι στη χώρα μας έχουμε περίπου 100.000 γεννήσεις τον χρόνο, σε 18 χρόνια (από τη γέννηση μέχρι την ενηλικίωση) θα έχουμε 1.800.000 παιδιά και εφήβους. Με βάση αυτά τα δεδομένα, αυτή τη χρονική στιγμή, 600.000 παιδιά και έφηβοι (30% του 1.800.000) στην Ελλάδα είναι υπέρβαρα ή παχύσαρκα. Η προοδευτική αύξηση της συχνότητας της παχυσαρκίας στη χώρα μας υποδηλώνει ότι το ισχύον σύστημα δεν είναι αποτελεσματικό ως προς την αντιμετώπιση του προβλήματος.

Σκοπός της παρούσας πρότασης είναι η ανάπτυξη ενός ολοκληρωμένου σχεδίου δράσης παρέμβασης για την πρόληψη και αντιμετώπιση της παχυσαρκίας  κατά την παιδική και εφηβική ηλικία, λαμβάνοντας υπ’ όψιν τόσο τις δομές του υπάρχοντος δημοσίου συστήματος υγείας όσο και όλους τους εμπλεκόμενους δημόσιους και ιδιωτικούς φορείς. Το τμήμα Ενδοκρινολογίας, Μεταβολισμού και Διαβήτη του Νοσοκομείου Παίδων «Η Αγία Σοφία» θα αποτελέσει Κέντρο Πρόληψης και Αντιμετώπισης της Υπερβαρότητας και Παχυσαρκίας κατά την Παιδική και Εφηβική Ηλικία στην Ελλάδα και θα αναλάβει τον συντονισμό και διεκπεραίωση όλων των σχετικών δράσεων.

Στην Ελλάδα, τα ποσοστά παχυσαρκίας  φθάνουν σε 20% για τους ενήλικες και 7-10% για τα παιδιά, ενώ επιπρόσθετα 35% των ενηλίκων και 15% των παιδιών  είναι υπέρβαροι. Καθώς τα παχύσαρκα παιδιά ενηλικιώνονται  αντιμετωπίζουν ένα πλήθος ιατρικών προβλημάτων που οφείλονται στην παχυσαρκία σε νεώτερες ηλικίες. Η παχυσαρκία στην παιδική και εφηβική ηλικία οδηγεί σε παχυσαρκία κατά την ενήλικη ζωή, και η δραματική αύξηση της παιδικής παχυσαρκίας είναι στενά συνδεδεμένη  με την αυξημένη συχνότητα της παχυσαρκίας των ενηλίκων. Η νοσηρότητα και θνησιμότητα που συνοδεύουν την παχυσαρκία αυξάνουν επίσης ραγδαία. Επιπλοκές της παχυσαρκίας περιλαμβάνουν καρδιαγγειακά προβλήματα, υπέρταση, υπερλιπιδαιμία, διαταραχές του ενδοθηλίου, ινσουλινοαντοχή και διαβήτη τύπου 2, υπογοναδισμό και πολυκυστικές ωοθήκες, ορθοπαιδικές επιπλοκές και χολολιθίαση, και ευθύνονται για ένα σημαντικά υψηλό ποσοστό των δαπανών της δημόσιας υγείας. Για τους λόγους αυτούς η παχυσαρκία θεωρείται μια από τις πιο σοβαρές απειλές της δημόσιας υγείας τόσο στη χώρα μας όσο και στον υπόλοιπο κόσμο.

Πρόγραμμα ΕΣΠΑ: «Ανάπτυξη Εθνικού Συστήματος για την Αντιμετώπιση της Παχυσαρκίας κατά την Παιδική και Εφηβική Ηλικία» - MIS: 370545

Το παρόν έργο στοχεύει στην ανάπτυξη ενός ολοκληρωμένου σχεδίου δράσης παρέμβασης για την πρόληψη και αντιμετώπιση της παχυσαρκίας κατά την παιδική και εφηβική ηλικία, λαμβάνοντας υπ’ όψιν τόσο τις δομές του υπάρχοντος δημοσίου συστήματος υγείας όσο και όλους τους εμπλεκόμενους δημόσιους και ιδιωτικούς φορείς. Μεταξύ των δράσεων που θα εκπονηθούν συγκαταλέγονται:

  1. Επιστημονικός σχεδιασμός προγραμμάτων ευαισθητοποίησης για τη σωστή διατροφή, σωστή άσκηση, καθώς και τη συναισθηματική λήψη τροφής κατά την παιδική και εφηβική ηλικία
  2. Επιστημονικός σχεδιασμός ηλεκτρονικής καρτέλας ασθενούς,  στην οποία θα συμπληρώνονται τα δημογραφικά στοιχεία του ασθενούς, το περιγεννητικό, αναμνηστικό και οικογενειακό ιστορικό, τα ανθρωπομετρικά δεδομένα, πληροφορίες σχετικά με τη διατροφή και άσκηση και θα δίνονται σαφείς οδηγίες για το πώς θα πρέπει να γίνεται η διακίνηση του ασθενούς σε περίπτωση που έχει παχυσαρκία.

Αναλυτικότερα, η προτεινόμενη πρόταση έχει ως πρωταρχικό σκοπό την ανάπτυξη και μιας ηλεκτρονικής πλατφόρμας  για την καταγραφή  και παρακολούθηση/επιτήρηση του προβλήματος της παχυσαρκίας, των προδιαθεσικών τους παραγόντων  καθώς και των συνοδών μεταβολικών διαταραχών. Η πρόσβαση στην πλατφόρμα θα γίνεται από το διαδίκτυο μέσω συγκεκριμένης ιστοσελίδας και μετά από χρήση ειδικού κωδικού  πρόσβασης. Η καταγραφή αυτή θα ξεκινήσει από τη γέννηση και θα συνεχιστεί μέχρι την ενηλικίωση (ηλικία των 18 ετών).

Ο επόμενος στόχος είναι ο σχεδιασμός ενός θεραπευτικού αλγορίθμου, σύμφωνα με τον οποίο οι οικογένειες υπέρβαρων ή παχύσαρκων παιδιών ή παιδιών με αυξημένο κίνδυνο για παχυσαρκία, που θα εντοπίζονται αυτόματα από την προαναφερθείσα ηλεκτρονική πλατφόρμα, θα λαμβάνουν εξατομικευμένες συμβουλές από τους Συμβούλους Υγείας  και σε περίπτωση μη βελτίωσης, θα παραπέμπονται στα Ειδικά Εξωτερικά Ιατρεία του Προγράμματος ΕΣΠΑ  στο νοσοκομείο Παίδων «Η Αγία Σοφία», όπου θα ακολουθούν συγκεκριμένο πρόγραμμα εργαστηριακής διερεύνησης και θεραπευτικής παρέμβασης  από εξειδικευμένο προσωπικό των φορέων αυτών.

  1. Μελέτη  αξιολόγησης της αποτελεσματικότητας των προτεινόμενων παρεμβάσεων σχετικά με την πρόληψη και αντιμετώπιση της παχυσαρκίας στην παιδική και εφηβική ηλικία με προσδιορισμό βιοχημικών, ενδοκρινολογικών και γενετικών παραμέτρων σε 1000-1500 υπέρβαρα και παχύσαρκα παιδιά πριν και μετά την παρέμβαση. 

Κλινική εξέταση, εργαστηριακή διερεύνηση και θεραπευτική αντιμετώπιση των παιδιών και εφήβων με παχυσαρκία που παραπέμπονται στο Κέντρο.

Τα παιδιά αυτά θα αξιολογηθούν στην πρώτη επίσκεψή τους στο Κέντρο, καθώς και 1 και 2 χρόνια αργότερα. Σε όλα τα παιδιά θα έχουν ήδη ληφθεί λεπτομερή στοιχείαπου αφορούν το προηγούμενο ιατρικό και οικογενειακό ιστορικό, τα ευρήματα της κλινικής εξέτασης καθώς και όλες οι σωματομετρικές μετρήσεις, και θα έχουν ενημερωθεί πλήρως οι ηλεκτρονικές τους καρτέλες.

  1. Επιστημονικός σχεδιασμός και επίβλεψη δράσεων ενημέρωσης/ευαισθητοποίησης 

Ενημέρωση των Παιδιάτρων, Παιδοενδοκρινολόγων, Γυναικολόγων/Μαιευτήρων, Μαιών, Διατροφολόγων, Παιδοψυχολόγων και Καθηγητών Φυσικής Αγωγής/Εργοφυσιολόγων της χώρας, μέσω Επιστημονικών Ημερίδων, Εκδηλώσεων και Σεμιναρίων.

Εκπαίδευση των ιατρών για τη χρήση της ηλεκτρονικής καρτέλας, την εισαγωγή δεδομένων στην ηλεκτρονική καρτέλα, και τη χρήση και κατανόηση του θεραπευτικού αλγορίθμου.

Προβολή και προώθηση του Κέντρου για την ανάπτυξη στρατηγικής σχετικά με την πρόληψη και αντιμετώπιση της παχυσαρκίας στην παιδική και εφηβική ηλικία.

 

ΜΟΙΡΑΣΟΥ ΤΟ! :
ΡΩΤΗΣΤΕ ΤΟΥΣ ΕΙΔΙΚΟΥΣ
ΡΟΗ ΕΙΔΗΣΕΩΝ
Φράντς Κάφκα
Η Σκέψη της ημέρας
9:10 Φράντς Κάφκα