Οι μεγάλες εκθέσεις του χειμώνα που δεν πρέπει να χάσεις

9 Σεπτεμβρίου 2013

Καθώς το ReMap μας επαναφέρει αυτήν την εβδομάδα σε ρυθμούς γκαλερότσαρκας, η Ιωάννα Γκομούζα τσεκάρει τα εικαστικά πλάνα των μουσείων αλλά και μεγάλων πολιτιστικών οργανισμών για τη νέα σεζόν και μας ετοιμάζει σκονάκι.

 

Συνάντηση με το σύμπαν του Καβάφη στο Ίδρυμα Θεοχαράκη

Συνάντηση με το σύμπαν του Καβάφη στο Ίδρυμα Θεοχαράκη

Με το Έτος Καβάφη (2013) να φεύγει και το Έτος Θεοτοκόπουλου (2014) να έρχεται, με τρεις μεγάλες εικαστικές διοργανώσεις μέσα στο τρίμηνο Σεπτέμβριος-Νοέμβριος και δύο μουσεία να ετοιμάζονται να μας υποδεχτούν σε νέα διεύθυνση (το Εθνικό Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης στο Φιξ το 2014 και η κλειστή λόγω έργων Εθνική Πινακοθήκη στον προσωρινό της χώρο στη Γλυπτοθήκη), η νέα σεζόν φαντάζει τουλάχιστον ιντριγκαδόρικη. Κι έχει κάτι για όλους: συναντήσεις με τη νέα γενιά των Ελλήνων εικαστικών και διεθνείς μετακλήσεις για in situ παραγωγές, συνομιλίες με τη «γραφή» ιστορικών καλλιτεχνών αλλά και με την τρέχουσα κρίση, θεματικές «ανασκαφές» στο οικείο αρχαιολογικό παρελθόν αλλά κι εκθέματα από μακρινούς πολιτισμούς.

 

Έργο του Mark Manders από την έκθεση «Beautiful monster»

Έργο του Mark Manders από την έκθεση «Beautiful monster»

Από το Μεταξουργείο με Γκάζι μέχρι τη Σοφοκλέους Τις ημέρες που θα κάνουμε τις τελευταίες μας βόλτες στο ReMap, στα τέλη Σεπτεμβρίου, οι περίπου 80 καλλιτέχνες που συμμετέχουν στην 4η Μπιενάλε της Αθήνας ανοίγουν την κουβέντα για την κρίση αλλά και για το ζήτημα της συνεργατικότητας σε ένα πάλαι ποτέ προπύργιο του καπιταλισμού, το πρώην χρηματιστήριο στη Σοφοκλέους. Η φετινή διοργάνωση (28/9-1/12) είναι σχεδιασμένη από μια πολυμελή ομάδα καλλιτεχνών, επιμελητών, θεωρητικών κι επαγγελματιών από το χώρο της δημιουργίας και υπό τον τίτλο «Agora» εστιάζει στο ερώτημα «Και τώρα τι;» με performances, συζητήσεις, προβολές κι εργαστήρια στην αίθουσα συναλλαγών, ενώ τα έργα θα αναπτύσσονται στους επάνω ορόφους, στο «CAMP» της Πλ. Κοτζιά και online. Από τα πρώτα ονόματα που ακούγονται στις συμμετοχές είναι οι Fos, Marinella Senatore, Navid Nuur, Rainer Ganahl, ενώ η πλατφόρμα Vital Space έχει ενορχηστρώσει τον ανοιχτό διαγωνισμό βίντεο μικρού μήκους «East/West - North/South: Imperiled Vital Spaces».

 

Απολαύστε το «Tzatziki» του Fos στην Μπιενάλε της Αθήνας

Απολαύστε το «Tzatziki» του Fos  στην Μπιενάλε της Αθήνας

Κάθε φθινόπωρο έχουμε σταθερό ραντεβού και με το Athens Photo Festival που επανακάμπτει εκθεσιακά στην Τεχνόπολη (1-20/11) με θέμα τις «Ρευστές ταυτότητες» αλλά και με ομιλίες, προβολές, εκπαιδευτικά προγράμματα και το δημοφιλέστατο φωτογραφικό μαραθώνιο. Σύγχρονη τέχνη αιχμής Από τα πολυαναμενόμενα ραντεβού και αυτό με τον Κριστιάν Μπολτάνσκι στη Στέγη Γραμμάτων και Τεχνών (από 8/10). Ο διάσημος εικαστικός θα δημιουργήσει την εγκατάσταση «Βλέμματα» ειδικά γι’ αυτήν την έκθεση, αφού όπως σημειώνει η υπεύθυνη των εικαστικών της Στέγης Μαριλένα Καρρά: «Ήθελε να αποτυπώσει το βλέμμα της πόλης από και προς αυτήν, το βλέμμα του Αθηναίου προς την κατάστασή του. Είναι ουμανιστής καλλιτέχνης και ταυτόχρονα πολιτικός με έναν έμμεσο τρόπο. Όλα αυτά τα πρόσωπα που βλέπουμε στις φωτογραφικές εγκαταστάσεις του αποτελούν το αποτύπωμα μιας ιστορικής μνήμης (π.χ. του Ολοκαυτώματος) ή της μνήμης μιας ιστορικής στιγμής». Η έκθεση θα ξετυλίγεται σαν ένας λαβύρινθος από πανιά στα οποία θα είναι τυπωμένα βλέμματα ανθρώπων κάθε ηλικίας, ενώ θα παρουσιαστούν επίσης παλιότερες δημιουργίες και πρόσφατες συνεντεύξεις του. «Αυτό το παιχνίδι με το χρόνο, τη μνήμη και το θάνατο είναι βασικό χαρακτηριστικό της δουλειάς του, όπως επίσης και η έννοια του αρχείου». Συνεχίζοντας να τροφοδοτεί τα Αρχεία της Καρδιάς, λοιπόν, ο Μπολτάνσκι θα μας προσκαλέσει σε μια ακρόαση των χτύπων της δικής μας, το μοναδικό ηχητικό ντοκουμέντο της οποίας θα πάρουμε μαζί μας σε CD! Προλαβαίνετε μέχρι τις 12/1 γιατί θα ακολουθήσουν ακόμη δύο εκθέσεις στο χώρο.

 

Η αφαιρετική ματιά της Κάρλα Ακάρντι στο Μουσείο Άλεξ Μυλωνά

Η αφαιρετική ματιά της Κάρλα Ακάρντι στο Μουσείο Άλεξ Μυλωνά

Το 2014, βέβαια, φέρνει κι ένα νέο μουσείο στη Συγγρού. Προτού όμως το Εθνικό Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης μας υποδεχτεί ξανά στο βιομηχανικό κτίριο Φιξ, θα αποχαιρετήσει (24/10-31/12) το Ωδείο Αθηνών με μια έκθεση 34 ανερχόμενων Ελλήνων εικαστικών και καλλιτεχνικών ομάδων που έχουν γεννηθεί τη δεκαετία του ’80, σε επιμέλεια Δάφνης Βιτάλη, Δάφνης Δραγώνα και Τίνας Πανδή. Θα παρουσιαστούν περίπου 50 έργα: δράσεις με διεπιστημονικό κι εργαστηριακό χαρακτήρα, έργα που αξιοποιούν την ψηφιακή τεχνολογία και διερευνούν ζητήματα σχετικά με την αυτονομία και τους εναλλακτικούς τρόπους διαβίωσης καθώς και άλλα που αναφέρονται στην παράδοση και στο παρελθόν και σχολιάζουν τη σύγχρονη κοινωνικοπολιτική πραγματικότητα και την πρόσφατη Ιστορία.

 

Martin Kippenberger στο Μουσείο Κυκλαδικής Τέχνης

Martin Kippenberger  στο Μουσείο Κυκλαδικής Τέχνης

Νέα από τη λεωφόρο των μουσείων Σε δύο πυλώνες, της αρχαίας και της σύγχρονης τέχνης, πατά σταθερά το Μουσείο Κυκλαδικής Τέχνης. Από τις 9/10 φιλοξενεί την έκθεση «Martin Kippenberger (1953-1997): A Cry for Freedom» με στόχο να φωτίσει την πολύπλευρη τακτική του Γερμανού καλλιτέχνη, ο οποίος στη σύντομη (γεμάτη καταχρήσεις) ζωή του έδειξε ότι ήξερε να προκαλεί αντιδράσεις εγείροντας μέσα από τη δουλειά του ζητήματα σχετικά με την ηθική ευθύνη του καλλιτέχνη και τις αξίες της δυτικής κουλτούρας. Πρόκειται για μια έκθεση του Οργανισμού Πολιτισμού ΝΕΟΝ με έργα από τις συλλογές Δ. Δασκαλόπουλου και The Kippenberger Estate (σημειωτέον ότι για τη χρονιά που έρχεται ο ΝΕΟΝ έχει ανακοινώσει και το ντεμπούτο του προγράμματος εκθέσεων σύγχρονης τέχνης στον Εθνικό Κήπο). Τον προσεχή Απρίλιο η έκθεση «Beautiful monster» θα εστιάσει σε εικαστικές δημιουργίες εμπνευσμένες από την ανθρώπινη φιγούρα, ενώ στο Μέγαρο Σταθάτου μάσκες και ταφικά αντικείμενα από το Μάλι, το Κονγκό, την Αγκόλα και την Ακτή Ελεφαντοστού θα αναδεικνύουν τη σχέση των Αφρικανών με το θάνατο. Όσοι πάλι αδημονείτε για το επόμενο βήμα της αρχαιολογικής τριλογίας του μουσείου (που ξεκίνησε με τον έρωτα και θα συνεχιστεί με την υγεία και το θάνατο), σημειώστε ότι η έκθεση «Ίασις: υγεία, νόσος, θεραπεία, από τον Όμηρο στον Γαληνό» έρχεται τον Νοέμβριο του 2014 με σχεδόν 300 αντικείμενα.

Μέχρι τότε, βέβαια, θα έχουμε βρει αρκετές αφορμές για να περάσουμε το κατώφλι και του Μουσείου Μπενάκη. Για πρώτη φορά στην Ελλάδα εκτίθενται (30/9-17/11) τα περίφημα «Λευκά έργα» του Τόμας Τσάιμς, μια ζωγραφική σειρά που βασίζεται στη χρήση του λευκού και του μαύρου καταλήγοντας σε συνθέσεις σχεδόν μονοχρωματικές. Ο –γεννημένος στις ΗΠΑ το 1921 από Έλληνες γονείς– καλλιτέχνης θεωρείται από τις σημαντικότερες παρουσίες της γενιάς του στην εικαστική σκηνή της Φιλαδέλφειας. Αφιερωμένη στις «Ελληνικές θάλασσες» είναι η ομότιτλη φωτογραφική έκθεση με πλούσιο υλικό από το 19ο αιώνα μέχρι σήμερα, που πραγματοποιείται στο πλαίσιο της Διεθνούς Φωτογραφικής Συνάντησης Oracle (3/10-5/1). Από τις 11/10 το project ArtUP!HOME/S (μια πρωτοβουλία του Ινστιτούτου Γκαίτε) θα επιδιώξει να προκαλέσει μια συζήτηση γύρω από την έννοια του «σπιτιού» στη δικτυωμένη εποχή μας, ενώ από τις 21/11 –στο πλαίσιο του προγράμματος «Καλλιτέχνες σε διάλογο με το Μουσείο Μπενάκη»– παρουσιάζει τη δουλειά του ο Adam Chodzko. 
Από τις 16/10 το αφιέρωμα «Γιάννης Τσαρούχης. Εικονογράφηση μιας αυτοβιογραφίας» μας προσκαλεί να αφουγκραστούμε μέσα από έργα του ζωγράφου της Γενιάς του ’30 την εποχή, τα ακούσματα και τις συναναστροφές του σε δύο επιμέρους εκθέσεις (η πρώτη καλύπτει την περίοδο 1910-1940). όλα αυτά στο κτίριο της Πειραιώς. Ωστόσο, το μουσείο ανεβάζει εκθεσιακή αυλαία στις 23/9 στην Κουμπάρη σερβίροντάς μας τέχνη στο… δίσκο. 
Κόψτε εισιτήριο μαζί με τη μαμά σας κι ετοιμαστείτε να ανακαλύψετε στην έκθεση «Η τέχνη της φιλοξενίας» περίτεχνους ζωγραφισμένους δίσκους του 19ου αιώνα από την Ελλάδα και την Τουρκία. Από το φθινόπωρο του 2014, πάντως, τα μουσεία Μπενάκη, Κυκλαδικής και το Βυζαντινό και Χριστιανικό θα σηκώσουν μέσα από τέσσερις εκθέσεις το «βάρος» του Έτους Θεοτοκόπουλου  για τα 400 χρόνια από το θάνατο του μεγάλου ζωγράφου. Για το Βυζαντινό Μουσείο, ωστόσο, η νέα χρονιά σηματοδοτεί ακόμη μία σημαντική επέτειο: τα 100 χρόνια από την ίδρυσή του, τα οποία θα γιορτάσει με μια σειρά δράσεων μέσα στην επόμενη διετία, όπως εκθέσεις για τη ρωσική φορητή εικόνα, το έργο των ζωγράφων Μίμη Κοντού και Φώτη Σαρρή αλλά και με έργα του Λευτέρη Ολύμπιου πάνω στο έπος του Μαχαιρά.

 

Μετά την Μπιενάλε Βενετίας 2011, ο Μπολτάνσκι ρίχνει «Βλέμματα» στη Στέγη

Στην ίδια γειτονιά, το Ίδρυμα Β. & Μ. Θεοχαράκη μας υποδέχεται στις 25/9 με την έκθεση «Κ.Π. Καβάφης. “Ζωγραφισμένα”. 40 σύγχρονοι Έλληνες δημιουργοί», η οποία «διαβάζει» το έργο του Αλεξανδρινού ποιητή μέσα από πίνακες ζωγραφικής, χαρακτικά, γλυπτά κι εγκαταστάσεις καταξιωμένων καλλιτεχνών. Θα ακολουθήσει τον Δεκέμβριο η παρουσίαση της νέας ζωγραφικής δουλειάς του Βασίλη Θεοχαράκη και από τις 26/2 αφιέρωμα στον Παρθένη. Ζωγραφικές αφηγήσεις στο ιστορικό κέντρο Με την αφαιρετική και φωτεινή γραφή της 89χρονης ζωγράφου και γλύπτριας Κάρλα Ακάρντι θα μας υποδέχεται στις 15/11-19/1 το Μουσείο Άλεξ Μυλωνά, παρουσιάζοντας δείγματα δουλειάς της από το 1969 μέχρι το 2012 (λάδια, υδατογραφίες και γλυπτά). Αν, βέβαια, οι εικαστικοί σας περίπατοι σας φέρουν στην Πλάκα, σημειώστε ότι το Μουσείο Φρυσίρα ετοιμάζει αναδρομική έκθεση του Δημήτρη Τζαμουράνη (4/11-16/1), ενώ αμέσως μετά θα εγκαινιαστεί το δεύτερο μέρος της «Τριλογίας της ζωγραφικής» με έργα των δύο τελευταίων δεκαετιών του 20ού αιώνα από τις συλλογές του.

ΜΟΙΡΑΣΟΥ ΤΟ! :
ΡΩΤΗΣΤΕ ΤΟΥΣ ΕΙΔΙΚΟΥΣ
ΡΟΗ ΕΙΔΗΣΕΩΝ
Edgar Wallace
Η Σκέψη της ημέρας
3:17 Edgar Wallace