Tα παιδιά της εξωσωματικής εμφανίζουν προβλήματα ψυχολογικά;

16 Σεπτεμβρίου 2013

Τα παιδιά της υποβοηθούμενης αναπαραγωγής επιβαρυμένα ψυχολογικά. 

Μέρος 1ο

Η ανάπτυξη των μεθόδων της υποβοηθούμενης αναπαραγωγής οδήγησε στη γέννηση υγιών σωματικά παιδιών. Το ερώτημα που τέθηκε από την αρχή και συνεχίζει να τίθεται μέχρι σήμερα είναι αν αυτά τα παιδιά είναι επιβαρυμένα ψυχολογικά λόγω των ιδιαίτερων συνθηκών σύλληψης και γέννησής τους.

Γράφει η Ελένη Λαζαράτου, Παιδοψυχίατρος, Αναπληρώτρια  Καθηγήτρια Ιατρικής Σχολής Παν/μίου Αθηνών

Εξωσωματική γονιμοποίηση και εμβρυομεταφορά (IVF-ET) μικρογονιμοποίηση ωαρίων (ICSI), ενδοσαλπιγγική μεταφορά γαμετών, (GIFT) ή ζυγωτών (ZIFT), κατάψυξη εμβρύων, δωρεά σπέρματος και  ωαρίων είναι μέθοδοι που εφαρμόζονται με σημαντική επιτυχία στη σημερινή εποχή.

Η ψυχολογική επιβάρυνση του παιδιού,  όταν αυτή υπάρχει,  δεν μπορεί παρά να συνδέεται με το τραυματικό βίωμα της στειρότητας και των χειρισμών της υποβοηθούμενης αναπαραγωγής στον ψυχισμό των γονέων του. Επίσης το παιδί που γεννήθηκε με υποβοηθούμενη αναπαραγωγή αντιμετωπίζει την προβληματική της αποκάλυψης ή μη του κρυμμένου μυστικού, το  βάρος της έντονης προσδοκίας και την υπερεπένδυσή του ως πολύτιμου αποκτηθέντος αγαθού.

Μέσα από μια σειρά άρθρων θα αναφερθούμε στην επιθυμία απόκτησης παιδιού , στην πρόσβαση στη γονεικότητα, στην  ψυχολογική κατάσταση του υπογόνιμου ζευγαριού, στο βίωμα της εγκυμοσύνης, στις διαταραχές της διάθεσης προ και μετά τη γέννηση του παιδιού, στην νοητική και συναισθηματική ανάπτυξη του παιδιού, στις σχέσεις με τους γονείς  και τα ψυχολογικά προβλήματα παιδιών που γεννήθηκαν με διάφορες τεχνικές υποβοηθούμενης αναπαραγωγής. Θα συζητηθούν θέματα που έχουν σχέση με την αποκάλυψη ή μη των συνθηκών γέννησης στο παιδί και η αντιμετώπιση τους από τους ειδικούς ψυχικής υγείας.

Η πορεία προς το να γίνεις γονιός

Η γονεϊκότητα είναι η διαδικασία που οδηγεί στην κατάσταση του να είσαι γονιός και αποτελεί τη βασικότερη διεργασία της ενήλικης ζωής.

Η επιθυμία απόκτησης παιδιού υπακούει σε πανανθρώπινες αξίες όπως η   διαιώνιση του είδους , η  υπερνίκηση του θανάτου, η εδραίωση της διαγενεαλογικής αλυσίδας.

Αξίες κοινωνικές  όπως η   δημιουργία οικογένειας συνυπάρχουν με το  μητρικό ένστικτο και οδηγούν στην ολοκλήρωση της γυναίκας  μέσα  από την μητρότητα. Αξίες προσωπικές καθορίζουν τη   σχέση του ζευγαριού και οδηγούν στην τεκνοποιία. Το παιδί σε πολλές περιπτώσεις θεωρείται προέκταση του εαυτού του ενήλικα και σηματοδοτεί την  τάση επανασύνδεσης με την παιδική του ηλικία.

Ο ερχομός του παιδιού συμβαίνει σε μια περίοδο ωριμοποιητικών αλλαγών για τους γονείς. Η εγκυμοσύνη αλλάζει την εξωτερική πραγματικότητα του ζευγαριού, το οποίο πρέπει να αφήσει χώρο για την κοινωνική και οικογενειακή εγγραφή του νέου μέλους. Η διπλή επεξεργασία του παρελθόντος και του παρόντος είναι σημαντική για την προετοιμασία της υποδοχής  του παιδιού και αποτελεί το υπόβαθρο όπου γονείς και παιδί θα συναντηθούν και θα γράψουν μια καινούργια ιστορία.

Η συνάντηση με το νεογέννητο παιδί  επιβάλει ανακατατάξεις στον γονεϊκό ψυχισμό. Το ζευγάρι καλείται μπροστά στο ανυπεράσπιστο βρέφος να αναπτύξει τις γονεϊκές λειτουργίες  και να παρέχει στο παιδί το συναισθηματικό υπόβαθρο, απαραίτητο τόσο για τη ψυχολογική όσο και τη σωματική ανάπτυξη του.

Η πορεία προς τη γονεϊκότητα είναι διαφορετική για κάθε φύλο.  Για τη γυναίκα η ψυχοσεξουαλική ωρίμανση και το σωματοψυχικό βίωμα κάνουν την εγκυμοσύνη μια ιδιαίτερα προσωπική εμπειρία. Ο άνδρας , αποκλεισμένος από τη βιολογική κατασκευή του παιδιού, συντροφεύει τη γυναίκα και γίνεται πατέρας όταν έρθει σε επαφή με το νεογέννητο.

 Πολλές προσπάθειες  έχουν γίνει για  να προσδιορίσουν τις συγκεκριμένες ψυχικές ιδιότητες που χαρακτηρίζουν την κατάσταση του να είσαι γονιός σε σύγκριση με άλλες ανθρώπινες σχέσεις.  Η μεγαλύτερη διαφοροποίηση είναι εκείνη της δέσμευσης.  Ο γονέας είναι βαθιά  δεσμευμένος στη σχέση με το παιδί του, γιατί ακόμη και πέρα από τα συνειδητά του συναισθήματα  και πέρα ακόμη από τη ζωή του, αυτή η σχέση συνεχίζεται. Η γονεϊκή δέσμευση είναι συνήθως συνειδητή, εθελοντική και αποδεκτή. Ακόμη και όταν δεν είναι έτσι τα πράγματα τίποτε δεν μπορεί να ακυρώσει την ύπαρξή της.

Η ψυχολογική διεργασία του  να είσαι γονέας  ξεκινάει από την επιθυμία και καταλήγει σε μια νεοαποκτηθείσα ταυτότητα.  Η επιθυμία είναι ο πρώτος κρίκος της αλυσίδας που θα οδηγήσει στη δημιουργία και την εγκατάσταση της σχέσης με το παιδί που θα γεννηθεί.  Στην εποχή μας η επιθυμία εμφανίζεται όλο και πιο δύσκολα. Βιοποριστικοί κυρίως λόγοι οδηγούν τα ζευγάρια να αναβάλλουν την γέννηση παιδιών αναμένοντας ευνοϊκότερες οικονομικές συνθήκες. Οι μέλλουσες μητέρες επίσης  συχνά σχεδιάζουν την εγκυμοσύνη τους με βάσει τα επαγγελματικά τους δίνοντας προτεραιότητα στην προστασία της επαγγελματικής τους καριέρας. Η γονική ταυτότητα βρίσκει τις βάσεις της στη παιδική ηλικία του ενήλικα, τις σχέσεις που είχε με τους δικούς του γονείς, στις φροντίδες και στην αγάπη που έλαβε, στην προστασία που βίωσε αλλά και στην υπακοή και το σεβασμό που ο ίδιος έδειξε απέναντι στους γονείς του.

Το να είσαι γονέας είναι μια κοινωνική κατασκευή που περιλαμβάνει   έμμεσους και άμεσους  κανόνες, απαιτήσεις και περιορισμούς , δικαιώματα και  εξουσία . Η γονεϊκότητα   απαιτεί τουλάχιστον την αναγνώριση του συγκεκριμένου ρόλου και την κοινωνική υποστήριξη.

Διαβάστε αύριο τη συνέχεια... 

Η επιθυμία της απόκτησης παιδιού στα υπογόνιμα ζευγάρια. 

ΜΟΙΡΑΣΟΥ ΤΟ! :
ΡΩΤΗΣΤΕ ΤΟΥΣ ΕΙΔΙΚΟΥΣ
ΡΟΗ ΕΙΔΗΣΕΩΝ
Edgar Wallace
Η Σκέψη της ημέρας
3:17 Edgar Wallace