Τι πρέπει να γνωρίζω για το μελάνωμα στα νύχια.

21 Οκτωβρίου 2013

Υπάρχει μελάνωμα στην περιοχή των ονύχων;

Το μελάνωμα αποτελεί μια μορφή καρκίνου που παρατηρείται συνήθως στο δέρμα και λιγότερο συχνά σε βλεννογόνους [στόματος, μύτης, ματιού, γεννητικής περιοχής ή σπλάγχνων κοιλιάς θώρακα και πυέλου]. 

Η εμφάνισή του στις άκρες των δακτύλων και ειδικότερα στην περιοχή των ονύχων, περιγράφεται συχνότερα σε άτομα της κίτρινης ή της μαύρης φυλής, ενώ είναι σπάνια σε ανθρώπους της καυκασίας φυλής όπου ανήκουν και οι Έλληνες [1-2% του συνόλου των μελανωμάτων τους].

Το μεγάλο δάκτυλο του ποδιού, ο αντίχειρας και το μικρό δάκτυλο, αποτελούν τις συχνότερες θέσεις ανάπτυξής του.

Πώς παρουσιάζεται το μελάνωμα στην περιοχή των ονύχων;

Το μελάνωμα στην περιοχή του όνυχα, μπορεί να παρουσιαστεί στο σημείο που ξεκινά η ανάπτυξή του [μήτρα του όνυχα] ή στο σημείο του δακτύλου που καλύπτει ο όνυχας, μεγαλώνοντας [κοίτη του όνυχα]. Η εικόνα του μελανώματος διαφέρει ανάλογα με τη θέση ανάπτυξής του.

Το μελάνωμα της μήτρας του όνυχα, εμφανίζεται κατά κανόνα με τη μορφή μελανωνυχίας, μιας καφέ-μαύρης γραμμής ή ταινίας που παρουσιάζεται απότομα, ξεκινώντας από τη μήτρα και επεκτείνεται προοδευτικά κατά μήκος του όνυχα προς την άκρη του.  Παρουσιάζει προοδευτική αύξηση του πλάτους της και αλλαγή του χρώματός της προς το πιο σκούρο και τελικά επεκτείνεται και στο δέρμα δίπλα στη βάση του όνυχα με τη μορφή ακανόνιστης επίπεδης περιοχής καφέ χρώματος [σημείο του Ηutchinson].

Η μελανωνυχία σπανιότερα, είναι δυνατόν να καταλαμβάνει όλο τον όνυχα ή να παρουσιασθεί με τη μορφή γραμμής κάθετα προσανατολισμένης προς τον επιμήκη άξονα του [κάθετη μελανωνυχία].

Ο όνυχας στην περιοχή της μελανωνυχίας, μπορεί να έχει κανονική επιφάνεια, να παρουσιάζει σχισμές ή και θέσεις καταστροφής του.

Το μελάνωμα της κοίτης του όνυχα καλείται και επωνύχιο μελάνωμα. Παρουσιάζεται με τη μορφή ογκιδίου κάτω από την επιφάνεια του όνυχα. Μπορεί να είναι σκούρο μαύρο [25%] ή συνηθέστερα και στο ένα τρίτο περίπου των περιπτώσεων, δεν έχει ιδιαίτερο χρώμα, γεγονός που καθιστά τη διάγνωσή του ιδιαίτερα δύσκολη. Σιγά-σιγά, μεγαλώνοντας, προκαλεί πληγή και αιμορραγία στην κοίτη του όνυχα ή και πλήρη καταστροφή του. Σε περιπτώσεις επέκτασής του και στο δέρμα γύρω από τον όνυχα θα εμφανισθεί το κλινικό σημείο του Hutchinson.

Τι μπορεί να προκαλέσει μελανωνυχία;

Η μελανωνυχία σχετίζεται με τα μελανοκύτταρα της περιοχής της μήτρας του όνυχα τα οποία παράγουν τη μελανίνη, μια μαύρη χρωστική που απορροφά την υπεριώδη ακτινοβολία του ήλιου.

Υπό ορισμένες συνθήκες τα μελανοκύτταρα αυτά, μπορεί να αρχίσουν να παράγουν μελανίνη σε αυξημένες ποσότητες είτε στα πλαίσια ενεργοποίησής τους από διάφορους τοπικούς ή συστηματικούς παράγοντες, είτε στα πλαίσια αύξησης του αριθμού τους, διαδικασία που ονομάζεται στην ιατρική γλώσσα, υπερπλασία.

Παράγοντες που σχετίζονται με την ενεργοποίηση των μελανοκυττάρων είναι η εγκυμοσύνη, τραυματισμοί, φάρμακα, διάφορα δερματολογικά νοσήματα φλεγμονώδους [ψωρίαση, ονυχομυκητίαση, ομαλός λειχήνας] ανοσολογικής [συστηματικός ερυθηματώδης λύκος] ή και νεοπλασματικής αρχής, αλλά και συστηματικά νοσήματα που προσβάλλουν όργανα διαφόρων συστημάτων του ανθρώπινου σώματος.  Αυτά, μπορεί να σχετίζονται με μη-φυσιολογική λειτουργία ενδοκρινών αδένων [νόσος Addisson,  Σύνδρομο  Cushing,  υπερθυρεοειδισμός και ακρομεγαλία], με ανεπάρκεια βιταμινών  [Β12]  ή  με μη σωστή διατροφή,  αλλά και με άλλα νοσήματα διαφόρου αιτιολογίας [αλκαπτονουρία, πορφυρία, ΑΙDS,  Peutz-Jeghers σύνδρομο, Langier-Hunziker σύνδρομο, νόσος εναντίον ξενιστή σε ανοσοκατασταλμένα άτομα]. Τέλος, η ενεργοποίηση μελανοκυττάρων μπορεί να έχει ιατρογενή αίτια και να σχετίζεται με ακτινοβολία ή  φάρμακα [ανθελονοσιακά, μικροκυκλίνες, σουλφοναμίδες, χημειοθεραπευτικά κλπ]

Η υπερπλασία των μελανοκυττάρων μπορεί να είναι καλοήθης, τύπου φακίδας  ή σπίλου και να προϋπάρχει από ετών στην περιοχή της μήτρας του νυχιού ή το πιθανότερο [38-76% του συνόλου των περιπτώσεων], να είναι από την αρχή κακοήθης, τύπου μελανώματος, διηθητικού ή μη-διηθητικού [ in situ].

Οι σπίλοι, κοινώς λεγόμενες ‘ελιές’ μπορεί να υπάρχουν από τη γέννηση του ανθρώπου ή να φανούν αργότερα. Σε σχέση με μελανωνυχία, περιγράφονται συχνότερα στα δάκτυλα των χεριών και σε παιδιά σε σύγκριση με τα δάκτυλα των ποδιών και τους ενήλικες.

 

Ποιά είναι τα αίτια της δημιουργίας μελανώματος στην περιοχή του όνυχα;

Η διάγνωση του μελανώματος, συνδυάζεται οπωσδήποτε με υπερπλασία των μελανοκυττάρων στην περιοχή του όνυχα. Η υπερπλασία τύπου σπίλου, η οποία είναι καλοήθης, μπορεί σε ορισμένες περιπτώσεις και υπό συνθήκες όχι απόλυτα γνωστές, να εξελιχθεί κάποια στιγμή σε μελάνωμα.

Αντίθετα,  η ενεργοποίηση μόνο των μελανοκυττάρων,  δεν δημιουργεί μελάνωμα. Μπορεί όμως ορισμένα από τα αίτια που την προκαλούν [τραυματισμοί, φλεγμονή] ιδιαίτερα όταν χρονίζουν, να οδηγήσουν σε δημιουργία άτυπων μελανοκυττάρων,  με δυνατότητα υπερπλασίας και εξέλιξης σε μελάνωμα.

Η έκθεση στην υπεριώδη [UV] ακτινοβολία δεν φαίνεται να σχετίζεται με το μελάνωμα της περιοχής των ονύχων.

Ποιός άνθρωπος κινδυνεύει να πάθει μελάνωμα στην περιοχή των ονύχων;

Το συγκεκριμένο μελάνωμα μπορεί να παρατηρηθεί σε κάθε ηλικία και είναι συχνότερο σε γυναίκες ή σε άτομα με σκούρο δέρμα.  

Περιγράφεται συνηθέστερα σε άτομα 50-75 ετών, ενώ θεωρείται σπάνιο σε παιδιά. Για λόγους που δεν είναι απόλυτα γνωστοί, προσβάλλει συχνά νεαρά άτομα της μαύρης φυλής.

Ποιές αλλαγές στην περιοχή των ονύχων θα πρέπει να μας ανησυχήσουν για να επισκεφθούμε το γιατρό;

Η παρουσία μελανωνυχίας σε όνυχα ενός μόνον δακτύλου, με μία ή περισσότερες γραμμές / λωρίδες ποικίλου πάχους, ανομοιογενούς καφέ ή καφέ-μαύρου χρώματος, με προοδευτικά εμφανιζόμενο τριγωνικό σχήμα [με πλατύτερη βάση προς τη μήτρα και λεπτότερη κορυφή προς το ελεύθερο χείλος του όνυχα] και με ταχεία αύξηση του πάχους των γραμμών / λωρίδων  το τελευταίο τρίμηνο, ιδιαίτερα όταν συνοδεύεται από αλλαγή της υφής του όνυχα ή από επέκταση της βλάβης στο γύρω του όνυχα δέρμα [σημείο του Hutchinson] αποτελούν τα κριτήρια της ύποπτης για μελάνωμα μελανωνυχίας.

Κάθε ογκίδιο κάτω από τον όνυχα που παραμένει επί μακρό χρονικό διάστημα ή αυξάνεται γρήγορα [μέσα σε 3-4 μήνες] ‘σηκώνοντας’ ή καταστρέφοντας προοδευτικά τον όνυχα, κάθε υπονύχια σκούρου χρώματος αλλοίωση που μοιάζει με αιμάτωμα χωρίς όμως συνοδό προηγούμενο ιστορικό χτυπήματος στην περιοχή και κάθε μελαγχρωστική αλλοίωση που επεκτείνεται στο δέρμα γύρω από τον όνυχα [σημείο του Hutchinson] αποτελούν σημεία ύποπτα υπονυχίου μελανώματος.

Υπενθυμίζεται ότι στην αυτοεξέταση του σώματος, μια φορά το μήνα, επιβάλλεται ο έλεγχος της περιοχής των δακτύλων, των μεσοδακτύλιων πτυχών και των ονύχων, οι οποίοι θα πρέπει να στερούνται επικάλυψης από βερνίκι οποιουδήποτε χρώματος.

Τονίζεται στο σημείο αυτό, ότι η έγκαιρη αναγνώριση στοιχείων ύποπτων για μελάνωμα θα οδηγήσει και στην έγκαιρη και σωστή αντιμετώπισή τους, αφού το ιστορικό ανάπτυξης και εξέλιξης της βλάβης είναι στοιχειωδώς απαραίτητα για την ορθή διάγνωση μελανώματος κατά την κλινική εξέταση μιας αλλοίωσης της περιοχής.

Τι πρέπει να γίνει αν αναγνωρισθεί  μελανωνυχία ή ύποπτη βλάβη στην περιοχή των ονύχων;

Ο ιατρός που θα αναλάβει να διευκρινίσει τη φύση τέτοιας βλάβης, θα πρέπει να την εκτιμήσει με βάση τα κλινικό ιστορικό ανάπτυξης και εξέλιξής της, την κλινική και τη δερματοσκοπική της εικόνα.

Στη συνέχεια αν καταλήξει ότι πρόκειται για αλλοίωση σε σχέση με μελανίνη και όχι άλλη χρωστική, θα πρέπει να διευκρινίσει αν πρόκειται για μελανωνυχία σχετιζόμενη με ενεργοποίηση ή υπερπλασία μελανοκυττάρων.  Στην πρώτη περίπτωση δεν χρειάζεται βιοψία της βλάβης.

Η ηλικία του ατόμου, θα καθορίσει την περαιτέρω αντιμετώπιση μελανωνυχίας σε έδαφος υπερπλασίας τύπου σπίλου.

Σε παιδιά αποφεύγονται οι βιοψίες πριν την ηλικία της ήβης, εκτός και αν η αλλοίωση έχει χαρακτηριστικά ανάπτυξης που προβληματίζουν έντονα για μελάνωμα ή αν οι γονείς δεν μπορούν ψυχολογικά να δεχθούν την απλή ανά τακτά χρονικά διαστήματα παρακολούθηση της βλάβης από ειδικό ιατρό. Σε αυτή την περίπτωση και εφόσον μάλιστα η αλλοίωση της περιοχής της μήτρας του όνυχα είναι μικρότερη των 3 χιλιοστών, μπορεί να αφαιρεθεί χειρουργικά χωρίς ιδιαίτερα άσχημο αισθητικό μετεγχειρητικό αποτέλεσμα.

Σε ενήλικες, ύποπτες για μελάνωμα βλάβες αφαιρούνται χειρουργικά μαζί με τμήμα του όνυχα με τεχνική που την καθορίζει η ακριβής εντόπιση της αλλοίωσης στην περιοχή του όνυχα. Αλλοιώσεις με κλινική εικόνα καλοήθειας, παρακολουθούνται ανά τακτά χρονικά διαστήματα κλινικά, σε συνδυασμό με φωτογραφικό και δερματοσκοπικό υλικό. Ο αριθμός των εξετάσεων ανά έτος εξατομικεύεται κατά περίπτωση.

Τονίζεται ότι η τεχνική των laser δεν έχει θέση στην αντιμετώπιση παρόμοιου τύπου αλλοιώσεων ενώ ο χειρουργός που θα προβεί σε βιοψία πρέπει να είναι έμπειρος στην αφαίρεση βλαβών της περιοχής του όνυχα. Επιπρόσθετα, το προϊόν των βιοψιών θα πρέπει απαραίτητα να εξετάζεται ιστολογικά από έμπειρο στον τομέα παθολογοανατόμο.

Γιατί το μελάνωμα της περιοχής των ονύχων θεωρείται περισσότερο επιθετικό για τον πάσχοντα από άλλα μελανώματα ;

Η διάγνωσή του μελανώματος της περιοχής του όνυχα, είναι συχνά πολύ δύσκολη ακόμα και από έμπειρο εξειδικευμένο ιατρό και ανεξάρτητα της χρήσης ειδικής συσκευής [δερματοσκοπίου].

Αρχικά, μπορεί να θεωρηθεί ακόμα και σε ειδικά κέντρα σαν ονυχομυκητίαση ή αιμορραγία μετά από κτύπημα και να καθυστερήσει η διάγνωσή του. Ακόμα χειρότερα, στην περίπτωση της λανθασμένης διάγνωσης αιματώματος, μπορεί να ακολουθήσουν χειρισμοί ερεθισμού και τραυματισμού του, εκ μέρους του ίδιου του πάσχοντος ή και εργαζομένων σε εξωτερικά ιατρεία ιατρών και νοσηλευτών, στην προσπάθεια ‘αφαίρεσης και καθαρισμού’ του. 

Τα παραπάνω, συμβάλλουν διεθνώς, στη διάγνωσή του συχνά σε προχωρημένο πλέον στάδιο της νόσου, γεγονός που μπορεί να είναι μοιραίο για τον πάσχοντα.

Είναι όμως σαφές και επίσημα αναγνωρισμένο από τη διεθνή βιβλιογραφία, ότι η έγκαιρη και σωστή διάγνωση του μελανώματος στην περιοχή, σε συνδυασμό με την έγκαιρη και σωστή χειρουργική του αντιμετώπιση, εξασφαλίζουν στον πάσχοντα την πλήρη ίασή του.

Πώς μπορούν επαγγελματίες κέντρων ομορφιάς να συμβάλλουν στην έγκαιρη διάγνωση του μελανώματος της περιοχής των ονύχων;

Οι επαγγελματίες που ασχολούνται με την περιποίηση των ονύχων χεριών [manicure] και ποδιών [pedicure] και που έχουν ενημερωθεί  σχετικά με τις ύποπτες για μελάνωμα αλλαγές της περιοχής, είναι δυνατόν να επισημάνουν στους πελάτες τους την παρουσία αλλοίωσης στην περιοχή του όνυχα που χρήζει περαιτέρω ελέγχου από ειδικό ιατρό.

Τονίζεται ότι η ενημέρωση επιβάλλεται να γίνεται με τρόπο που δεν θα αναστατώσει τους συγκεκριμένους πελάτες, αφού όπως είναι γνωστό και ήδη σαφές από τα παραπάνω, ότι χρωστική στον όνυχα δεν σημαίνει απαραίτητα μελανωνυχία με συνοδό υπερπλασία μελανοκυττάρων που μπορεί να εξελιχθεί σε μελάνωμα.

Επιπρόσθετα η ερμηνεία αλλοιώσεων του όνυχα ως αποτέλεσμα ονυχομυκητίασης, θα πρέπει να γίνεται με προσοχή, ιδιαίτερα αν η βλάβη επιμένει, παρά την τοπική εφαρμογή αντιμυκητιακικών φαρμάκων.

ΜΟΙΡΑΣΟΥ ΤΟ! :
ΡΩΤΗΣΤΕ ΤΟΥΣ ΕΙΔΙΚΟΥΣ
υποψ***** ****
00:33 Πέμπτη 25/09/2014
καλησπέρα πολύ καλο το άρθρο σας για το μελάνωμα των νυχιών θα ηθελα να σας ρωτησω και επειδη εχω μια υποψια για μελανωμα στο νυχι μου σε τι γιατρο θα πρεπει να απευθυνθώ δερματολόγο ή υπάρχει κάποιος πιο εξειδικευμένος σας ευχαριστω
ΒΑΣΙ***** ****
19:52 Σάββατο 20/09/2014
Kαλησπέρα σαςθα ήθελα να ρωτήσω είχα μελάνωμα πριν πέντε χρόνια insutu με διείσδυση ένα 15 χιλιοστό τώρα είμαι 34 χρονόν ως τωρα όλες οι εξετάσεις μου βγαίνουνε φυσιολογικές και έχει τρεις βδομαδες που στο μεγάλο δάκτυλο του ποδιού έχει μαυρίσει ένα μέρος χώρις νς υπάρξει κάποιο κτύπημα και δεν με πονάει καθόλουδιάβασα κάποια απο τα άρθρας σας και επισκέπτηκα έναν χειρούργο και μου είπε αυτό που μπορώ να κάνω να το βγάζω φοτογραφίες κάθε 2 μήνεςκαι αν είναι ήδη αργάκαι αν το είχα περισσότεροκαιρό και δεν το έδινα σημασίαθελω τη βοηθειά σας αρχικά σε τι γιατρό να απευθυνθώ και αν το αφήσω μπορεί να εξελιχθεί σε σύντομο χρονικο διάστημα πολύευχαριστω πάρα πολυ
ΜΑΝΤ***** ****
14:19 Τετάρτη 19/02/2014
ΚΑλημέρα σας Για θέματα νυχιών σε τι γιατρο θα πρεπει να απευθυνθω Ευχαριστω
ΡΟΗ ΕΙΔΗΣΕΩΝ