Σινεμά: Αντέλ, kon tiki τη Νορβηγία και Φεστιβάλ Θεσσαλονίκης

1 Νοεμβρίου 2013

H ζωή της Αντέλ: Η πιο ενδιαφέρουσα ιστορία για την εφηβεία στην ιστορία του σινεμά για τον κριτικό κινηματογράφου του περιοδικού Αθηνοράματος Χρήστο Μήτση με την μια αριστουργηματική ερμηνεία της Εξαρχόπουλος. Kon -Tiki αλλά και Φεστιβάλ Κινηματογράφου που μόλις ξεκίνησε. Τι θα δούμε φέτος; Ο Γιάγκος Αντίοχος αναλύει

Η Ζωή της Αντέλ

Η ζωή της μαθήτριας Αντέλ θα αλλάξει όταν γνωρίσει την Εμά, μια δυναμική, ανεξάρτητη κοπέλα, με την οποία θα ξεκινήσει μια μακροχρόνια και περιπετειώδη ερωτική σχέση. Μια από τις πιο αισθησιακές, ψυχολογικά συναρπαστικές και κοινωνικά διεισδυτικές ιστορίες κινηματογραφικής ενηλικίωσης, βραβευμένη με Χρυσό Φοίνικα στο Φεστιβάλ Κανών.

 

Ο αποχαιρετισμός στην εποχή της αθωότητας­, δηλαδή την ηλικία της εφηβείας, ήταν ανέκαθεν μια επώδυνη διαδικασία. Η «Ζωή της Αντέλ» μας το θυμίζει ­διακριτικά, συστήνοντάς μας τη νεαρή πρωταγωνίστρια μέσα από ένα μάθημα γαλλικής λογοτεχνίας πάνω σε μια άλλη ιστορία ενηλικίωσης. Καθώς λοιπόν η τάξη συζητά για το «La vie de Marianne» («Η ζωή της Μαριάν­» ), το ημιτελές μυθιστόρημα του Πιέρ ντε Μαριβό, που διηγείται την ιστορία ενός ορφανού κοριτσιού του 18ου αιώνα, το ζήτημα της ερωτικής έλξης είναι στο επίκεντρο και ο καθηγητής ρωτάει τους μαθητές: «Πώς καταλαβαίνετε ότι η καρδιά σας έχει μια ανικανοποίητη ανάγκη; Ότι κάτι της λείπει;» Σαν ηρωίδα του Μαριβό, η Αντέλ θα διασταυρωθεί λίγο αργότερα στο δρόμο με μια κοπέλα με κοντά μπλε μαλλιά, η οποία θα τραβήξει το βλέμμα της. 

Η Αντέλ είναι μια τυπική 15χρονη­, κόρη εργατικής οικογένειας, η οποία μεγαλώνει στη Λιλ της Φλάνδρας, στα βόρεια σύνορα της Γαλλίας. Έξυπνη, ιδεαλίστρια, με αγάπη για τη λογοτεχνία και τις ταινίες των Κιού­μπρικ και Σκορσέζε, ονειρεύεται να γίνει δασκάλα. Όταν η σχέση της με τον Τομά τελειώνει με άσχημο τρόπο, η συνάντησή της πρώτα­ στο δρόμο και κατόπιν σε ένα γκέι μπαρ με την Εμά, μια εξωστρεφή φοιτήτρια της Καλών Τεχνών, θα της αποκαλύψει αυτό που πραγματικά ζητά η καρδιά της. 

Ο έρωτας των δύο κοριτσιών θα ξεκινήσει και θα συνεχίσει παθιασμένα, άλλοτε απέναντι σε ένα καχύποπτο περιβάλλον (το σχολείο, οι γονείς της Αντέλ ) και άλλοτε ενσωματωμένος σε έναν κύκλο απόλυτα ανεκτικών γνωστών και φίλων (η οικογένεια και οι παρέες της Εμά ). Στη «Ζωή της Αντέλ» ο Αμπντελατίφ Κεσίς συνοψίζει αριστουργηματικά όλες τις θεματικές οι οποίες δια­τρέχουν την εκλεκτή φιλμογραφία του, από το «La Faute a Voltaire» και το «L’ Esquive» μέχρι το «Κους Κους με Φρέσκο Ψάρι» και τη «Μαύρη Αφροδίτη»: την προβληματική της κοινωνικής ενσωμάτωσης, τον τρόπο με τον οποίο η ενστικτώδης απόλαυση της ζωής αντιπαρατίθεται στις σύγχρονες ηθικές επιταγές, τις προκαθορισμένες βάσει ταξικών αντιθέσεων και οικονομικών αναγκών ανθρώπινες σχέσεις. Το graphic novel της Ζιλί Μαρό «Le bleu est une couleur chaude» τού παρέχει τη σεναριακή ιδέα και τους δύο βασικούς χαρακτήρες, το όνομα ενός εκ των οποίων αλλάζει από Κλεμεντίν σε Αντέλ. Ο βασικός λόγος γι’ αυτήν την αλλαγή είναι η πρωταγωνίστρια Αντέλ Εξαρχόπουλος, η 19χρονη ελληνικής καταγωγής ηθοποιός που πυρπολεί με την παρουσία της την οθόνη κι ερμηνεύει τη γεμάτη ακραία συναισθήματα ηρωίδα της επιστρατεύοντας κάθε κύτταρό της. Η Εξαρχόπουλος παίζει με το βλέμμα, το στόμα, τα χέρια και τα δάκρυά της, τον τρόπο που περπατά, στέκεται και φιλάει, με τους παθιασμένους διαλόγους και την απόλυτη σιωπή της (ο Χρυσός Φοίνικας των Κανών απονεμήθηκε για πρώτη φορά όχι μόνο στον σκηνοθέτη αλλά και στους ηθοποιούς μιας ταινίας ). 

Πίσω από τη συγκλονιστική ερμηνεία της Εξαρχόπουλος, την οποία υποστηρίζει σε ιδανικό σεκόντο η Λεά Σεϊντού, υπάρχουν φυσικά ο Κεσίς και ο «σωματικός» τρόπος με τον οποίο πλησιάζει τη ζωή και τους ανθρώπους (θυμηθείτε τη Χαφσιά Χερζί του «Κους Κους…» και τη Γιαχίμα Τόρες της «Μαύρης Αφροδίτης» ). Οι σοκαριστικές (; ) ερωτικές σκηνές απλώς επιβεβαιώνουν το κινηματογραφικά αυτονόητο. Με σοφά υπολογισμένο αφηγηματικό τέμπο, το οποίο αφήνει κάθε σεκάνς να αναπνεύσει, και με εσωτερικό μοντάζ που δίνει στα πλάνα του μια ασυγκράτητη ενέργεια, ο Γαλλοτυνήσιος δημιουργός περιγράφει δυναμικά τις απρόοπτες διαδρομές της επιθυμίας και τους «άναρχους» νόμους της ανθρώπινης έλξης. Ταυτόχρονα επισημαίνει με μεγαλοφυή κομψότητα τις ταξικές διακρίσεις και τον τρόπο με τον οποίο γεννούν εξουσιαστικές δομές, τραβώντας διαχωριστικές γραμμές ανάμεσα στα γούστα, στις συμπεριφορές και στη μοίρα των ανθρώπων: το ένα οικογενειακό τραπέζι σερβίρει θαλασσινά και το άλλο σπαγκέτι μπολονέζ, ο τελικός «απεγκλωβισμός» της Αντέλ από τη μοντέρνα τέχνη, η διαφορετική συμπεριφορά της στο νηπιαγωγείο και κατόπιν –πιο αυστηρή– στην πρώτη δημοτικού… 

Ανάμεσα σε όλα αυτά, γεμάτη σημαντικές λεπτομέρειες και ασυγκράτητα πάθη, τρυφερές καθημερινές στιγμές και σκληρές αλήθειες, η εκκρεμούς κατάληξης διαδρομή της Αντέλ του προς την αυτογνωσία γίνεται μια συναρπαστική τρίωρη οδύσσεια, από εκείνες που αλλάζουν την ιστορία του σινεμά αλλά και τη δική σου ζωή. 

Kon-Tiki

Το 1947 ο Νορβηγός εξερευνητής Θορ Χέγιερνταλ και πέντε ακόμη άντρες δοκιμάζουν να διασχίσουν τον Ειρηνικό Ωκεανό πάνω σε μια σχεδία, για να αποδείξουν ότι οι πρώτοι κάτοικοι της Πολυνησίας είχαν έρθει από τη Νότια Αμερική και όχι από δυτικά όπως πίστευαν όλοι. Θεαματική, υποψήφια για ξενόγλωσσο Όσκαρ αναβίωση ενός ιστορικού ταξιδιού με την clean cut λογική μιας προσεγμένης, ακαδημαϊκής «αναπαράστασης».

 

 

 

Κον-τίκι είναι το αρχαίο όνομα του θεού του ήλιου­ των Ίνκας κι έτσι βάφτισε τη σχεδία την οποία κατασκεύασε το 1947, ακριβώς όπως οι προκολομβιανοί κάτοικοι της Νοτίου Αμερικής, ο Νορβηγός εξερευνητής Θορ Χέγερνταλ, επιχειρώντας να διασχίσει με αυτήν τον Ειρηνικό Ωκεανό. Ο Χέγερνταλ ήταν εθνολόγος ο οποίος έζησε για καιρό στα νησιά Μαρκέζας της Γαλλικής Πολυνησίας, όπου και σχημάτισε την άποψη ότι οι πρώτοι άποικοι της περιοχής ήρθαν εξ ανατολών, από τη Λατινική Αμερική δηλαδή, και όχι από τα δυτικά όπως ήταν (και είναι ακόμη ) η επικρατούσα θεωρία. Για να αποδείξει πως κάτι τέτοιο ήταν εφικτό, κατασκεύασε μια μεγάλη σχεδία, την Κον-τίκι, και με πέντε αποφασισμένους συντρόφους ξεκίνησαν από τις ακτές του Περού για την άλλη άκρη του ωκεανού με μοναδικούς συμμάχους τον άνεμο και τα θαλάσσια ρεύματα. 

Ο Πέτερ Σκάβλαν, ο οποίος είχε διασκευάσει για τη μεγάλη οθόνη τον «Κόσμο της Σοφίας» του Τζόστεϊν Γκάαρντερ, εμπνέεται­ από τα πραγματικά γεγονότα και το «The Kon-Tiki expedition» του ίδιου του Χέγερνταλ για μια περιγραφική σεναριακή αναβίωση του θαρραλέου αυτού κατορθώματος. Η προσέγγισή του είναι λιτή, σχεδόν απλοϊκή, καθώς περιγράφει με τρεις-τέσσερις αδρές (και ηρωικές ) πινελιές τον ατρόμητο θαλασσοπόρο και με ακόμη λιγότερες τους αφοσιωμένους συντρόφους του, εστιάζοντας στο ημερολόγιο καταστρώματος του διάρκειας 101 ημερών και συνολικά 8.000 χιλιο­μέτρων ταξιδιού. Ακόμη και αυτό όμως επιφυλάσσει μετρημένες συγκινήσεις, αναποφάσιστο ανάμεσα σε ένα ρεαλιστικό αλά «National Geographic» και πιο χολιγουντιανό μυθοπλαστικό ύφος. Πέφτει στους ώμους των βιρτουόζων Γιόακιμ Ρένινγκ και Έσπεν Σάντμπεργκ (του κωμικού γουέστερν «Λησταρχίνες» και της πολεμικής βιογραφίας «Max Manus» ), λοιπόν, να δώσουν θεαματική πνοή στο εγχείρημα και να το απομακρύνουν από την ακαδημαϊκότητα του δραματοποιημένου ντοκιμαντέρ. Μερικά από τα σκηνοθετικά τρικ τους είναι πράγματι εντυπωσιακά, στέλνοντας έτσι την ταινία στις υποψηφιότητες του ξενόγλωσσου Όσκαρ και τους δυο τους πίσω από την κάμερα των επομένων «Πειρατών της Καραϊβικής». 

 

54ο Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης- Τι θα δούμε φέτος

Γράφει ο κριτικός του περιοδικού Αθηνοράματος Γιάγκος Αντίοχος

Το σημαντικότερο κινηματογραφικό event της χώρας μάς υποδέχεται στη Θεσσαλονίκη με ένα χορταστικό εντεκαήμερο, ιδανικό για ένα σινεφίλ ταξίδι στη συμπρωτεύουσα. 

 Το «Miss Violence» του Αλέξανδρου Αβρανά ξεχωρίζει από το ελληνικό πρόγραμμα
Το «Miss Violence» του Αλέξανδρου Αβρανά ξεχωρίζει από το ελληνικό πρόγραμμα

Είναι σίγουρο ότι το φετινό άνοιγμα του μεγαλύτερου κινηματογραφικού φεστιβάλ της χώρας θα είναι ένα από τα πιο… cool στην ιστορία του. Ο ροκ εκπρόσωπος του αμερικανικού ανεξάρτητου σινεμά Τζιμ Τζάρμους είναι αυτός που θα σηκώσει την αυλαία του 54ου Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης. Ο 60χρονος σκηνοθέτης επισκέπτεται για πρώτη φορά τη χώρα μας, για να παρουσιάσει αύριο Παρασκευή 1/11 στο Ολύμπιον τη νέα του ταινία «Μόνο οι Εραστές Μένουν Ζωντανοί». σε αυτήν ξανακοιτάζει με ανάλαφρη διάθεση το βαμπιρικό μύθο, δίνοντας στην Τίλντα Σουίντον και στον Τομ Χίντλεστον τους πρωταγωνιστικούς ρόλους δύο απέθαντων εραστών, οι οποίοι προσπαθούν να επιβιώσουν σε έναν κόσμο που έχει πάρει λάθος δρόμο.

 

 Το κομψό Ολύμπιον αναμένεται 
να γνωρίσει πολλά sold out και φέτος
 
Το κομψό Ολύμπιον αναμένεται να γνωρίσει πολλά sold out και φέτος

Ζουμ στο ελληνικό σινεμά 
Η συνέχεια, πάλι, θα είναι εξίσου συναρπαστική, με το ελληνικό σινεμά να αποκαλύπτει μερικά από τα πιο δυνατά χαρτιά της φετινής σεζόν στη συμπρωτεύουσα. Καταρχάς, θα δούμε για πρώτη φορά στη χώρα μας το πολυαναμενόμενο «Miss Violence» του Αλέξανδρου Αβρανά, το οποίο έφυγε από το Φεστιβάλ Βενετίας με δύο μεγάλα βραβεία (σκηνοθεσίας και αντρικής ερμηνείας ). Μετά την επιτυχημένη πρεμιέρα της στο Φεστιβάλ Βερολίνου τον περασμένο Φεβρουάριο, η δραματική αλληγορία «Η Αιώνια Επιστροφή του Αντώνη Παρασκευά» της Ελίνας Ψύκου αποκαλύπτεται στο ελληνικό κοινό. Επίσης, πρεμιέρα θα κάνουν το κοινωνικό δράμα «Wild Duck» του Γιάννη Σακαρίδη, που έχει ταξιδέψει μέχρι στιγμής σε αρκετά διεθνή φεστιβάλ, αλλά και το «Να Κάθεσαι και να Κοιτάς» του Γιώργου Σερβετά, το οποίο εστιάζει στις αδιόρατες εκφάνσεις της βίας στην καθημερινότητά μας.

 

 Ο Τζιμ Τζάρμους σηκώνει την αυλαία της φετινής διοργάνωσης
Ο Τζιμ Τζάρμους σηκώνει την αυλαία της φετινής διοργάνωσης

Ακόμη τέσσερις πρεμιέρες συμπληρώνουν το κάδρο του ελληνικού προγράμματος: ο «Χειμώνας» του Κωνσταντίνου Κουτσολιώτα αφηγείται την επιστροφή του ονειροπόλου Νίκου από το εξωτερικό στον τόπο καταγωγής του, ενώ με τον «Προφήτη» κάνει το σκηνοθετικό του ντεμπούτο ο Δημήτρης Πούλος. Στο μέλλον, λίγα χρόνια μετά την επίσημη χρεοκοπία της Ελλάδας, μας μεταφέρει η ταινία «Goldfish» του Θάνου Τσαβλή, ενώ η «Τελευταία Φάρσα» του Βασίλη Ραΐση μιλά για τις αναζητήσεις ενός επιστήμονα.

 

 «Κρύψτε τα Χαμόγελά σας» του Ντάνιελ Πάτρικ Καρμπόουν
«Κρύψτε τα Χαμόγελά σας» του Ντάνιελ Πάτρικ Καρμπόουν

Από τις Κάνες μέχρι το Κάρλοβι Βάρι 
Πέρα από το Διαγωνιστικό Πρόγραμμα, που κρύβει πάντοτε ευχάριστες εκπλήξεις, οι χορταστικότατοι Ανοιχτοί Ορίζοντες –το τμήμα που θεμελίωσε κι εξέλιξε ο διευθυντής του φεστιβάλ Δημήτρης Εϊπίδης– θα παρουσιάσουν μια σύνοψη της φετινής σοδειάς του παγκόσμιου καλλιτεχνικού σινεμά. Το «Grand Central», με πρωταγωνιστές τους Γάλλους σταρ Ταχάρ Ραχίμ και Λεά Σεϊντού, έρχεται κατευθείαν από το τμήμα Ένα Κάποιο Βλέμμα των Κανών, ενώ το «Σάλβο» των Ιταλών Φάμπιο Γκρασαντόνια και Αντόνιο Πιάτσα έχει στις αποσκευές του το Μεγάλο Βραβείο της Εβδομάδας Κριτικής του ίδιου φεστιβάλ. Στη Θεσσαλονίκη θα βρεθούν ακόμη οι Χρυσές Τίγρεις του Ρότερνταμ, ο «Σκύλος μου ο Κίλερ» της Μίρα Φορνάι και η «Στρατιωτίνα Ζανέτ» του Ντάνιελ Χεσλ, αλλά και συμμετοχές από την indie αμερικανική σκηνή όπως το «Κρύψτε τα Χαμόγελά σας» του Ντάνιελ Πάτρικ Καρμπόουν. Στις Ειδικές Προβολές των Ανοιχτών Οριζόντων, τώρα, συναντάμε γνωστά ονόματα του αρτ σινεμά με ολοκαίνουργιες ταινίες, όπως ο Ρομάν Πολάνσκι («Η Αφροδίτη με τη Γούνα» ), η Κέλι Ράικαρτ («Κινήσεις στο Σκοτάδι» ) και ο Ξαβιέ Ντολάν («Ο Τομ στη Φάρμα» ). Τέλος, ένας από τους παραγνωρισμένους Γάλλους δημιουργούς, ο Αλέν Γκιροντί θα παρουσιάσει στη Θεσσαλονίκη την πλήρη φιλμογραφία του. Μην τη χάσετε...

ΜΟΙΡΑΣΟΥ ΤΟ! :
ΡΩΤΗΣΤΕ ΤΟΥΣ ΕΙΔΙΚΟΥΣ
ΡΟΗ ΕΙΔΗΣΕΩΝ
Τριμερής Ελλάδας-Κύπρου-Ισραήλ
Τα νέα της ημέρας
13:47 Τριμερής Ελλάδας-Κύπρου-Ισραήλ