Μπορεί το άτομο να επιλέξει τη σεξουαλικότητά του;

4 Νοεμβρίου 2013

Σεξουαλική έλξη και σεξουαλικός προσανατολισμός

Η σεξουαλικότητα είναι φυσικό και αναπόσπαστο κομμάτι της ζωής. Τα άτομα καθώς περνούν από την εφηβεία και την ενηλικίωση αναπτύσσουν σεξουαλικά συναισθήματα, τα οποία υπόκεινται σε αλλαγές.

Το άρθρο επιμελήθηκε ο Θ.Παλλαντζάς, Χειρουργός, Ουρολόγος-Ανδρολόγος, συνεργάτης του Ανδρολογικού Ινστιτούτου Αθηνών

Κατά τη διάρκεια της εφηβείας τα σεξουαλικά συναισθήματα αφυπνίζονται εξαιτίας των ορμονικών και φυσικών αλλαγών. Οι αλλαγές αυτές συμβαίνουν τόσο στο σώμα, όσο και στο νου των εφήβων και συχνά προκαλούν αναστάτωση, απορίες και ανησυχία. Για πολλά άτομα μπορεί να χρειαστεί χρόνος μέχρι να καταλάβουν ποιοι είναι και ποιοι θα γίνουν. Η κατανόηση αυτή περιλαμβάνει επίσης τα σεξουαλικά συναισθήματα και τις σεξουαλικές έλξεις των εφήβων. Ο όρος σεξουαλικός προσανατολισμός, αναφέρεται στο φύλο από το οποίο το άτομο έλκεται.

Τρεις είναι οι βασικοί τύποι σεξουαλικού προσανατολισμού που έχουν περιγραφεί μέχρι σήμερα, οι ετεροφυλόφιλοι, οι ομοφυλόφιλοι και οι αμφιφυλόφιλοι. Ως  ετεροφυλόφιλοι χαρακτηρίζονται  τα άτομα που έλκονται συναισθηματικά και σεξουαλικά από άτομα του αντίθετου φύλου, ενώ ως ομοφυλόφιλοι χαρακτηρίζονται τα άτομα που έλκονται συναισθηματικά και σεξουαλικά από άτομα του ίδιου φύλου. Ο όρος αμφιφυλόφιλος χρησιμοποιείται για τα άτομα έλκονται τόσο σε συναισθηματικό, όσο και σε σεξουαλικό επίπεδο και από τα δύο φύλα.

Τόσο τα αγόρια, όσο και τα κορίτσια στην εφηβεία, έχουν συχνές σεξουαλικές σκέψεις και βιώνουν σεξουαλική έλξη για διάφορα άτομα. Πολλές φορές, οι σκέψεις και τα συναισθήματα είναι αρκετά έντονα και μπορεί να δημιουργήσουν σύγχυση και δυσφορία στα νεαρά άτομα. Συχνά  μάλιστα, η σύγχυση και η δυσφορία επιδεινώνονται όταν οι σκέψεις και τα συναισθήματα του ατόμου απευθύνονται προς ένα άτομο του ίδιου φύλου. Ο έφηβος, για παράδειγμα, αναρωτιέται τι σημαίνει αυτό κι εάν είναι ομοφυλόφιλος. Ιδιαίτερα όμως κατά τη διάρκεια της εφηβείας η σεξουαλική σκέψη για άτομα του ιδίου φύλου δεν καθορίζει το σεξουαλικό προσανατολισμό του ατόμου που την κάνει. Ακόμα και η σεξουαλική εμπειρία με ένα άτομο του ίδιου φύλου δεν καθορίζει το σεξουαλικό προσανατολισμό ενός εφήβου, στο βαθμό που διανύει μια φάση εξερεύνησης της σεξουαλικότητας του.

Μπορεί όμως το άτομο να επιλέξει τη σεξουαλικότητα του;

Οι περισσότεροι ειδικοί υποστηρίζουν ότι ο σεξουαλικός προσανατολισμός περιλαμβάνει έναν περίπλοκο συνδυασμό βιολογίας, ψυχολογίας και περιβαλλοντικών παραγόντων και ότι στις περισσότερες περιπτώσεις δεν πρόκειται για μια απλή υποκειμενική επιλογή.

Η παραπάνω άποψη όμως δε βρίσκει σύμφωνους όλους τους επαγγελματίες υγείας. Υπάρχουν κάποιοι που υποστηρίζουν ότι τα άτομα μπορούν να επιλέξουν τον πόλο έλξης τους. Παράλληλα, διάφορες απόψεις και στερεοτυπικές αντιλήψεις σχετικά με το σεξουαλικό προσανατολισμό μπορεί να αυξήσουν τη σύγχυση. Για παράδειγμα ένας έφηβος μπορεί να έχει μια πιο θηλυπρεπή εμφάνιση , ή κάποιο ενδιαφέρον που δεν ανταποκρίνεται άμεσα στο αρσενικό μοντέλο, χωρίς όμως αυτό να σημαίνει απαραίτητα ότι είναι ομοφυλόφιλος. Ομοίως,  μια πιο αρρενωπή εμφάνιση δε σημαίνει για την έφηβη γυναίκα ότι είναι ομοφυλόφιλη. Όπως λοιπόν συμβαίνει με τα περισσότερα ατομικά χαρακτηριστικά, δεν μπορεί κανείς να οδηγηθεί σε ασφαλή συμπεράσματα βασισμένος μόνο στην εξωτερική εμφάνιση.

Είναι πολύ πιθανό να μην έχουν γίνει κατανοητοί μέχρι στιγμής όλοι οι παράγοντες που επηρεάζουν το σεξουαλικό προσανατολισμό. Το σίγουρο όμως, είναι πως όλα τα άτομα ανεξαρτήτως του σεξουαλικού τους προσανατολισμού θέλουν να νιώθουν, ότι, ιδιαίτερα, οι σημαντικοί άλλοι τους καταλαβαίνουν, τους σέβονται και τους αποδέχονται. Κάτι τέτοιο βέβαια, δεν είναι εύκολο για όλες τις οικογένειες.

Πως αισθάνονται όμως οι ομοφυλόφιλοι έφηβοι; Μια από τις πρώτες δυσκολίες που αντιμετωπίζουν είναι το αίσθημα ότι όλοι γύρω τους φέρονται σαν η ετεροφυλοφιλία να είναι κάτι το αυτονόητο. Είναι πολύ συχνό μάλιστα να προσποιούνται ότι καταλαβαίνουν , ή νιώθουν πράγματα, έτσι ώστε να διατηρήσουν το αίσθημα ότι ανήκον σε μια ομάδα. Με τον τρόπο αυτό φτάνουν συχνά στο βαθμό να αρνούνται, ή να κρύβουν ένα πολύ σημαντικό κομμάτι του εαυτού τους.

Τα παραπάνω συναισθήματα, καθώς και ο φόβος της προκατάληψης μπορεί να οδηγήσει τους εφήβους  στην απόκρυψη του σεξουαλικού τους προσανατολισμού, ακόμα και από την οικογένεια και τους φίλους που θα μπορούσαν  να λειτουργήσουν υποστηρικτικά. Είναι άλλωστε πολύ πιθανό οι έφηβοι ομοφυλόφιλοι να έχουν έρθει, ή να έρθουν αντιμέτωποι με άτομα που εκφράζουν στερεοτυπικές αντιλήψεις, προκαταλήψεις ακόμα και μίσος για την ομοφυλοφιλία.

Υπάρχουν φυσικά έφηβοι ομοφυλόφιλοι που μιλούν επιλεγμένα σε κάποια υποστηρικτικά άτομα του οικογενειακού και του φιλικού περιβάλλοντος, σχετικά με το σεξουαλικό τους προσανατολισμό. Με τον τρόπο αυτό καταφέρνουν να νιώθουν αποδεκτοί και να μην αγχώνονται από το γεγονός ότι νιώθουν σεξουαλική έλξη για το ίδιο φύλο. Δεν έχουν όμως όλα τα άτομα το ίδιο καλά υποστηρικτικά δίκτυα και συνήθως αυτά που νιώθουν την ανάγκη να κρύψουν το σεξουαλικό τους προσανατολισμό γιατί φοβούνται τη διάκριση, την απόρριψη, ακόμα και τη βία, έχουν αυξημένο κίνδυνο να εμφανίσουν προβλήματα ψυχοσυναισθηματικής φύσης, όπως είναι το άγχος και η κατάθλιψη.

Κάποιοι ομοφυλόφιλοι έφηβοι, χωρίς υποστηρικτικά συστήματα έχουν επίσης αυξημένο κίνδυνο να εγκαταλείψουν το σχολείο, να ζουν στους δρόμους, να κάνουν χρήση αλκοόλ , ή ουσιών, ακόμα και να προχωρήσουν σε πράξεις αυτοτραυματισμού. Οι ειδικοί επισημαίνουν ότι η αύξηση του κίνδυνου δεν οφείλεται στον σεξουαλικό προσανατολισμό ως τέτοιο, αλλά στο γεγονός ότι τα ομοφυλόφιλα άτομα είναι πιο πιθανό να απομονωθούν κοινωνικά και να πέσουν θύματα κακομεταχείρισης.

Ανεξάρτητα όμως από το σεξουαλικό προσανατολισμό  είναι πολύ σημαντικό για έναν έφηβο να μπορεί να μιλήσει για τις σχέσεις και τη σεξουαλικότητα. Πολύ συχνά δεν είναι εύκολο για τους εφήβους να βρουν ένα άτομο να μιλήσουν αλλά πολλοί επιλέγουν τελικά να ανοιχτούν σε ένα κοντινό τους άτομο , το οποίο εμπιστεύονται ακόμα και εάν δεν είναι σίγουροι για την αντίδραση του.

Σε πολλές κοινότητες οργανώνονται κέντρα νεότητας που δίνουν τη δυνατότητα στους εφήβους  να μιλήσουν σε άτομα που αντιμετωπίζουν παρόμοια προβλήματα και καταλαβαίνουν, ενώ ταυτόχρονα παρέχουν εμπιστεύτηκα συναντήσεις με ειδικούς επαγγελματίες υγείας, όπως είναι οι ψυχίατροι και οι ψυχολόγοι. Οι ειδικοί αυτοί, όχι μόνο βοηθούν τα νεαρά άτομα στην εξερεύνηση της σεξουαλικότητας τους, αλλά ενθαρρύνουν την εύρεση τρόπων για να αντιμετωπίσουν την ενδεχόμενη πίεση, την κακοποίηση ή και τον εκφοβισμό που δέχονται από συνομηλίκους.

Παράλληλα, μπορεί να βοηθήσουν και τους γονείς στη διαχείριση των συναισθημάτων που σχετίζονται με το σεξουαλικό προσανατολισμό των παιδιών τους. Είναι σημαντικό οι γονείς να έχουν επίγνωση των ζητημάτων της σεξουαλικότητας και να μάθουν τρόπους ώστε να τα συζητούν με μεγαλύτερη άνεση. Μπορούν επίσης σε  κάποιες περιπτώσεις να βοηθήσουν τους εφήβους προσφέροντας τους πρόσβαση σε έναν επαγγελματία υγείας που θα τους παρέχει αξιόπιστες συμβουλές.

ΜΟΙΡΑΣΟΥ ΤΟ! :
ΡΩΤΗΣΤΕ ΤΟΥΣ ΕΙΔΙΚΟΥΣ
ΡΟΗ ΕΙΔΗΣΕΩΝ
Νέα επίθεση του ISIS αναμένει η ΕΕ
Τα νέα της ημέρας
11:39 Νέα επίθεση του ISIS αναμένει η ΕΕ