Αφορά 1 στις 8 γυναίκες: Καρκίνος μαστού, πώς να αντιμετωπίσεις το σοκ

29 Νοεμβρίου 2013
Ψυχολογικές επιπτώσεις και αντιμετώπιση

Παρά την πρόοδο των θεραπειών στη μάχη ενάντια στον καρκίνο του μαστού, ένα ποσοστό των γυναικών που νοσούν θα χρειαστεί να αντιμετωπίσει μια διάγνωση προχωρημένου καρκίνου του μαστού. Αυτό μπορεί να συμβεί κατά την αρχική φάση της διάγνωσης της πρωτοπαθούς εστίας στο μαστό, η οποία τη στιγμή της διάγνωσης έχει προσβάλλει ήδη άλλα όργανα, είστε σε δεύτερο χρόνο, μετά το τέλος των θεραπειών του πρώιμου καρκίνου στο μαστό.

Γράφουν οι 

Χριστιάνα Μήτση
Ψυχολόγος Msc – Ψυχοθεραπεύτρια
Πανελλήνιος Σύλλογος Γυναικών με Καρκίνο Μαστού «Άλμα Ζωής»
 
Φρόσω Τζιντζηροπούλου
Ψυχολόγος Υγείας Msc – Ψυχοθεραπεύτρια
Πανελλήνιος Σύλλογος Γυναικών με Καρκίνο Μαστού «Άλμα Ζωής»
 

Στην πρώτη περίπτωση το σοκ είναι η πρώτη αντίδραση της γυναίκας μιας και καλείται να αντιμετωπίσει όχι μόνο την διάγνωση του καρκίνου, αλλά και το ότι υπάρχουν εστίες σε άλλα όργανα.

Στη δεύτερη περίπτωση η γυναίκα καλείται να μπει στη φάση των διαγνωστικών εξετάσεων για να διαλευκανθούν πιθανά ύποπτα ευρήματα που έχουν εντοπιστεί. Πολλές γυναίκες τρομοκρατούνται στην ιδέα ότι η ασθένεια που πολέμησαν στο παρελθόν – παρά τι τυχόν διαβεβαιώσεις των γιατρών ότι δεν πρόκειται να επανέλθει – είναι παρούσα και ότι θα πρέπει να μπουν σε μια νέα φάση θεραπειών.

Και στις δύο περιπτώσεις όταν πια η διάγνωση επιβεβαιώνεται ο φόβος, γίνεται έντονος: φόβος για τις νέες θεραπείες, για το μέλλον, την ταλαιπωρία αλλά κυρίως φόβος για την αβεβαιότητα που συνοδεύει μια διάγνωση κακοήθειας σε απομακρυσμένα όργανα. Λόγω της αβεβαιότητας, η γυναίκα μπορεί να νιώσει ότι χάνει τον έλεγχο πάνω στην κατάσταση διότι κανείς δεν μπορεί να της εγγυηθεί την αποτελεσματικότητα της θεραπείας και τελικά την επιβίωση. Ταυτόχρονα, το συναίσθημα της απώλειας και του θυμού κάποιες φορές είναι έντονο, μιας και πολλές από τις ασθενείς με προχωρημένο καρκίνο μαστού, αντιμετωπίζουν τον εαυτό τους σαν ηττημένο από τη μάχη με την ασθένεια που τόσες άλλες γυναίκες έχουν καταφέρει να «νικήσουν» και να παραμείνουν υγιείς. Η απώλεια μάλιστα μπορεί να πάρει πολλές διαστάσεις: απώλεια της υγείας, της ανέμελης ζωής, της αυτό-αποτελεσματικότητας

 
Αλλαγές που χρειάζεται να προσέξω
Παρακάτω θα βρείτε σημάδια που θα πρέπει να σας προειδοποιήσουν ώστε να απευθυνθείτε σε έναν ειδικό:
  • Αν νιώθετε τη διάθεσή σας μελαγχολική το μεγαλύτερο διάστημα της ημέρας για πολλές ημέρες.
  • Αν ο ύπνος σας έχει διαταραχθεί (π.χ. δυσκολεύεστε να κοιμηθείτε ή ο ύπνος σας είναι διακεκομμένος).
  • Αν η όρεξή σας για φαγητό έχει μειωθεί ή αυξηθεί σημαντικά.
  • Αν νιώθετε την επιθυμία να κλάψετε πολύ συχνά για πολλές ημέρες.
  • Αν σας απασχολούν έντονες αρνητικές σκέψεις για τον εαυτό σας και για το μέλλον σας.
  • Αν δεν παίρνετε καθόλου ευχαρίστηση από πράγματα που κάνετε.
  • Αν περνούν από το μυαλό σας σκέψεις να βάλετε τέλος στη ζωή σας.
  • Αν έχετε παραιτηθεί απ’ όλες ή τις περισσότερες δραστηριότητές σας.
Ψυχοθεραπευτικές Παρεμβάσεις

Παρά την αξιοσημείωτη πρόοδο στη θεραπεία του καρκίνου και του καρκίνου του μαστού ειδικότερα, ο μεταστατικός καρκίνος εξακολουθεί να αποτελεί απειλή για τη ζωή των ασθενών. Ως εκ τούτου, δεν αποτελεί έκπληξη το γεγονός ότι σχετίζεται με σημαντική ψυχολογική δυσφορία , όπως η κατάθλιψη. Ο επιπολασμός της κατάθλιψης είναι ιδιαίτερα αυξημένος σε ασθενείς με προχωρημένο καρκίνο μαστού, ενώ η  κατάθλιψη έχει σημαντική επίδραση στην ποιότητα της ζωής, την τήρηση της θεραπείας  και  την ικανοποίηση από τη ζωή γενικότερα. Για τους παραπάνω λόγους η  αντιμετώπισή  της σε αυτόν τον  πληθυσμό αποτελεί μείζον στόχο.
 

Υπάρχουν διάφορες ψυχοθεραπευτικές προσεγγίσεις για την αντιμετώπιση της κατάθλιψης. Μεταξύ αυτών, η Γνωσιακή - Συμπεριφοριστική  θεραπεία έχει αναγνωριστεί ως ένα από τα πολύ λίγα είδη ψυχοθεραπείας που υποστηρίζονται εμπειρικά για τη θεραπεία της κατάθλιψης στο γενικό πληθυσμό. Διαθέσιμα ερευνητικά δεδομένα δείχνουν ότι η Γνωσιακή - Συμπεριφοριστική  θεραπεία είναι τουλάχιστον τόσο αποτελεσματική όσο και τα αντικαταθλιπτικά για τη θεραπεία της μείζονος κατάθλιψης. Επιπλέον, φαίνεται ότι η συγκεκριμένη ψυχοθεραπευτική παρέμβαση  σχετίζεται με καλύτερη συντήρηση των θεραπευτικών κερδών στην πάροδο του χρόνου. Επιπλέον, η Γνωσιακή - Συμπεριφοριστική  θεραπεία είναι από τις παρεμβάσεις που χρησιμοποιούνται συχνότερα  σε ογκολογικά κέντρα  και αυτό οφείλεται στην τεκμηριωμένη αποτελεσματικότητά της  για τη θεραπεία μιας ποικιλίας ψυχολογικών διαταραχών. Αρκετές μελέτες έχουν αξιολογήσει την αποτελεσματικότητά της σε ασθενείς με καρκίνο,  οι περισσότερες από τις οποίες  έχουν δείξει  σημαντικά οφέλη, όπως  μείωση της κατάθλιψης, του άγχος, της κούρασης και της γενικής ψυχολογικής δυσφορίας.

 
Απώτερος στόχος της ψυχοθεραπείας είναι η βελτίωση της ποιότητας ζωής, ενώ οι υπό-στόχοι της είναι:


-  Η αποδοχή της ασθένειας και η προσαρμογή στις νέες συνθήκες και τους περιορισμούς που επιφέρει.
-  Η κινητοποίηση των ασθενών προς μία κατεύθυνση που έχει ως επίκεντρο τη ζωή (life-centered vs death-centered).
-  H εκπαίδευση σε δεξιότητες διαχείρισης stress.
- Η εκπαίδευση σε πιο λειτουργικές στρατηγικές αντιμετώπισης της κατάστασης.
-  Η κινητοποίηση των ασθενών για αξιοποίηση του κοινωνικού τους δικτύου, καθώς και η προώθηση της ανοιχτής επικοινωνίας με τα μέλη της οικογένειάς τους.



Συχνά ερωτήματα:

Ερώτηση: Πού μπορώ να απευθυνθώ για ψυχοθεραπεία Γνωσιακής - Συμπεριφοριστικής προσέγγισης;

Απάντηση: Οι ψυχολόγοι τους Πανελληνίου Συλλόγου Γυναικών με Καρκίνο Μαστού «Άλμα Ζωής» είναι εκπαιδευμένοι στο Γνωσιακό - Συμπεριφοριστικό μοντέλο. Εκεί μπορείς να κάνεις ατομική ψυχοθεραπεία δωρεάν. Επιπλέον, μπορείς να απευθυνθείς  στην Τηλεφωνική Γραμμή Στήριξης του Συλλόγου 210 8 253 253, εφόσον η κατάσταση της υγείας σου ή ο τόπος κατοικίας σου δεν σου επιτρέπει την πρόσωπο με πρόσωπο συνεδρία. Τέλος, μπορείς να απευθυνθείς σε ιδιώτες ψυχολόγους ή ψυχιάτρους, για τους οποίους θα ήταν καλό να διερευνήσεις,  αν διαθέτουν την κατάλληλη επαγγελματική κατάρτιση.

Ερώτηση: Πόσο διαρκεί η ατομική ψυχοθεραπεία;
Απάντηση: Η Γνωσιακή - Συμπεριφοριστική ψυχοθεραπεία αποτελεί ένα βραχυπρόθεσμο μοντέλο. Αυτό σημαίνει ότι η διάρκεια της θεραπείας μπορεί να κρατήσει έως και 25 συνεδρίες.

Ερώτηση: Ποια είναι η διαδικασία, για να κλείσω ραντεβού στον Πανελλήνιο Σύλλογο «Άλμα Ζωής»;
Απάντηση: Μπορείς να καλέσεις  στο 210 8815444 και στο 210 4180006 (εσ.18), για να κλείσεις το ραντεβού σου. Καλό είναι να κλείσεις έγκαιρα το ραντεβού σου. Αν ενδιαφέρεσαι για τηλεφωνική στήριξη, τότε μπορείς να καλέσεις στο 210 8 253 253.
 
ΜΟΙΡΑΣΟΥ ΤΟ! :
ΡΩΤΗΣΤΕ ΤΟΥΣ ΕΙΔΙΚΟΥΣ
ΡΟΗ ΕΙΔΗΣΕΩΝ