Koυτσομπολιό: Όταν ερχόμαστε αντιμέτωποι με άκομψα υπονούμενα

20 Δεκεμβρίου 2013

Τί είναι το κουτσομπολιό;

Είναι μια έννοια χρωματισμένη αρνητικά.

Είναι δύσκολο να περιχαρακωθεί. Έχει άμεση σχέση με την κοινωνικοποίηση. Συνήθως λέμε πως είναι μια συζήτηση για πρόσωπα που δεν είναι μπροστά και το θέμα της δε μας αφορά άμεσα. Κάποιοι μπορεί να συζητάνε για φίλους τους από ενδιαφέρον ή για αναπόληση. Είναι αυτό κουτσομπολιό; Ίσως όχι. Πότε μπορεί να πει κάποιος ότι πρόκειται για κουτσομπολίστικη συζήτηση;

Στην πραγματικότητα τί συμβαίνει;

Ας δούμε τα συναισθήματα που προκαλεί η εμπιστοσύνη που δείχνουμε σε κάποιον.

Γράφει ο ψυχολόγος- ομαδικός θεραπευτής, κύριος Δημήτρης Κατσαρός.

 

Όταν μπορούμε να εμπιστευτούμε νιώθουμε ασφάλεια, ζεστασιά κα διάθεση να γνωριστούμε και να σχετιστούμε.

Όταν δεν μπορούμε να εμπιστευτούμε νιώθουμε ανασφάλεια, 'μαζευόμαστε' και δισπιστούμε. Τότε το να σχετιστούμε γίνεται δυσκολότερο ή απλά επιφανειακότερο.

Η εμπιστοσύνη μας βγαίνει πιο εύκολα όταν ξέρουμε πως δεν θα γίνουμε αντικείμενο συζήτησης εν τη απουσία μας. “Δεν είναι να εμπιστεύεσαι κανέναν σήμερα”. Η αντίδραση μας στο κουτσομπολιό είναι η έλλειψη εμπιστοσύνης έστω και καθυστερημένα. Παρόλο που μερικές φορές μπορεί να είναι δελεαστικό το θέμα που συζητιέται μπροστά μας. Αρκεί να θυμόμαστε ότι όσο δελεαστικό ακούγεται το κουτσομπολιό τόσο μεγάλος είναι και ο φόβος μας να λέγεται κάτι τέτοιο για μας. Αυτό είναι και το νόημα ή αν θέλουμε η γεύση του κουτσομπολιού. Βιώνουμε τον κίνδυνο της έκθεσης με ασφάλεια. Και μετά αφού έχουμε την κοινή “μυστική” εμπειρία του μοιράσματος νιώθουμε και την σχετική οικειότητα.

“Η Ναταλία 17 ετών έκανε έκτρωση  και το 'μαθε όλη η τάξη της και έγινε θέμα συζήτησης σε όλες τις παρέες. Έκανε μια βδομάδα να ξαναεμφανιστεί στο σχολείο μόνο για να πάρει τα χαρτιά της για μεταγραφή σε άλλο”.

Και έρχεται μια μέρα που ξαφνικά μας πιάνει η ενοχή ή ξεσπά η ανασφάλεια ότι το ίδιο γίνεται και για μας! Και τότε; Ποιος μπορεί να μας διασφαλίσει ότι δεν γίνεται κάτι τέτοιο;

Ίσως ρισκάρουμε να φανούμε εγωκεντρικοί. Ίσως ότι “δεν εμπιστευόμαστε”

Η λέξη “φανούμε” μας θέτει ήδη σε έναν αστερισμό εντυπώσεων. Η επιφάνεια δεν πείθει αλλά σχολιάζεται. Αυτή είναι η ουσία του κουτσομπολιού. Μια επιφανειακή συζήτηση που προκαλεί δισπιστία και υπονοούμενα.

“Άντε τα μάθαμε και τα δικά σου τα χαΐρια”.

Το υπονοούμενο είναι μια κουβέντα σα μικρή πρόταση η οποία φαίνεται να έχει κι άλλο νόημα απ' αυτό που παρουσιάζει.

Μπορεί να ακούγεται καλοπροαίρετη και με σκοπό να πειράξει απλά ή σαν αστείο. Όμως αν δεν είμαστε σίγουροι για αυτόν που εκφράζεται μέσω υπονοουμένου είναι πιο εύκολο να φανταστούμε ότι μας απειλεί, ότι θέλει να μας ελέγξει, να μας θίξει ή και να μας υποβαθμίσει. Η επιλογή είναι δική μας και έχει να κάνει με το πόσο φοβόμαστε την έκθεση με παράλληλη τάση μας προς την κοινωνική κριτική ή αλλιώς κουτσομπολιό.

Είναι χαρακτηριστικό πολλών κοινωνιών. Είναι κάτι διαχρονικό όσο κι αν αλλάζουν οι καιροί, απ'τα παλιά χρόνια ως και σήμερα. Η διαχρονικότητά του ίσως σχετίζεται με μια σταθερή τάση των ανθρώπων να προβάλλουν τους φόβους τους.

Το κουτσομπολιό μπορεί να είναι διασκεδαστικό. Ασχολούμαστε μ'αυτό όταν για δικούς μας λόγους δεν θέλουμε να εκθέσουμε εμας και μιλάμε για μας μέσω τρίτων προσόπων. (Μπαίνοντας στη διαδικασία να μιλήσουμε για τις δικές τους προσωπικές ιστορίες με ένα τρόπο ταυτιζόμαστε ή δε θέλουμε να ταυτιστούμε μ'αυτές).

Είναι πιο εύκολο και ίσως πιο ανώδυνο να μιλάμε σε τρίτο πρόσωπο για κάτι που μας αφορά γιατί έτσι λαμβάνουμε την αίσθηση της απόστασης από τα πράγματα. Κατά ένα παράδοξο τρόπο το κουτσομπολιό βοηθά αυτούς που το αναπαράγουν να νιώσουν ευφορία.  Όπως επισημαίνει ο Matthew Feinberg,μελετητής έρευνας για το κουτσομπολιό που διενεργήθηκε στο Πανεπιστήμιο του Μέρκλει δεν πρέπει να αισθανόμαστε άσχημα όταν κουτσομπολεύουμε, το κουτσομπολιό μπορεί να μειώσει ακόμα και το στρες. Μόνο όμως εφόσον το κουτσομπολιό βοηθάει άλλους ανθρώπους να μη γίνονται θηράματα επιτήδειων!

 

 

 

 

ΜΟΙΡΑΣΟΥ ΤΟ! :
ΡΩΤΗΣΤΕ ΤΟΥΣ ΕΙΔΙΚΟΥΣ
ΡΟΗ ΕΙΔΗΣΕΩΝ