Ποια δώρα μπορούν να κάνουν ευτυχισμένο τον άνθρωπό σου;

20 Δεκεμβρίου 2013

Πώς νιώθετε όταν σας προσφέρουν ένα δώρο; Χαρά για την έκπληξη; Απογοήτευση για το περιεχόμενο; Εκνευρισμό γιατί δεν ανταποδώσατε; Θυμό γι' αυτό που «διαβάσατε» στη χειρονομία προσφοράς; Στην ανταλλαγή δώρων εμπλέκονται ποικίλα, θετικά και αρνητικά συναισθήματα. Οι ερευνητές Larsen και Watson βρήκαν ότι η αβεβαιότητα που ενέχεται στην ανταλλαγή δώρων - τι χρηματικό ποσό να ξοδέψει, ποιο είναι το κατάλληλο δώρο, ποια είναι τα γούστα του άλλου, τι περιορισμοί υπάρχουν - αποτελεί πηγή άγχους. Η ανταλλαγή δώρων είναι μια ιδιαίτερα φορτισμένη συναισθηματική ανταλλαγή, εξαιτίας της υποκειμενικής σημασίας που προσδίδουν οι εμπλεκόμενοι στην ανταλλαγή και της επίδρασής της στη σχέση των δύο ατόμων. Η ανταλλαγή δώρων είναι ένας τρόπος επικοινωνίας μεταξύ του «δότη» και του «δέκτη» του δώρου και χωρίς το πλαίσιο αναφοράς που θέτει η σχέση των ατόμων δεν υφίσταται ανταλλαγή δώρων.

Γράφει η ψυχολόγος- ψυχοθεραπεύτρια Δρ. Λίζα Βάρβογλη

Διαπραγμάτευση: Μαζί με τα συναισθήματα, υπάρχουν και ορισμένες συγκεκριμένες συμπεριφορές, συνοδευτικές της ανταλλαγής δώρων. Οι διαπραγματεύσεις και τα παζάρια διαπρέπουν! Ορισμένοι ερευνητές εμμένουν ότι η ανταλλαγή δώρων είναι κατ' αρχήν διαπραγμάτευση, εξαιτίας το κόστους του δώρου για αυτόν που το δίνει και του οφέλους γι' αυτόν που το δέχεται. Ο δρ Large μάλιστα πιστεύει ότι το κόστος γι' αυτόν που το δίνει είναι σημαντικότερο από το όφελος που προσφέρει το δώρο σε αυτόν που το δέχεται, γιατί η μεγάλη χρηματική αξία συνδέεται με αυξημένη αξιοπιστία, η οποία με τη σειρά της επηρεάζει τη σχέση των δύο ατόμων και την έκβασή της. Η δυνατότητα ανταπόδοσης είναι μια άλλη διάσταση της διαπραγμάτευσης, που ενσαρκώνει την ανθρώπινη επιθυμία του να αποφεύγουμε συμπεριφορές με αρνητικό αντίκτυπο και να επιζητούμε καλές σχέσεις με τους άλλους, κοινωνική θέση και θετικά συναισθήματα.

Οικονομική αξία: Αν και έχει σημασία το κόστος του δώρου, τελικά αυτό που δεν μπορούν να εξηγήσουν τα οικονομικά είναι η μαγική διάσταση της ανταλλαγής δώρων! Η συναισθηματική επένδυση στο δώρο - με τη σωστή επιλογή και παρουσίασή του - έχει τελικά τη μεγαλύτερη σημασία, και γι' αυτό ένα φθηνό αλλά καλόγουστο και με αγάπη δοσμένο δώρο μπορεί να συγκινήσει τον παραλήπτη του πολύ περισσότερο από ένα ακριβό αλλά αδιάφορο δώρο.

Κοινωνική αξία: Οι θεωρητικοί των κοινωνικών επιστημών αντιλαμβάνονται την ανταλλαγή δώρων ως το πλαίσιο όπου χειριζόμαστε τις κοινωνικές μας σχέσεις και δικτυωνόμαστε.

Η ανταλλαγή δώρων γίνεται για να καλλιεργήσουμε, να διατηρήσουμε, να εντείνουμε ή να διακόψουμε κοινωνικές σχέσεις. Ο Van Baal περιγράφει την ανταλλαγή ως «ειλικρινή συμμετοχή» στην ευχαρίστηση του παραλήπτη του δώρου, ενώ η ανταλλαγή δώρων εν γένει μπορεί να οδηγήσει σε έναν «δεσμό καλής θέλησης» ή «κοινωνικής υποχρέωσης», που με τη σειρά της επιτείνει την ανάγκη συνέχισης της ανταλλαγής. Τα συμβολικά δώρα έχουν μια κοινωνική διάσταση. 

Προσωπική αξία: Η προσωπική αξία του δώρου είναι σπουδαία για την κατανόηση της πρόθεσης πίσω από το δώρο, γιατί μας επιτρέπει να δούμε αν αυτός που το προσφέρει το επιλέγει σαν προέκταση του εαυτού του, ελπίζοντας ότι ο παραλήπτης θα χρησιμοποιεί το δώρο και θα τον θυμάται. Η προσωπική ταυτότητα του καθενός διαφαίνεται μέσα από το δώρο, αφού αυτός που το επιλέγει χρησιμοποιεί το γούστο του, ορισμένα κριτήρια και επενδύει ένα κομμάτι του ψυχισμού του σε αυτό. Ετσι, το να απαρνηθεί κανείς ένα δώρο είναι σαν να απαρνείται αυτόν που του το προσέφερε.

Λειτουργική αξία: Συχνά υπάρχει μια λειτουργική αξία ή η «υποκειμενική χρηστικότητα» του δώρου και σε ορισμένες περιπτώσεις αποφεύγεται η επιλογή δώρου γι' αυτόν τον λόγο. Η σύγκριση ανάμεσα σε έναν άντρα που δίνει στη γυναίκα του για δώρο μια ηλεκτρική σκούπα αντί για μια φωτογραφική μηχανή είναι ένα παράδειγμα όπου η χρηστικότητα και των δύο δώρων είναι φανερή, αλλά η ηλεκτρική σκούπα δεν γίνεται εύκολα αποδεκτή, γιατί έχει λιγότερη «υποκειμενική χρηστικότητα» από ό,τι η φωτογραφική μηχανή.

Τα στάδια της προσφοράς δώρου: Η ανταλλαγή δώρων δεν ορίζεται μόνο από το δώρο καθεαυτό. Πολλές διαστάσεις της ανταλλαγής σχετίζονται άμεσα με αυτόν που κάνει το δώρο, τον αποδέκτη, την παρουσίαση του δώρου, την επιλογή και την ανθρώπινη σχέση των εμπλεκόμενων. Η πράξη της ανταλλαγής δώρου είναι συνήθως σημαντικότερη και πιο συμβολική από το ίδιο το δώρο και ο κύκλος ολοκληρώνεται σε τρία στάδια.

Η... κυοφορία: Το πρώτο στάδιο της ανταλλαγής δώρων είναι η κυοφορία, γιατί όλες οι συμπεριφορές πριν από την παρουσίαση και την ανταλλαγή δώρων χρειάζονται χρόνο για να συλληφθούν και να ωριμάσουν: από την τιμή του δώρου ως το νόημα και τη χρηστικότητά του, την προσωπική έκφραση, τα γούστα των ατόμων και τα όρια της σχέσης. Το επιθυμητό αποτέλεσμα που κανείς ελπίζει ότι θα φέρει το δώρο αποτελεί το κίνητρο για τη σύλληψη της ιδέας του συγκεκριμένου δώρου.

Το διά ταύτα: Στο μεσαίο αυτό στάδιο οι εμπλεκόμενοι έχουν καθορίσει τον τόπο και τον χρόνο της ανταλλαγής δώρων και το δώρο παρουσιάζεται στον παραλήπτη με διαφορετικές διαβαθμίσεις τυπικότητας και τελετουργικού. Οι αντιδράσεις του παραλήπτη είναι η ανταμοιβή αυτού που κάνει το δώρο. Και τα δύο άτομα εμπλέκονται σε μια διαδικασία αποκωδικοποίησης μηνυμάτων: ο πρώτος στη σημασία του δώρου και ο δεύτερος στη σημασία των εκφράσεων του προσώπου του παραλήπτη του δώρου. Το αποτέλεσμα αυτού του σταδίου επηρεάζει την ποιότητα της σχέσης.

Αναδιάρθρωση: Στο τελικό αυτό στάδιο ο παραλήπτης χρησιμοποιεί, καταναλώνει, αποθηκεύει, αλλάζει ή χαρίζει αλλού το δώρο! Γίνεται επαναξιολόγηση της σχέσης των δύο ατόμων και τίθεται η βάση για τις μελλοντικές ανταλλαγές δώρων!

ΜΟΙΡΑΣΟΥ ΤΟ! :
ΡΩΤΗΣΤΕ ΤΟΥΣ ΕΙΔΙΚΟΥΣ
ΡΟΗ ΕΙΔΗΣΕΩΝ
Τα φάρμακα για τη σχιζοφρένεια: Απορίες αναγνωστών
Πώς πρέπει να φερθείς όταν τελειώνει μια φιλία;
13:59 Τα φάρμακα για τη σχιζοφρένεια: Απορίες αναγνωστών
Πιττακός
Η Σκέψη της ημέρας
13:48 Πιττακός