Ποιες υποσχέσεις για τη νέα χρονιά... ΔΕΝ πρέπει να δίνεις!

30 Δεκεμβρίου 2013

Κάθε χρόνο τέτοια εποχή η ζωή μας στιγματίζεται από δηλώσεις του τύπου «Πόσο θα ήθελα να αλλάξω!», «Η νέα χρονιά θα είναι διαφορετική!», «Φέτος είμαι αποφασισμένος/η να αδυνατίσω/κόψω το κάπνισμα/πάω γυμναστήριο...». Αυτές είναι λίγο-πολύ πασίγνωστες φράσεις-κλειδιά με τις οποίες χαιρετίζουμε κάθε φορά τη νέα χρονιά.

Οι υποσχέσεις που δίνουμε στον εαυτό μας κάθε Ιανουάριο, για να διαπιστώσουμε κάποια στιγμή πως ούτε και φέτος καταφέραμε να τις κρατήσουμε. Γιατί όμως δίνουμε στον εαυτό μας υποσχέσεις τις οποίες δεν κρατάμε; Γιατί βασανιζόμαστε με μεγαλεπήβολα σχέδια και στόχους τους οποίους τελικά δεν πραγματοποιούμε;

Γράφει για το boro.gr η Δρ Λίζα Βάρβογλη, η Δρ Λίζα Βάρβογλη, Ph.D. Ψυχολόγος-Ψυχοθεραπεύτρια, Νευροψυχολόγος (greekpsychologypages.blogspot.gr)

 

Η τυραννία των απραγματοποίητων υποσχέσεων

Συνήθως, στο τέλος της προηγούμενης χρονιάς είμαστε ψυχολογικά κουρασμένοι και ξεκινώντας η νέα χρονιά κάνουμε τον απολογισμό μας, διαπιστώνουμε τα λάθη ή τους κακούς χειρισμούς μας, τις αδυναμίες μας και τι θα έπρεπε να είχαμε κάνει καλύτερα. Έχουμε συνηθίσει να θεωρούμε ότι η νέα χρονιά, όπως και κάθε τι νέο, μας δίνει την ευκαιρία για μια καινούργια αρχή. Όμως, η νέα χρονιά δεν αποτελεί από μόνη της αφετηρία προσωπικών αλλαγών.

Η τυραννία των υποσχέσεων που δίνουμε στον εαυτό μας και δεν τις κρατούμε συχνά οφείλεται στο ότι δεν έχουμε κάνει καλό προγραμματισμό. Έτσι, πολλές φορές θέτει κάποιος μεγάλους στόχους και κάνει μεγαλεπήβολα σχέδια, χωρίς όμως να σχεδιάζει σωστά και να προχωρά βήμα-βήμα.

Πολλές φορές κάνουμε σχέδια για μεγάλες αλλαγές χωρίς να είμαστε αποφασισμένοι ότι πραγματικά θέλουμε να κάνουμε αυτές τις αλλαγές: απλώς παρασυρόμαστε από τις λαμπερές εικόνες που δείχνουν τα περιοδικά και τα μηνύματα που μας περνούν τα ΜΜΕ.

«Κολλάμε» λίγη από τη διαφημιζόμενη χρυσόσκονη και πιστεύουμε ότι από τη μια στιγμή στην άλλη, ως δια μαγείας και χωρίς κόπο θα αποκτήσουμε άψογο σώμα, θα κόψουμε το τσιγάρο, θα χάσουμε τα περιττά κιλά, θα βρούμε τον κατάλληλο σύντροφο, θα αποκτήσουμε περισσότερη ενέργεια.

Κι επειδή τίποτα από τα παραπάνω δε συμβαίνει χωρίς κόπο και χωρίς επένδυση χρόνου, είναι μια αυθαίρετη απόφαση που δε στηρίζεται στο ποιες είναι οι παρούσες συνθήκες της ζωής μας και ποια η διάθεσή μας, απογοητευόμαστε εύκολα, τα βάζουμε κάτω και μένουμε με μια γεύση πικρή στο στόμα.

Η τυραννία των αλλαγών επίσης οφείλεται στο ότι τις βλέπουμε σαν καταναγκαστικά έργα, σαν κάτι το οποίο οφείλουμε να κάνουμε και το «χρωστάμε» όχι μόνο στον εαυτό μας, αλλά και στον κοινωνικό μας περίγυρο.

Φανταστείτε να λένε όλοι γύρω σας τι πρόκειται να αλλάξουν στη ζωή τους μέσα στην επόμενη χρονιά κι εσείς να είστε το μόνο άτομο που δε μιλάει, ή που όταν μιλήσει θα πει «εγώ δε σκέφτομαι να αλλάξω απολύτως τίποτα» κι αυτό εν γνώσει του ότι οι άλλοι θα τον κρίνουν ως βαριεστημένο ή σαν να μην έχει καλή επίγνωση της πραγματικότητάς του.

Η αίσθηση ότι «πρέπει» να αλλάξουμε μερικές φορές δρα κατασταλτικά κι έχει το αντίθετο από το αναμενόμενο αποτέλεσμα: αντί να αλλάξουμε, μπλοκάρουμε.

 

Γιατί δεν τηρούμε τις υποσχέσεις στον εαυτό μας

Τις περισσότερες φορές οι άνθρωποι παρασύρονται και θέτουν έναν μεγάλο στόχο, χωρίς να προγραμματίσουν πώς ακριβώς θα τον πετύχουν και χωρίς να το κάνουν με σταδιακό τρόπο. Το αποτέλεσμα είναι, όταν κανείς επιθυμεί για παράδειγμα να χάσει 30 κιλά και την πρώτη εβδομάδα της προσπάθειας με δυσκολία έχει χάσει ένα κιλό, αποκαρδιώνεται, απογοητεύεται και τα παρατάει, ξεχνώντας ότι ο φυσιολογικός ρυθμός απώλειας περιττών κιλών σίγουρα δεν είναι... 30 σε μια εβδομάδα!

Πολλές φορές δίνει κανείς μεγαλόστομες υποσχέσεις στον εαυτό του, χωρίς όμως να είναι πραγματικά έτοιμος να τις πραγματοποιήσει. Το αποτέλεσμα είναι να μην έχει εσωτερικό κίνητρο και στην παραμικρή δυσκολία ή αντιξόοτητα να παρατήσει την προσπάθεια.

Αλλες φορές πάλι, ξεκινώντας να κάνει κάποιος αλλαγές στη ζωή του, συνειδητοποιεί ότι οι πρωτογενείς αυτές αλλαγές φέρνουν και άλλες, δευτερογενείς αλλαγές τις οποίες ίσως δεν περίμενε ή πιθανόν δεν επιθυμεί να χειριστεί, με αποτέλεσμα να σταματήσει και τις αρχικές αλλαγές.

Για παράδειγμα, ένα άτομο που αποφασίζει να κόψει το τσιγάρο ίσως στην πορεία της προσπάθειας αντιληφθεί ότι έβαλε πρόσθετο βάρος και αποφασίσει να παρατήσει την προσπάθεια απεξάρτησης, από το φόβο των περιττών κιλών.

Επίσης, όταν κανείς δεν έχει ένα οργανωμένο σχέδιο δράσης εύκολα δίνει υποσχέσεις αλλά δύσκολα τις τηρεί. Απεγνωσμένες κινήσεις του στυλ «σήμερα δεν τρώω γλυκό» ή «αφού σήμερα έφαγα διπλή μερίδα αύριο θα τη βγάλω με γιαούρτι και φρούτα» δεν οδηγούν σε επιτυχία μακροπρόθεσμα. Δηλώσεις του στυλ «θέλω να αποκτήσω καλύτερες κοινωνικές δεξιότητες και περισσότερους φίλους» αλλά συνεχίζω να κάθομαι στον καναπέ και να μη σηκώνω το τηλέφωνο να επικοινωνήσω και να κανονίσω κάποια συνάντηση είναι καταδικασμένες να μην καρποφορίσουν.

Αλλες φορές πάλι, υπάρχει ένα σχέδιο, αλλά είναι τόσο άκαμπτο και χωρίς εναλλακτικές, που ο κάτοχός του τα παρατάει στην πρώτη δυσκολία. Έτσι, το άτομο που ξεκινάει γυμναστήριο με καλές προθέσεις κι επιστρέφει σπίτι του πιασμένο εύκολα μπορεί να απογοητευτεί και με βάση τη λογική του «όλα ή τίποτα» να τα παρατήσει, αφού αισθάνεται ότι δεν τα κατάφερε (ξεχνώντας να εξετάσει αν θα μπορούσε να ξεκινήσει με ένα πιο ελαφρύ ή διαφορετικό πρόγραμμα ασκήσεων).

Ρεαλιστική προσέγγιση

Πιο ρεαλιστική προσέγγιση είναι να θέτει κανείς στόχους όταν θεωρεί ότι ο ίδιος είναι έτοιμος και οι συνθήκες της ζωής του κατάλληλες. Σε κάποιες περιπτώσεις οι στόχοι αυτοί μπορεί να φαίνονται εκ πρώτης όψεως μικροί και ταπεινοί, ωστόσο αν είναι ρεαλιστικοί και επιτευχθούν θα φέρουν μεγάλη χαρά και ικανοποίηση.

Με τη νέα χρονιά δεν είναι ανάγκη να θεωρήσει κανείς ότι πρέπει να προγραμματίσει μεγάλα σχέδια κι αλλαγές για όλο το χρόνο. Μπορεί να προσηλωθεί στην ίδια και την επόμενη ημέρα και να κάνει μικρές, χειροπιαστές, ποιοτικές αλλαγές στη ζωή του που έχουν προσωπική σημασία για τον ίδιο.

ΜΟΙΡΑΣΟΥ ΤΟ! :
ΡΩΤΗΣΤΕ ΤΟΥΣ ΕΙΔΙΚΟΥΣ
ΡΟΗ ΕΙΔΗΣΕΩΝ