Τι κινδύνους κρύβει το κάπνισμα κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης;

7 Ιανουαρίου 2014

Για το boro.gr γράφει ο κύριος Πάνος Αντσακλής, Μαιευτήρας – Γυναικολόγος:

Πάνος Αντσακλής 

"Tην περίοδο των εορτών παρατήρησα ότι σχεδόν σε όλες τις κοινωνικές εκδηλώσεις που παρευρέθηκα ένα πολύ μεγάλο ποσοστό ήταν καπνιστές και δυστυχώς κάπνιζαν σε κλειστούς χώρους όπου υπήρχαν και έγκυες και μικρά παιδιά.  Αποφάσισα να σας γράψω λοιπόν αυτό το κείμενο που μιλά για του κινδύνουν του καπνίσματος κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης"


Το κάπνισμα είναι μία πολύ επιβλαβής για την υγεία συνήθεια, αλλά ειδικά στην εγκυμοσύνη έχει συσχετιστεί με πολλές ανεπιθύμητες ενέργειες και για αυτό το λόγο συστήνεται η διακοπή του καπνίσματος εάν είναι δυνατόν ακόμα και πριν από τη σύλληψη. Σε γενικές γραμμές το κάπνισμα μπορεί να προκαλέσει σοβαρά προβλήματα υγείας, όπως π.χ. κάποιες μορφές καρκίνου, αυξάνει σημαντικά την πιθανότητα καρδιακών παθήσεων και αγγειακών εγκεφαλικών επεισοδίων, ενώ έχει συσχετιστεί και με οφθαλμικές και περιοδοντικές παθήσεις.

Στη γυναίκα πιο συγκεκριμένα το κάπνισμα μπορεί να προκαλέσει:

  • 1. Μείωση της οστικής πυκνότητας: γυναίκες που καπνίζουν έχει παρατηρηθεί ότι έχουν μειωμένη οστική πυκνότητα στην μετεμμηνοπαυσιακή περίοδο, αυξάνοντας την πιθανότητα για κατάγματα κυρίως του ισχίου, σε σχέση με γυναίκες που δεν καπνίζουν.
  • 2. Κατάθλιψη: είναι σημαντικό να γνωρίζουν οι γυναίκες τη σχέση καπνίσματος και κατάθλιψης, γιατί γενικά οι γυναίκες έχουν μεγαλύτερη πιθανότητα σε σχέση με τους άνδρες να εμφανίσουν κατάθλιψη, οπότε το κάπνισμα αποτελεί έναν επιπλέον επιβαρυντικό παράγοντα
  • 3. Προβλήματα περιόδου: μελέτες έχουν δείξει ότι γυναίκες που καπνίζουν έχουν μεγαλύτερη πιθανότητα να εμφανίσουν προβλήματα στην περίοδο τους, όπως, ανωμαλίες στον κύκλο τους (άστατο κύκλο) ή δυσμηνόρροια (πόνο στην περίοδο)
  • 4. Εμμηνόπαυση: οι γυναίκες που καπνίζουν στατιστικά «μπαίνουν» πιο νωρίς στην εμμηνόπαυση σε σχέση με γυναίκες που δεν καπνίζουν, ενώ εμφανίζουν και πιο έντονα τα συμπτώματα της εμμηνόπαυσης
  • 5. Εγκυμοσύνη: το κάπνισμα έχει συσχετιστεί με πολλά προβλήματα και επιπλοκές που σχετίζονται με την κύηση. Ακόμα και πριν την κύηση γυναίκες που καπνίζουν έχουν μεγαλύτερη πιθανότητα να εμφανίσουν προβλήματα υπογονιμότητας και να έχουν καθυστέρηση στη σύλληψη.

Το κάπνισμα είναι επιβλαβές όχι μόνο για την υγεία της εγκύου, αλλά και του εμβρύου. Όταν μία έγκυος καπνίζει το έμβρυο εκτίθεται σε μία σειρά χημικών ουσιών όπως μονοξείδιο του άνθρακα και νικοτίνη. Μελέτες έχουν ανιχνεύσει ποσότητες μονοξειδίου του άνθρακα και νικοτίνης στην κυκλοφορία του εμβρύου και στο αμνιακό υγρό, που περνάνε μέσω του πλακούντα και φαίνεται να επηρεάζουν την ποσότητα και την ποιότητα του οξυγονωμένου αίματος προς το έμβρυο. Η μειωμένη παροχή οξυγονωμένου αίματος στο έμβρυο μπορεί να επηρεάσει την ανάπτυξή του, για αυτό και έγκυες που καπνίζουν έχουν μεγαλύτερη πιθανότητα να γεννήσουν ένα λιποβαρές έμβρυο, σε σχέση με γυναίκες που δεν καπνίζουν και τα έμβρυα αυτά έχουν μεγαλύτερη πιθανότητα να εμφανίσουν προβλήματα υγείας και μετέπειτα κατά τη νεογνική περίοδο. Το κάπνισμα στην εγκυμοσύνη αυξάνει το ποσοστό περιγεννητικής θνησιμότητας και πρόωρου τοκετού και τα ποσοστά αυτά μειώνονται σημαντικά όταν οι έγκυες διακόπτουν το κάπνισμα.

Γυναίκες που καπνίζουν κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης έχουν μεγαλύτερη πιθανότητα να εμφανίσουν:

-Εξωμήτριο κύηση – όσο περισσότερα τσιγάρα καπνίζει μία γυναίκα ημερησίως, τόσο αυξάνεται η πιθανότητα εξωμήτριας κύησης

-Ανωμαλίες του πλακούντα: μελέτες έχουν δείξει ότι σε έγκυες που καπνίζουν εμφανίζονται πιο συχνά αλλοιώσεις στον πλακούντα

  • *Κολπική αιμόρροια
  • *Αποκόλληση πλακούντα
  • *Προδρομικό πλακούντα

Όσον αφορά στην υγεία του εμβρύου προβλήματα και επιπλοκές που εμφανίζονται πιο συχνά σε γυναίκες που καπνίζουν είναι:

  • *Χαμηλό βάρος γέννησης των νεογνών – η συχνότητα εμφάνισης αυτών των νεογνών σχετίζεται άμεσα με τον αριθμό των τσιγάρων που καπνίζει η έγκυος
  • *Πρόωρος τοκετός – το κάπνισμα στην εγκυμοσύνη αυξάνει την πιθανότητα πρόωρου τοκετού και πρόωρης ρήξης υμένων
  • *Ενδομήτριος θάνατος του εμβρύου
  • *Συγγενείς ανωμαλίες προσώπου (λαγώχειλος, λυκόστομα)
  • *Συγγενείς ανωμαλίες των άκρων (π.χ. συνδακτυλία), του γαστρεντερικού συστήματος και του καρδιαγγειακού

Και το παθητικό κάπνισμα όμως είναι αρκετά επιβλαβές τόσο για την ίδια την έγκυο και για το έμβρυο, όσο και για το νεογνό μετά τον τοκετό. Μελέτες έχουν δείξει ότι βρέφη που εκτίθενται σε προϊόντα και παράγωγα καπνού έχουν αυξημένη πιθανότητα συνδρόμου αιφνιδίου βρεφικού θανάτου και ο κίνδυνος αυτός αυξάνεται ακόμα περισσότερο εάν η γυναίκα συνεχίσει να καπνίζει και μετά τον τοκετό. Επίσης τα βρέφη αυτά έχουν και μεγαλύτερη πιθανότητα να εμφανίσουν αναπνευστικά προβλήματα όπως άσθμα, βρογχίτιδα καθώς και ωτίτιδες. Μελέτες έχουν συσχετίσει το κάπνισμα κατά τη διάρκεια της κύησης με επιπτώσεις στο νευρικό σύστημα του εμβρύου, που αργότερα στη ζωή του θα μπορούσαν να οδηγήσουν σε διαταραχές της συμπεριφοράς, ελλειμματική προσοχή, υπερκινητικότητα και μαθησιακές δυσκολίες. Το κάπνισμα στη διάρκεια της εγκυμοσύνης έχει συσχετιστεί και με αυξημένη πιθανότητα εμφάνισης αυτισμού.

Επιβλαβή παράγωγα του καπνίσματος (όπως μόλυβδος, μονοξείδιο του άνθρακα κτλ) παραμένουν στον χώρο (έπιπλα, χαλιά κτλ) ή στα ρούχα και τα μαλλιά των καπνιστών ακόμα και πολλές ώρες μετά το κάπνισμα (βλ. και http://www.boro.gr/13530/kapnisma-polu-epikinduna-ta-upolleimata-kapnou-sto-choro). Αυτό είναι το λεγόμενο «κάπνισμα από τρίτο χέρι» (third hand smoke) και η έκθεση βρεφών ή μικρών παιδιών ακόμα και σε αυτές τις ουσίες έχει συσχετιστεί με αναπνευστικά προβλήματα, μαθησιακές δυσκολίες και κάποιες μορφές καρκίνου.

Οι επιπτώσεις του καπνίσματος στην υγεία της γυναίκας και ειδικά κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης είναι δραματικές. Οι κίνδυνοι για την κύηση αλλά και το ίδιο το έμβρυο είναι πολύ μεγάλοι και μπορεί να ακολουθούν το νεογνό και μετέπειτα στη ζωή του. Είναι σημαντικό λοιπόν να ενημερώνονται για όλους αυτούς του κινδύνους οι γυναίκες αν είναι δυνατόν ακόμα και πριν τη σύλληψη. Οι γυναίκες που επιθυμούν μία εγκυμοσύνη ή είναι ήδη έγκυες θα πρέπει να ενημερώνονται ότι το κάπνισμα στην εγκυμοσύνη αυξάνει σημαντικά τα ποσοστά περιγεννητικής θνησιμότητας και πρόωρου τοκετού αλλά και ότι τα ποσοστά αυτά μειώνονται σημαντικά όταν διακόψουν το κάπνισμα, ώστε να ενθαρρύνονται και να κατευθύνονται κατάλληλα από τον ιατρό.

Πληροφορίες για τη διακοπή του καπνίσματος μπορείτε να βρείτε και στο http://www.boro.gr/26763/6-enallaktikes-methodoi-gia-na-kopsete-to-kapnisma

ΜΟΙΡΑΣΟΥ ΤΟ! :
ΡΩΤΗΣΤΕ ΤΟΥΣ ΕΙΔΙΚΟΥΣ
ΡΟΗ ΕΙΔΗΣΕΩΝ
Edgar Wallace
Η Σκέψη της ημέρας
3:17 Edgar Wallace