Ο ενοχικός τύπος προσωπικότητας: Ποια είναι τα αίτιά του;

17 Ιανουαρίου 2014

Οι ενοχές είναι ένα συναίσθημα, που όπως κάθε οικουμενικό συναίσθημα έχει προσαρμοστικές και δυσλειτουργικές πτυχές. 

Είναι η προέκταση του ηθικού μας χάρτη που από μικρά παιδιά μαθαίνουμε να ενσωματώνουμε στον τρόπο με τον οποίο αποκωδικοποιούμε τις έννοιες του καλού και του κακού. Μπορούν και λειτουργούν ως ένας άρρητος συναγερμός απέναντι στην πιθανότητα διάπραξης λάθους και μας προστατεύουν από τη σύγκρουση με τις ηθικές μας αξίες. 

Τα ισχυρότερα συστήματα ηθικής που ενστερνίζονται ορισμένοι γονείς και με τα οποία γαλουχούν τα παιδιά τους ταυτίζονται και με ισχυρότερα αισθήματα ενοχής, όταν τα συστήματα αυτά δεν ακολουθούνται με ευλάβεια. 

Στις περιπτώσεις αυτές, ένα παιδί με αυστηρό «υπερεγώ» μπορεί να ταυτίζει μέσα του αυτό που είναι με αυτό που πρέπει να κάνει ή που δεν πρέπει να κάνει, με αποτέλεσμα η αυτοαξία του να ορίζεται σχεδόν αποκλειστικά μέσα από τις δυνάμει επικίνδυνες έννοιες του καλού ή του κακού. 

Φανταζόμαστε πόσο εύκολο είναι ένα παιδί να τα βάλει με τον εαυτό του όταν ο έλεγχος που έχει απέναντι την ζωή του είναι τόσο μικρός και ορίζεται κατ’ εξοχήν μέσα από τον κόσμο των ενηλίκων. 

Μια παρενέργεια των «ενοχικών παιδιών» που μεγαλώνουν σε υπερ-εγωτικές οικογένειες είναι ότι προσπαθούν πάντα να ευχαριστούν τους άλλους και όχι τον εαυτό τους, επειδή ο εαυτός και η ικανοποίησή του ταυτίζονται ενδόμυχα με κάτι το απαγορευμένο. 

Η διεκδίκηση των προσωπικών «θέλω» είναι συνυφασμένη με την ενοχή. Αποτέλεσμα είναι το παιδί να γίνεται έρμαιο των επιθυμιών των άλλων και στην πορεία να εμπλέκεται σε σχέσεις αυτοθυσίας μέσα από τις οποίες σταματά να διεκδικεί και να ζει την ζωή του ως αυτόνομο άτομο. 

Η ψυχοθεραπεία μπορεί να σας βοηθήσει να εντοπίσετε τις ρίζες της ενοχής σας και να επαναπροσδιορίσετε τον δικό σας ηθικό χάρτη απέναντι στη ζωή.

www.real.gr


ΜΟΙΡΑΣΟΥ ΤΟ! :
ΡΩΤΗΣΤΕ ΤΟΥΣ ΕΙΔΙΚΟΥΣ
ΡΟΗ ΕΙΔΗΣΕΩΝ