Μπορεί ένας ψυχικά ασθενής να γίνει βίαιος;

17 Ιανουαρίου 2014

Οι ψυχικά πάσχοντες μπορεί να βιώσουν το στιγματισμό, τις διακρίσεις και την κοινωνική απομόνωση, καταστάσεις που επηρεάζουν σημαντικά τη ζωή τους. Λανθασμένες αντιλήψεις για τη σχέση της ψυχικής υγείας, της ψυχικής ασθένειας και της βίας συμβάλλουν σημαντικά σ’ αυτές τις εμπειρίες.

Από την επιστημονική ομάδα της Μη Κυβερνητικής Οργάνωσης Κλίμακα

Μελέτες έχουν δείξει ότι τα οι ψυχικά πάσχοντες δεν έχουν περισσότερες πιθανότητες από το γενικό πληθυσμό να εμφανίσουν βίαιη συμπεριφορά. Ωστόσο, οι αντιλήψεις της κοινής γνώμης, που συχνά επηρεάζονται από τα Μ.Μ.Ε, συμβάλλουν σημαντικά στη διαμόρφωση μιας στάσης που έχει σημαντικό αντίκτυπο στις ζωές των ψυχικά πασχόντων.

Τι γνωρίζουμε

Η εκτίμηση του ποσοστού βίαιης συμπεριφοράς από ψυχικά πάσχοντες είναι γενικά πολύπλοκη διαδικασία και παράλληλα δεν έχει προσδιοριστεί με ακρίβεια κάποια σχέση μεταξύ βίας και ψυχικής ασθένειας. Υπάρχουν προκλήσεις που οφείλονται στην έλλειψη ορισμών, στην έλλειψη δεδομένων και τεχνικών ζητημάτων που σχετίζονται με την αξιοπιστία, τη συνέπεια και τη γενίκευση των διαθέσιμων πληροφοριών.

Οι ψυχικά πάσχοντες βιώνουν το στιγματισμό, τις διακρίσεις και τον κοινωνικό αποκλεισμό που επηρεάζει σημαντικά τις ζωές τους, δημιουργώντας φόβο που μπορεί να γίνει βίαιος.

Οι ψυχικά πάσχοντες έχουν περισσότερες πιθανότητες να πέσουν θύματα βίας οι ίδιοι, σε σχέση με το γενικό πληθυσμό.

Η απελευθέρωση από τη βία και τις διακρίσεις βοηθάει στην προώθηση μιας θετικής εικόνας για τη ψυχική ασθένεια.

Οι δημοσιεύσεις των Μ.Μ.Ε και οι αναπαραστάσεις τους συμβάλλουν στη δημόσια διαστρέβλωση της σύνδεσης της βίας με την ψυχική ασθένεια.

Μια ματιά στις έρευνες σχετικά με τη βία και τη ψυχική ασθένεια

Οι ρίζες της βίας είναι πολυσύνθετες και περιλαμβάνουν και την έλλειψη πρόσβασης στους καθοριστικούς κοινωνικούς παράγοντες της υγείας.

Μια έρευνα σχετικά με τη βία και τη ψυχική υγεία θα πρέπει μεταξύ των άλλων να περιλαμβάνει εθνικές, περιφερειακές και δημοτικές στατιστικές για την εγκληματικότητα, ιατρικές έρευνες και ερευνητικές δημοσιεύσεις για τα Μ.Μ.Ε. Ωστόσο, είναι διαθέσιμες ελάχιστες κοινωνικές έρευνες σχετικά με το θέμα αυτό και ακόμα λιγότερες μελέτες που ενσωματώνουν τις προοπτικές των ψυχικά πασχόντων που ζουν με τις οικογένειες τους. Πιο συγκεκριμένα, υπάρχει μεγάλη έλλειψη επιστημονικής έρευνας στην Ελλάδα σχετικά με τη βία και τη ψυχική ασθένεια, γεγονός που γεννά ερωτήματα για το κατά πόσο οι μελέτες που έχουν αφορούν στις Η.Π.Α, την Ευρώπη ή την Αυστραλία ανταποκρίνονται στον ελληνικό πληθυσμό.

Η υπάρχουσα έρευνα σχετικά με τη βία και τη ψυχική ασθένεια γεννά περισσότερα ερωτήσεις παρά απαντήσεις, καθώς υπάρχουν πολλά κενά στην πληροφόρηση σχετικά με:

το μη καθορισμό οριστικής αιτιώδους σχέσης βίας ψυχικής ασθένειας

την έλλειψη μελετών που να αναφέρονται συγκεκριμένα στον ελληνικο πληθυσμό και να εξετάζουν τη βία ή τη θυματοποίηση των ατόμων με σοβαρές ψυχικές ασθένειες

σε αρκετές μελέτες δε γίνεται διάκριση μεταξύ της ψυχικής ασθένειας, της κατάχρησης ουσιών/ εξάρτησης ή τις συνδεόμενες ψυχικές ασθένειες.

Μια ματιά στις λύσεις για την αντιμετώπιση της βίας και της ψυχικής ασθένειας

Η απελευθέρωση από τη βία και τις διακρίσεις αποτελεί βασικό παράγοντα προώθησης της θετικής ψυχικής υγείας.

Η πλειοψηφία των ατόμων με ψυχικές διαταραχές δε συμμετέχουν στη βία. Ωστόσο, δεδομένης της πολύπλοκης σχέσης και των συνεπειών της αρνητικής δημόσιας εικόνας, είναι απαραίτητη μια πολύπλευρη προσέγγιση για την αντιμετώπιση της βίας και της ψυχικής ασθένειας που θα περιλαμβάνει:

την αντιμετώπιση των βασικών αιτιών της βίας

τη καταπολέμηση του στίγματος και των διακρίσεων

την αύξηση της διαθεσιμότητας των κέντρων ψυχικής υγείας και της δυνατότητας πρόσβασης σ’ αυτά

τη χρήση μιας πιο ευαίσθητης προσέγγισης από τα μέσα μαζικής ενημέρωσης.

Ο περιορισμός των αρνητικών αναπαραστάσεων της ψυχικής ασθένειας μέσω των μέσων μαζικής ενημέρωσης, αποτελεί μια κρίσιμη στρατηγική για τη διαμόρφωση ευαισθητοποιημένων αντιλήψεων σχετικά με την επικινδυνότητα των ψυχικά πασχόντων. Τα Μ.Μ.Ε μπορεί να δημιουργήσουν αρνητικές στάσεις, παρουσιάζοντας ιστορίες με μύθους και παραπληροφόρηση σχετικά με τη ψυχική ασθένεια. Τα Μ.Μ.Ε, επίσης, εκμεταλλεύονται τις μεγάλες δυνατότητες τους να μεταδώσουν στο κοινό λανθασμένες αντιλήψεις αντί να προσπαθήσουν να παρουσιάσουν μια θετική εικόνα της ψυχικής ασθένειας, βοηθώντας έτσι στη μείωση του στίγματος και των διακρίσεων που συνδέονται με τη ψυχική νόσο.

ΜΟΙΡΑΣΟΥ ΤΟ! :
ΡΩΤΗΣΤΕ ΤΟΥΣ ΕΙΔΙΚΟΥΣ
ΡΟΗ ΕΙΔΗΣΕΩΝ
Οscar Wilde
Η Σκέψη της ημέρας
12:42 Οscar Wilde
Handelsblatt: η Ιταλία δεν είναι Ελλάδα
Τα νέα της ημέρας
12:04 Handelsblatt: η Ιταλία δεν είναι Ελλάδα