Σχέσεις: Το μυστικό για να μην καβγαδίζετε είναι...

3 Φεβρουαρίου 2014

Το φίλτρο της επικοινωνίας!

Τα διαφορετικά μοτίβα της επικοινωνίας τα μαθαίνουμε νωρίς στη ζωή: χρησιμοποιούμε τον πληθυντικό όταν απευθυνόμαστε σε αγνώστους ή άτομα μεγαλύτερης ηλικίας, αλλά τον ενικό στους οικείους μας, ξέρουμε πότε κάποιος λέει «όχι» αλλά εννοεί «ναι» και ποια είναι τα «κουμπιά» για να πετύχουμε αυτό που θέλουμε ζητώντας το με τον αντίστοιχο τρόπο από διαφορετικά άτομα του περιβάλλοντός μας. Τα μοτίβα της επικοινωνίας διαμορφώνονται βάσει της ανατροφής μας, της κουλτούρας στην οποία μεγαλώνουμε, της γλώσσας που μιλάμε και πλήθους άλλων παραγόντων και εμπειριών.Εξαιτίας όλων των παραπάνω, αποκτούμε ορισμένες αυτόματες ή «προγραμματισμένες» αντιδράσεις στην επικοινωνία, χωρίς απαραιτήτως να αξιολογούμε και να αναλύουμε αν η αντίδρασή μας ήταν δίκαιη και σωστή για τη συγκεκριμένη κατάσταση. Αυτό είναι το «φίλτρο» της επικοινωνίας.

Γράφει η Δρ Λίζα Βάρβογλη, Ph.D. Ψυχολόγος-Ψυχοθεραπεύτρια, Νευροψυχολόγο(Πηγή psychologypages.blogspot.gr) 

Χρησιμοποιούμε ένα φίλτρο στην επικοινωνία όταν κάτι που μας λέει κάποιος περνάει από ένα προ-επιλεγμένο φίλτρο που έχουμε στο νου μας και το μήνυμα έρχεται αλλοιωμένο λόγω αυτού του φίλτρου, και δεν το λαμβάνουμε όπως ακριβώς το διατύπωσε ο συνομιλητής μας. Όταν όμως συμβαίνει κάτι τέτοιο, πολλά προβλήματα μπορούν να ακολουθήσουν.

 

Οι συνέπειες του φιλτραρίσματος

Όταν λοιπόν κανείς χρησιμοποιεί ένα φίλτρο στην επικοινωνία του, το συνηθέστερο είναι ότι δεν καταλαβαίνει τι ακριβώς του λέει ο άλλος, γιατί λόγω του φίλτρου η πληροφορία έρχεται στα αυτιά του ήδη με μια πρώτη, ασυνείδητη μορφή επεξεργασίας, αφού το άτομο διαστρεβλώνει τα συμφραζόμενα ή τα ερμηνεύει όπως νομίζει και όχι όπως είναι. Επομένως, το άτομο στη συνέχεια προσπαθεί να απαντήσει σε αυτό που άκουσε ή αντιλήφθηκε και όχι σε αυτό που πραγματικά του είπαν.

Πολλά από τα φίλτρα της επικοινωνίας προκύπτουν από φόβους και ανασφάλειες όπως «αν ο/η σύντροφός μου κάνει το Χ, τότε αυτό σημαίνει ότι δεν με αγαπάει», «αν ο/η προϊστάμενός μου μου ασκήσει κριτική, τότε αυτό σημαίνει ότι είμαι ανίκανος και θα χάσω τη δουλειά μου».

 

Ένα αληθινό, συνηθισμένο παράδειγμα

Για να γίνει πιο κατανοητό πώς τα φίλτρα της επικοινωνίας μπλοκάρουν και δημιουργούν προβλήματα, μπορούμε να εξετάσουμε ένα παράδειγμα, το οποίο πολύ συχνά μου αναφέρουν τόσο άνδρες όσο και γυναίκες.

Ας πούμε ότι σε μια παλαιότερη σχέση (είτε ερωτική είτε με τους γονείς) το ένα άτομο συχνά αφήνει το άλλο για να ακολουθήσει τα προσωπικά του ενδιαφέροντα. Αυτό δημιουργεί άγχος στο άτομο που μένει πίσω αλλά και ένταση στη σχέση, γιατί ο ένας σύντροφος αρχίζει να αισθάνεται μοναξιά, μειονεξία και έλλειψη σιγουριάς. Αυτό με τη σειρά του οδηγεί σε στεναχώρια και καυγάδες και η σχέση τελειώνει (αν είναι ερωτική) ή μένει με «ανοιχτούς λογαριασμούς» (αν είναι γονεϊκή).

Ας δούμε τώρα τι γίνεται στη συνέχεια στη ζωή αυτού του ανθρώπου: ο/η σύντροφός του επιθυμεί να βγει ένα βράδυ με τους φίλους του. Το πρώτο πράγμα που θα κάνει το άτομο που πρόκειται να μείνει μόνο είναι μια σύγκριση της τωρινής κατάστασης με την προηγούμενη εμπειρία του. Πριν καλά-καλά το καταλάβει αμφιβάλλει για τον εαυτό του και νιώθει ότι δεν τον επιθυμούν και δεν τον αγαπάνε. Έτσι, αντί να αντιληφθεί αυτό που λέει ο σύντροφος «βγαίνω έξω με την παρέα μου», μέσω των φίλτρων της επικοινωνίας από προηγούμενες σχέσεις και αρνητικές εμπειρίες το άτομο ακούει και ερμηνεύει αυτόματα «βγαίνω έξω γιατί δε μου αρέσεις αρκετά, βρίσκω την παρουσία σου βαρετή και με ενδιαφέρει κάτι άλλο εκτός από εσένα».

Ο σύντροφος που ετοιμάζεται να βγει δεν έχει ιδέα τι συμβαίνει σε αυτόν που πρόκειται να μείνει μέσα και δεν αντιλαμβάνεται πώς αυτή η απλή ανάγκη του πυροδότησε τόσο έντονα συναισθήματα στον άλλον, οπότε δεν θα ξέρει και πώς να αντιδράσει σωστά. Έτσι, πιθανότατα δε θα ξέρει ότι ο άλλος είναι στα αλήθεια στεναχωρημένος και θυμωμένος μαζί του, επειδή ο άλλος εστιάζει το πρόβλημα στο ότι πρόκειται να βγει έξω και όχι στις προσωπικές του ανασφάλειες. Το άτομο αυτό θα δει ότι η επιθυμία του να βγει έξω με παρέα ξαφνικά έγινε ένα τεράστιο πρόβλημα στη σχέση του, χωρίς να έχει δώσει λαβές και αυτό βέβαια θα του δημιουργήσει εκνευρισμό, στεναχώρια ή ακόμα και θυμό.

 

Βάζοντας φρένο στον φαύλο κύκλο

Για να σταματήσει κανείς αυτόν τον φαύλο κύκλο, χρειάζεται να αλλάξει τον τρόπο με τον οποίο αντιδρά στην κατάσταση. Ιδανικά, θα έπρεπε να αλλάξει κανείς τις σκέψεις και τα συναισθήματά του, αλλά αυτό μπορεί να χρειάζεται περισσότερη και πιο μακροχρόνια δουλειά με την καθοδήγηση ενός ειδικού. Αν αυτό δεν είναι εφικτό, ωστόσο μπορεί κανείς να αλλάξει τον τρόπο με τον οποίο μιλάει για το πώς αισθάνεται ή να αλλάξει το πώς αντιλαμβάνεται και αξιολογεί την κατάσταση.

Στο συγκεκριμένο παράδειγμα θα ήταν πιο εποικοδομητικό να μιλήσει το άτομο που στεναχωριέται για το φίλτρο της ανασφάλειας το οποίο αρχίζει και λειτουργεί σε τέτοιες περιπτώσεις και για τα συναισθήματα απόρριψης και μοναξιάς που του γεννιούνται. Αλλά εξίσου σημαντικό είναι να καταλάβει το άτομο που υποφέρει από αυτή την κατάσταση ότι όταν ο/η σύντροφός του θέλει να βγει με άλλη παρέα αυτό δε σημαίνει έλλειψη αγάπης, απόρριψη ή αδιαφορία. Το να επιθυμεί κανείς και κοινωνική ζωή πέρα από αυτή του ζευγαριού ούτε κακό είναι ούτε σημαίνει ότι δε θέλει την κοινή ζωή. Οι δυο επιθυμίες μπορεί κάλλιστα να συνυπάρχουν.

 

Ο σύμμαχος στη σχέση

Η δύναμη του να αλλάξει κανείς τον τρόπο με τον οποίο αντιλαμβάνεται μια κατάσταση είναι ένας από τους καλύτερους συμμάχους σε μια σχέση. Πολλές φορές οι καταστάσεις αλλάζουν εξαιτίας του τρόπου με τον οποίο τις αξιολογούμε και τις αντιμετωπίζουμε. Έτσι, είναι προτιμότερο να σβήσουμε τον διακόπτη που ενεργοποιεί αρνητικά επικοινωνιακά φίλτρα και να προσπαθήσουμε να δούμε τον/τη σύντροφό μας, τους γονείς, τους φίλους ή διάφορες καταστάσεις όπως είναι πραγματικά και όχι όπως φοβόμαστε ότι είναι.

ΜΟΙΡΑΣΟΥ ΤΟ! :
ΡΩΤΗΣΤΕ ΤΟΥΣ ΕΙΔΙΚΟΥΣ
ΡΟΗ ΕΙΔΗΣΕΩΝ
Edgar Wallace
Η Σκέψη της ημέρας
3:17 Edgar Wallace