Γιατί οι άνδρες είναι τόσο ανταγωνιστικοί μεταξύ τους; Η επιστημονική εξήγηση

7 Φεβρουαρίου 2014

Οι ορμονικές αλλαγές κάνουν κάποιους άνδρες να αντιδρούν στον ανταγωνισμό είτε σα  μπόνομπο-πίθηκος είτε σα χιμπατζήδες

Ερευνητές από το Πανεπιστήμιο Duke και Harvard αναφέρουν πως ο μέσος άνδρας βιώνει ορμονικές αλλαγές όμοιες με του παθητικού μπόνομπο-πιθήκου πριν τον ανταγωνισμό, αλλά ένας άνδρας που «μοχθεί για τη θέση του» υπόκειται σε αλλαγές που αντικατοπτρίζουν αυτές που εντοπίζουμε σε ένα χιμπατζή.

Νέα μελέτη που δημοσιεύεται στο Proceedings του National Academy of Sciences αποκαλύπτει διαφορετικά επίπεδα ορμονών στους δύο εγγύτερους συγγενείς μας, τους μπονόμπο-πιθήκους και τους χιμπατζήδες, ενόψει ανταγωνισμού.

Οι χιμπατζήδες ζουν σε αρσενικοκρατούμενες κοινωνίες όπου το κύρος είναι υψίστης σημασίας και η επιθετικότητα σοβαρή. Στους μπονόμπο, το θηλυκό είναι πάντα το πιο κυρίαρχο και η ανοχή επιτρέπει πιο ευέλικτη συνεργασία και μοίρασμα φαγητού.

Οι επιστήμονες έχουν συχνά αναρωτηθεί αν οι διαφορές στην ανταγωνιστική συμπεριφορά θα μπορούσαν να εξηγηθούν εν μέρει από διαφορετικές ψυχολογικές ανταποκρίσεις στον ανταγωνισμό. Στη νέα τους μελέτη, οι ερευνητές από το Harvard και το Duke συνέλεξαν σάλιο από τους πιθήκους με μπατονέτα βουτηγμένη σε καραμέλα, στη συνέχεια υπολόγισαν τα επίπεδα ορμόνης πριν και μετά σε ζεύγη από κάθε είδος παρουσιάστηκε ένας σωρός φαγητό.

Ανακάλυψαν πως τα αρσενικά και των δύο ειδών που ήταν ανυπόμονα και δε μπορούσαν να μοιραστούν με τις συντρόφους τους παρουσίασαν ορμονικές αλλαγές εν αναμονή του ανταγωνισμού για το φαγητό, αλλά οι μπονόμπο και οι χιμπατζήδες ήταν εντελώς διαφορετικοί ως προς ποιες ορμόνες αυξήθηκαν.

Οι αρσενικοί χιμπατζήδες παρουσίασαν μια αύξηση τεστοστερόνης, που θεωρείται πως προετοιμάζει τα ζώα για ανταγωνισμό ή επιθετικές αλληλεπιδράσεις/επαφές. Αντιθέτως, τα αρσενικά μπονόμπο παρουσίασαν αύξηση κορτιζόλης, που συνδέεται με το στρες και πιο παθητικές κοινωνικές στρατηγικές σε άλλα ζώα.

Οι αρσενικοί χιμπατζήδες αντέδρασαν στον ανταγωνισμό σα να ήταν απειλή στο κύρος τους, ενώ οι μπονόμπο αντέδρασαν σαν ο ενδεχόμενος ανταγωνισμός να προκαλεί άγχος, με ενδείξεις αλλαγής στα επίπεδα κορτιζόλης τους» λέει η Victoria Wobber, τελειόφοιτη στο Harvard κι επικεφαλής της μελέτης.

Οι άνδρες συνήθως βιώνουν μια αύξηση στη κορτιζόλη μπροστά σε πολλούς τύπους ανταγωνισμού με ένα παρόμοιο τρόπο όπως εμφανίζεται στους μπονόμπο. Ωστόσο, αν οι άνδρες έχουν αυτό που αποκαλείται «ένα κίνητρο ανώτερης δύναμης», ή μια ισχυρή επιθυμία να αποκτήσουν υψηλό κύρος, βιώνουν αύξηση στη τεστοστερόνη πριν από έναν ανταγωνισμό.

«Αυτά τα αποτελέσματα υποδηλώνουν πως οι αλλαγές στη στεροειδή ορμόνη  που συσχετίζονται με την ανδρική ανταγωνιστικότητα  υπάρχουν λόγω καταγωγής από άλλους πιθήκους.» λέει η Wobber.

Αν και αρκετοί άνδρες μοιάζουν περισσότερο με μπονόμπο πριν τον ανταγωνισμό κι άλλοι περισσότερο με χιμπατζή, κάτι μοναδικό για τους άνδρες είναι πως μετά τον ανταγωνισμό βιώνουν άνοδο τεστοστερόνης αν κερδίσουν ή πτώση τεστοστερόνης αν χάσουν- που εκφράζεται με τους χαρούμενους ή λυπημένους φιλάθλους των σπορ μετά από νίκη ή ήττα. Αυτή η διαφορά στις ορμόνες μετά τον ανταγωνισμό δεν παρατηρήθηκε ούτε στους χιμπατζήδες ούτε στους μπονόμπο.

«Είναι συναρπαστικό επειδή μπορούμε να δούμε πως σε κάποιο βαθμό είμαστε παρόμοιοι με τους μπονόμπο, και σε κάποιο άλλο είμαστε παρόμοιοι με τους χιμπατζήδες» λέει ο Brian Hare ανθρωπολόγος του Duke. «Από την άλλη, υπάρχει επίσης ένα άλλο κομμάτι της βιολογίας μας που φαίνεται εντελώς ξεχωριστό.»

 

Το άρθρο επιμελήθηκε ο Π. Δρέττας, Χειρουργός, Ουρολόγος-Ανδρολόγος, Δ/ντής του Ανδρολογικού Ινστιτούτου Αθηνών, www.andrologia.gr

ΜΟΙΡΑΣΟΥ ΤΟ! :
ΡΩΤΗΣΤΕ ΤΟΥΣ ΕΙΔΙΚΟΥΣ
ΡΟΗ ΕΙΔΗΣΕΩΝ