Tι είναι οι κρίσεις πανικού και ποιοι κινδυνεύουν περισσότερο;

17 Φεβρουαρίου 2014
 
Δεν έχουν όλοι τις ίδιες πιθανότητες να πάθουν κρίση πανικού ή να εκδηλώσουν διαταραχή πανικού. Ωστόσο, υπάρχουν κάποιοι παράγοντες που μπορεί να αυξήσουν τις πιθανότητες αυτές. Αν ζείτε με αγχώδη τρόπο για πολύ καιρό, είστε πιο επιρρεπείς στις κρίσεις πανικού. Επίσης έχει παρατηρηθεί ότι κρίσεις πανικού συμβαίνουν συχνότερα σε άτομα που έχουν βιώσει απότομες αλλαγές στο άμεσο περιβάλλον τους ή που έχουν υποστεί ψυχολογικό τραύμα από κάποιο γεγονός στη ζωή τους (ως μέρος του λεγάμενου μετατραυματικού άγχους). Ακόμα, κρίσεις πανικού μπορεί να προκληθούν ως παρενέργειες σε ορισμένα φάρμακα ή σε ναρκωτικές ουσίες.

Aπό την εκπαιδευτική συμβουλευτική ψυχολόγο, Δρ Καλλιόπη Εμμανουηλίδου. 


Απαντούν και σε μια συγκεκριμένη πάθηση, που λέγεται «σύνδρομο υπεροξυγόνωσης». Ακόμα και η υψηλή κατανάλωση καφεΐνης έχει συνδεθεί με αυξημένη πιθανότητα εμφάνισης κρίσεων πανικού. Σχετικά με την κληρονομικότητα δε γνωρίζουμε αν ισχύει για την ίδια τη διαταραχή πανικού ή για συσχετιζόμενα χαρακτηριστικά, όπως είναι οι αγχώδεις προσωπικότητες ή άλλα χαρακτηριστικά όπως είναι η τελειομανία.

Όπως συμβαίνει και με το άγχος, έτσι και σ'αυτή την ακραία μορφή εκδήλωσής του παρατηρείται ότι πλήττονται περισσότερο άτομα τα οποία νιώθουν ανασφάλεια. 

Η χαμηλή αυτοεκτίμηση κάνει ένα άτομο να νιώθει πολύ ανασφαλές, να νιώθει ότι δεν μπορεί να τα καταφέρει μόνο του. Όλες οι εκφράσεις του άγχους, είτε είναι πανικός είτε φοβίες, πλήττουν άτομα που δεν έχουν χτίσει μια υγιή βάση στην αυτοπεποίθησή τους και είτε έμαθαν να είναι περισσότερο «σκληροί» από όσο χρειάζεται (ψευδής αίσθηση ασφάλειας που στη συνέχεια κλονίζεται και διαψεύδεται μέσα τους) είτε «εκπαιδεύτηκαν» από μικρή ηλικία στον φόβο και στην έλλειψη αυτοπεποίθησης. Έτσι, είναι φυσιολογικό να πανικοβάλλεστε συχνότερα, αν προέρχεστε από οικογένεια με αγχώδεις και υπερπροστατευτικούς γονείς. Πόσο συχνά ακούγατε μεγαλώνοντας εκφράσεις όπως:

•«Πρόσεχε, θα πνιγείς!»

•«Φόρα κάτι, θα κρυώσεις!»

•«Πρόσεχε μην πάθεις ηλεκτροπληξία!»

•«Μην πίνεις ό,τι σου σερβίρουν έξω!»

«Πρόσεχε μην πέσεις!»

•«Μην τρως άλλο» / «Φάε όλο το φάί σου!»

•«Θα πονέσει η κοιλιά σου!»

Όλα αυτά τα απειλητικά μηνύματα δημιουργούν από πολύ μικρές ηλικίες άγχος και εσωτερικές συγκρούσεις, που μας καλλιεργούν μιαν ανασφάλεια, η οποία μπορεί να εκδηλωθεί στο μέλλον ως κρίση πανικού. Εκτός από το αγχώδες και υπερπροστατευτικό περιβάλλον, οι κρίσεις πανικού συμβαίνουν όταν είμαστε πολύ αυστηροί με τον εαυτό μας. Γινόμαστε τελειομανείς και ασκούμε στον εαυτό μας μια πίεση να μην κάνουμε λάθη, να είμαστε σωστοί, να είμαστε δυνατοί. Έτσι όμως αγνοούμε την ανθρώπινη φύση μας (από τη φύση μας είμαστε ατελείς, ευαίσθητοι, και δεν έχουμε κάποιο αλάθητο), με αποτέλεσμα να καταπιέζουμε τα συναισθήματά μας. Δεν παραδεχόμαστε ότι νιώθουμε πόνο, αμηχανία, μοναξιά, αγωνία ή ότι είμαστε πληγωμένοι, παραμελημένοι, αδικημένοι. Γινόμαστε «βράχοι» για τους άλλους, αλλά το σώμα μας μέσα από τις κρίσεις πανικού προσπαθεί να μας ειδοποιήσει ότι έχουμε βαθύτερες ανάγκες, που μένουν ακάλυπτες. Μας χτυπάει έναν συναγερμό ότι είμαστε άνθρωποι και χρειαζόμαστε να ακολουθούμε πιο ανθρώπινους ρυθμούς στη ζωή μας, να μιλάμε για τα συναισθή-ματά μας, να διεκδικούμε την ικανοποίηση και των δικών μας αναγκών και να μπορούμε να υπερασπιστούμε το ότι είμαστε άνθρωποι, όχι μηχανήματα, και άρα έχουμε όρια στις αντοχές μας και δεν είμαστε τέλειοι. Έτσι, είτε μόνοι μας είτε με τη βοήθεια ενός ειδικού, μπορούμε να ξεκινήσουμε μια διαδικασία κατά την οποία θα συγχωρέσουμε τον εαυτό μας που δεν είναι μηχάνημα αλλά άνθρωπος και θα μπορέσουμε να μάθουμε να αναγνωρίζουμε και να καλύπτουμε τις ανάγκες μας.
 
 Τι είναι κρίση πανικού: 
 
Η κρίση πανικού διαρκεί μόνο μερικά λεπτά. Τις περισσότερες φορές πρόκειται για ένα μεμονωμένο συμβάν. Ωστόσο, πολλές φορές η αναστάτωση που προκαλείται στο άτομο είναι τόσο έντονη, που μία μόνο κρίση αρκεί για να αφήσει ανεξίτηλα σημάδια στον ψυχικό του κόσμο. Έτσι, η κρίση πανικού έχει συχνά μεγάλο συναισθηματικό κόστος, καθώς η ανάμνηση της δυσάρεστης αυτής εμπειρίας δημιουργεί ένα άγχος αναμονής. Δηλαδή το άτομο που έχει βιώσει μια κρίση πανικού αρχίζει να φοβάται μήπως του ξανασυμβεί η κρίση. Μπορεί μάλιστα να αρχίσει να έχει φοβικές αντιδράσεις και να αποφεύγει διάφορες καταστάσεις ή χώρους, από φόβο μην του ξανασυμβεί μια κρίση. Όταν έχουμε επανειλημμένες κρίσεις ή όταν καταβαλλόμαστε από έναν μόνιμο φόβο αν θα μας ξανασυμβεί μια κρίση, η κατάσταση χαρακτηρίζεται ως «διαταραχή πανικού». 
 
Μπορείτε να διαβάσετε περισσότερα για τις κρίσεις πανικού στο βιβλίο της Δρ. Καλλιόπης Εμμανουηλίδου, Γυρίζω σελίδα στο άγχος, που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Μεταίχμιο. 
ΜΟΙΡΑΣΟΥ ΤΟ! :
ΡΩΤΗΣΤΕ ΤΟΥΣ ΕΙΔΙΚΟΥΣ
ΡΟΗ ΕΙΔΗΣΕΩΝ