Εμμονές: Πώς μπορεί να βασανίζουν τη ζωή μας

24 Φεβρουαρίου 2014

 

Γράφει για το boro.gr η Δρ Λίζα Βάρβογλη, Ph.D. Ψυχολόγος-Ψυχοθεραπεύτρια, Νευροψυχολόγος (greekpsychologypages.blogspot.gr)

Πώς οι ενοχλητικές σκέψεις χαλάνε τη μέρα και τη νύχτα μας

Σας έχει τύχει να είστε όλη μέρα αγχωμένοι επειδή δεν μπορείτε να σταματήσετε να σκέφτεστε κάτι άδικο που συνέβη το πρωί; Ή την προηγούμενη εβδομάδα; Αυτή η ανθρώπινη τάση να βασανιζόμαστε προσπαθώντας να ξεδιαλύνουμε τα πράγματα, είναι συνηθισμένη και λανθασμένη. Όταν κολλάμε στις ίδιες κακές σκέψεις, αυτές οι σκέψεις γίνονται όλο και πιο αρνητικές με αυξητικό ρυθμό, τότε μιλάμε για ‘αναμηρυκασμό’, ή ‘αναμάσημα’ της σκέψης. Αυτό το φαινόμενο μπορεί να βλάψει τόσο τον σωματικό όσο και τον συναισθηματικό σας κόσμο.

 

Τι ακριβώς είναι το ‘Αναμάσημα’ της Σκέψης

 

Το ‘ αναμάσημα’ της σκέψης αποτελείται από δύο ξεχωριστές μεταβλητές-τη συλλογή και την αναπαραγωγή. Το κομμάτι της συλλογής μπορεί στην πραγματικότητα να φανεί χρήσιμο -  το να συλλογιζόμαστε για ένα πρόβλημα μπορεί να μας οδηγήσει σε μια λύση. Επιπλέον, το να συλλογίζεστε συγκεκριμένα γεγονότα, μπορεί να σας βοηθήσει να διαχειριστείτε δυνατά συναισθήματα που σχετίζονται με το θέμα. Εντούτοις, το ‘αναμάσημα’ της σκέψης γενικά, και η αναπαραγωγή της ειδικά, σχετίζονται με λιγότερη ενεργητική συμπεριφορά και περισσότερη αρνητική διάθεση. Όταν αυτό συμβαίνει και σε διαπροσωπικό επίπεδο, όταν δηλαδή αυτή η συμπεριφορά αναμεταδίδεται σε προφορικό επίπεδο, για παράδειγμα σε κάποιο φίλο, μέχρις εξαντλήσεως του θέματος, τότε το άγχος αυξάνει και στους δύο συνομιλητές. Έτσι, αν πιάνετε τον εαυτό σας συνεχώς να κάνει τις ίδιες σκέψεις, αναλογιζόμενοι τι θα έπρεπε να έχετε πει ή κάνει, χωρίς να αναλαμβάνετε μια αντίστοιχη δράση, πιθανώς θα κάνετε τον εαυτό σας να νιώθει περισσότερο στρες και πιθανώς βιώνετε μερικές από τις αρνητικές επιδράσεις του ‘αναμασήματος’ της σκέψης.

 

Το Τίμημα του ‘Αναμασήματος’ της Σκέψης

 

Το φαινόμενο της εμμονής μια σκέψης, κατά περίεργο τρόπο μπορεί να γίνεται μία μη ελεγχόμενη διαδικασία, και ενδεχομένως να έχει περάσει κάποια ώρα ώσπου να συνειδητοποιήσετε ότι το κάνετε. Πέραν όμως ότι αποσπά την προσοχή σας, έχει αρνητικές συνέπειες.

 

Άγχος: όσο πιο πολλές αρνητικές σκέψεις κάνει κανείς, τόσο περισσότερο στρες και άγχος έχει.  Αυτό μάλιστα είναι μετρίσιμο, αφού αυξάνεται η κορτιζόλη, η ορμόνη του στρες. Δεν είναι τυχαίο επίσης το ότι κυκλοφορούν πολλοί οδηγοί αυτοβοήθειας, βιβλία για τη διαχείριση του στρες.

 

Αρνητικό Πλαίσιο Σκέψης: Το ‘αναμάσημα’ της σκέψης έχει αρνητική επίδραση και προκαλεί περισσότερη καταθλιπτική, μελαγχολική διάθεση. Κάτι τέτοιο όχι μόνο είναι δυσάρεστο, αλλά επηρεάζει και την ποιότητα ζωής του ανθρώπου.

 

Λιγότερο Ενεργητική Συμπεριφορά: Τη στιγμή που κάποιος μπαίνει στη διαδικασία εμμονής σε μια σκέψη με την πρόθεση να επιλύσει ένα πρόβλημα,  έρευνες δείχνουν ότι αυτό έχει το αντίθετο αποτέλεσμα!  Δηλαδή, όταν κανείς τα σκέφτεται και τα ξανασκέφτεται όλα κλωθογυρίζοντάς τα στο νου του, το αποτέλεσμα είναι ότι τελματώνει και δεν αναλαμβάνει δράση.  Αυτό σημαίνει ότι η εμμονή και η αναπαραγωγή μιας σκέψης μπορεί να οδηγήσει σε μια καθοδική πορεία αρνητικότητας.

 

Υπονόμευση του Εαυτού: Έρευνες έχουν συσχετίσει τον ‘αναμηρυκασμό’ της σκέψης με αρνητικές πρακτικές αντιμετώπισης του στρες, όπως υπερβολική κατανάλωση τροφής, αλκοόλ, τσιγάρων. Τέτοιου είδους συμπεριφορές μπορεί να δημιουργήσουν έναν συνεχή κύκλο ακόμα πιο αγχωτικό, αρνητικό και καταστροφικό.

 

Υπέρταση: Έχει βρεθεί μια ακόμα σύνδεση μεταξύ της εμμονής σε μια σκέψη και την υπέρταση. Η πρακτική αυτή επιμηκύνει την επίδραση του στρες, αυξάνοντας έτσι τη βλάβη που προκαλεί στην καρδιά. Εξαιτίας των κινδύνων για την υγεία που οφείλονται στην υπέρταση, είναι ιδιαιτέρως σημαντικό να αντιμετωπίσετε την εμμονή αυτή και να βρείτε υγιείς στρατηγικές διαχείρισης του άγχους.

ΡΩΤΗΣΤΕ ΤΟΥΣ ΕΙΔΙΚΟΥΣ
Πασχ***** ****
13:30 Τρίτη 17/01/2017
Πρώτα απόλαΘα προσπαθήσω να γράψω το μήνυμα όσο πιο κατανοητά γίνεταιΔε πιστεύω πως αυτό που έχω δεν είναι άλυτο και είμαι σχεδόν βέβαιος πως είναι εκ γενετής Μου έρχονται σκέψεις από διάφορες στιγμές στο σχολείο όμως ποτέ δεν μπορούσα να αντιληφθώ ότι έχω πρόβλημα και πόσο μάλλον ότι θα εξελιχθεί σε κάτι τέτοιο Αυτό που πιστεύω ότι έχω είναι εξαναγκαστικό άγχος βασισμένο σε ασυνήθιστες σκέψεις Ο λόγος που βάζω τη λέξη ασυνήθιστες είναι διότι οι σκέψεις δεν είναι μόνο κοινές και όπως θα διαβάσετε παρακάτω πχ για σχέση για δουλειά για το σπίτι ή αλλιώς για το μέλλον Στο τι παραπάνω είναι βασίζεται και η αιτία του προβλήματός μου Γενικώς είναι δύσκολο να το εξηγήσω με λόγια Συχνά ούτε εγώ καλά καλά δε μπορώ να το αντιληφθώ Άκουγα το ρολόι να χτυπά και κάθε χτύπος ήταν σαν να γίνεται δικαστήριο διότι δεν υπάρχει περίπτωση να ξαναέρθουν τα δευτερόλεπτα πίσω Από το πρωί μέχρι το βράδυ είχα ταχυπαλμία Πήγα και σε καρδιολόγο με τον αδερφό μου και φυσικά μου είπε πως η καρδιά μου είναι πολύ γερή και είναι ψυχολογικό Πήρα ακόμη μια βεβαίωση και βγήκα αληθινός απέναντι στα μάτια του αδερφού μου που πίστευε βαθιά μέσα του πως οι ταχυπαλμίες οφείλονται στη καρδιά Φυσικά δεν αποκλείω οικογενειακούς οικονομικούς προσωπικούς κοινωνικούς παράγοντες σε καμία περίπτωσηΔιάρκεια 1 χρόνος και 1 μήνα περίπουΑφορμή Περίμενα το λεωφορείο για να πάω στη σχολή Ξαφνικά αισθάνθηκα σαν να πέρασα στο δεύτερο μέρος της ζωής μου και ήταν σαν να έπεσε ατομική βόμβα ΓΙΑ ΤΌΣΟ ΙΣΧΥΡΌ ΣΟΚ Η σκέψη που ήταν σαν το κλειδί για το πέρας στο δεύτερο μέρος της ζωής μου ήταν ΌΤΙ ΌΛΑ ΕΊΝΑΙ ΠΡΟΒΛΕΠΌΜΕΝΑ ΚΑΙ ΓΡΑΜΜΈΝΑ ΣΕ ΜΊΑ ΣΤΟΊΒΑ ΑΠΌ ΧΑΡΤΙΆ ΑΠΌ ΤΟ ΘΕΌ ΣΑΝ ΝΑ ΕΊΝΑΙ ΣΚΗΝΟΘΕΤΗΜΈΝΑ ΌΛΑ Κανένας έλεγχο πλέον από εμένα για τα καλά και τα κακά στη ζωή μου κάτι σαν ρομπότ μούδιασμα συναισθημάτων Αυτό το ξεπέρασα σε λιγότερο από μία εβδομάδα από μόνος μου εκφυσικού Μπόρεσα και έδωσα να καταλάβω πως δε είναι έτσι Η λύση του πρώτου προβλήματος έγινε η αίτια για το πέρασμα στο ΔΕΎΤΕΡΟ ΠΡΌΒΛΗΜΑ που είναι και αυτό που με ταλανίζει Πριν αρχίσω να εξηγώ το δεύτερο κάποιες φορές σε απλές καθημερινές μέρες έβλεπα από τρισδιάστατα σε εικόνα δύο διαστάσεων ΠΧ Έναν άνθρωπο με σχετική απόσταση από έναν τοίχο από πίσω του πλέον γινόντουσαν ΈΝΑ στο μάτι μου Άνθρωπος και background σε έναν καμβά ερχόντουσαν και κολλούσαν Ενώ ήξερα βαθιά μέσα μου πως φυσικά δεν είναι έτσι Έφτασα σε σημείο να πιστεύω πως το εάν είχα αλτσχάιμερ θα ήμουν τυχερόςΠΡΌΒΛΗΜΑ 2 το πρώτο δεν υφίσταται πλέων είναι σίγουρο αυτόΠοιο πολύ ζω για το πρόβλημα παρά για τη ζωή μουΤο 2ο πρόβλημα βασίζεται όπως είπα και πριν σε σκέψεις Οι σκέψεις αυτές δεν με αφορούν αλλά υπάρχουν Έχει γίνει τόσο αναλυτική η διαδικασία ανάλυσης του γιατί το πως το πότε το δε μαρέσει που έχει καταντήσει πλέον σαν Νέα Παγκόσμια Τάξη μέσα στο μυαλό μου πχ η πόλη που ζω έχει 10 περιοχές και αναλύω γιατί σχεδιάστηκαν έτσι οι δρόμοι πχ σύγκριση δύο πόλεων γιατί έτσι η μία γιατί έτσι η άλλη πχ πάω με το λεωφορείο στη σχολή και επειδή περνάμε από περιοχές με πράσινο το μυαλό μου κάθεται και σκέφτεται το πόσα διαφορετικά είδη από γη υπάρχουν εάν μου έλεγε κάποιος υπάρχουν δισεκατομμύρια διαφορετικές γήινες εκτάσεις ούτε ο αριθμός δε θα με κάλυπτε θα προσπαθούσα να κάτσω μία προς μία να την αναλύσωπχ Ακόμα και 50 χρόνια να ήξερα τους φίλους μου πάντα πριν βγούμε μαζί θα έπρεπε να ξανά φρεσκάρω το ποιος είναι το τι έχει κάνει στη ζωή του και διάφορα συναφήΤΑ ΠΡΆΓΜΑΤΑ ΠΟΥ ΠΡΟΑΝΈΦΕΡΑ ΕΊΝΑΙ ΆΣΧΕΤΑ ΓΙΑ ΕΜΈΝΑ ΚΑΙ ΔΕ ΜΕ ΑΦΟΡΟΎΝ ΕΊΝΑΙ ΓΟΗΤΕΥΤΙΚΉ ΤΌΣΗ ΑΝΆΛΥΣΗ ΑΛΛΆ ΠΟΝΆΕΙ ΥΠΕΡΒΟΛΙΚΆ Είναι δεκάδες τέτοιες σκέψεις και με πολύ μεγαλύτερο βαθμό ανάλυσης Έχω πάει και σε ψυχίατρο πριν τον καρδιολόγο αλλά με τα προσωρινά χάπια που μου έδωσε ένιωσα ολοκληρωτική ανακούφιση μόνο για λίγο και ψάχνω να ξαναβρώ εκείνες τις λίγες ημέρες και βεβαίως πριν περάσω στο δήθεν δεύτερο μέρος ζωής Πέρα από τον οικονομικό λόγο που δεν μου επέτρεψαν να κάνω μόνιμη θεραπεία όπως μου είχε προτείνει ο γιατρός σταμάτησα τις επισκέψεις ήταν που μου είπε ο αδερφός μου πως η κίνηση μου ήταν υπερβολική Μετά από συζητήσεις με του δικούς μου πρέπει ίσως να πάω σε ομοιοπαθητικό ή σε ψυχαναλυτή ή κάτι παραπλήσιο Ότι και να κάνω πλέον στη καθημερινή ζωή μου κάπου το μυαλό μου θα ξεπετάξει ένα πρόβλημα κάποιο βαθμού δυσκολίας έτσι για να έχει να ασχολείται με κάτι ΠΟΙΑ ΠΙΣΤΕΎΕΤΕ ΌΤΙ ΕΊΝΑΙ Η ΚΑΤΑΛΛΗΛΌΤΕΡΗ ΛΎΣΗ ΓΑ ΤΟ ΠΡΌΒΛΗΜΑ ΜΟΥΕΥΕΛΠΙΣΤΏ ΣΎΝΤΟΜΗ ΑΠΆΝΤΗΣΗ
Μάρθ***** ****
12:39 Παρασκευή 11/11/2016
Πάνε δυο χρόνια απο τότε που με παράτησε ο σύντροφός μου ειχαμε αρραβωνιαστεί και μετά απο ένα μήνα με χώρισε λέγοντάς μου ότι δεν ταίριαζαν οι χαρακτήρες μας απο τότε δεν μπορώ να ηρεμήσω έχει κυριεύσει τις σκέψειςτα συναισθήματά μουτο μυαλό μου Νιώθω απέραντη δυστυχίαπαρότι συνεχίζω να ζωνα κανω τις καθημερινές τυπικές δραστηριότητες δουλειάτροφήύπνοςκοινωνική ζωή Πρόσφατα έμαθα ότι έχει κάνει σχέση εδώ και λίγους μήνες Ένιωσα να χάνω την γη κάτω απο τα πόδια μου γιατί να νιώθω έτσι Μου μετέδωσε μια ασθένεια με την οποία παντρεύτηκα για πάντα με παράτησε και μου έκανε ψυχολογικό πόλεμο για να παρατήσω την Σχολή μου στην οποία συνυπηρχαμε Το πάλεψα και κατάφερα να συνεχισω εκείνο τον χρόνο πέρισυ όμως δεν αντέχω άλλο φέτος και δήλωσα στους καθηγητές μου ότι δεν θα συνεχίσω λογω ασθένειας Και ειναι αλήθειατην ερχόμενη Τετάρτη θα χειρουργηθω εχω όγκο στο στήθος ξαφνικά εμφανίστηκε ο οργανισμός μου το δημιούργησε λόγω στρες άγχους πίεσης και μόνιμης στεναχώριας συμπληρώνω εγώ για να υπογραμμίσει την δυστυχία μου και την αυτοκαταστροφή του εαυτού μου Νιώθω ότι δεν μπορω να ελέγξω τις σκέψεις μου ακόμη στα όνειρά μου βλέπω εκείνονδεν το αντέχω άλλο Γιατί να μην μπορώ να ηρεμήσω να γαληνεψω να το αποδεχτώ
ΡΟΗ ΕΙΔΗΣΕΩΝ