Νομίζω πως το παιδί μου ξεκίνησε να κάνει σεξ: Τι να κάνω;

7 Απριλίου 2014

Εφηβεία, σεξουαλική αποχή και αντισύλληψη

Η εφηβεία και η σεξουαλική δραστηριότητα μπορεί να είναι ένας πολύ επικίνδυνος συνδυασμός. Είναι πολύ σημαντικός, λοιπόν, ο τρόπος με τον οποίο θα απευθυνθεί κανείς στους εφήβους για να τους ενημερώσει σχετικά με τα οφέλη της σεξουαλικής αποχής και της αντισύλληψης.

Το άρθρο επιμελήθηκε ο Κ.Κωνσταντινίδης, Χειρουργός, Ουρολόγος-Ανδρολόγος, Πρόεδρος του Ανδρολογικού Ινστιτούτου Αθηνών, www.andrologia.gr

Λίγοι είναι οι γονείς που θέλουν να έρθουν αντιμέτωποι ακόμα και με την ιδέα ότι τα παιδιά τους είναι σεξουαλικά ενεργά. Η έρευνα, όμως, δείχνει ότι πολλοί έφηβοι, ενώ είναι ακόμη μαθητές γυμνασίου είναι σεξουαλικά δραστήριοι και βρίσκονται σε αυξημένο κίνδυνο να προσβληθούν από κάποιο σεξουαλικώς μεταδιδόμενο νόσημα ή να έχουν μια μη προγραμματισμένη κύηση. Το κλειδί βρίσκεται στη συζήτηση για τη σημαντικότητα και τις μεθόδους αντισύλληψης, πριν ξεκινήσουν οι έφηβοι να είναι σεξουαλικά δραστήριοι.

Οι ειδικοί επισημαίνουν στους γονείς ότι ποτέ δεν είναι αργά να μιλήσουν στα παιδιά τους για τη σεξουαλική αποχή, αρκεί να το κάνουν με ειλικρίνεια και να εξηγήσουν τις δικές τους πεποιθήσεις. Μπορεί, για παράδειγμα, κάποιοι γονείς να πιστεύουν στις μη προγαμιαίες σχέσεις, ενώ άλλοι να θέλουν απλά το παιδί τους να καθυστερήσει την έναρξη της σεξουαλικής του δραστηριότητας μέχρι να είναι πιο ώριμο. Είναι επίσης ωφέλιμο να ρωτήσουν το ίδιο το παιδί για τις δικές του αξίες, τις ελπίδες του για το μέλλον, καθώς και τι επίδραση περιμένει να έχει πάνω του η έναρξη της σεξουαλικής ζωής. Στη συνέχεια θα πρέπει να επισημάνουν ότι ο μόνος σίγουρος τρόπος να προφυλαχθούν οι έφηβοι από μη προγραμματισμένη κύηση και τα σεξουαλικώς μεταδιδόμενα νοσήματα, όπως είναι τα χλαμύδα, η γονόρροια, ο ιός των ανθρώπινων θηλωμάτων (HPV), ο ιός ου έρπητα και ο ιός του AIDS (HIV), είναι η πρακτική της αποχής από κολπικό, στοματικό και πρωκτικό σεξ.

Παράλληλα, η σεξουαλική αποχή μπορεί να προστατέψει τον ευαίσθητο νεαρό έφηβο από το συναισθηματικό στρες που συνεπάγεται το τέλος μιας σχέσης. Φυσικά είναι απαραίτητο οι γονείς να υπενθυμίζουν στους εφήβους ότι μπορούν να δείξουν τα αισθήματα τους σε κάποιον με πολλούς μη σεξουαλικούς τρόπους.

Το επόμενο βήμα είναι να κατανοήσουν οι έφηβοι τη σημασία λήψης αντισυλληπτικών μέτρων. Οι γονείς πρέπει να είναι σίγουροι ότι οποτεδήποτε το παιδί τους θέλει να προχωρήσει στη σεξουαλική πράξη θα ξέρει πώς να εμποδίσει μια μη προγραμματισμένη κύηση, καθώς και πώς να προστατευτεί από τα σεξουαλικώς μεταδιδόμενα νοσήματα (ΣΜΝ). Αυτά που πρέπει να συζητηθούν είναι:

•  Η χρήση προφυλακτικού. Η σωστή και συνεπής χρήση του προφυλακτικού είναι ο πιο αποτελεσματικός τρόπος για τους σεξουαλικά ενεργούς ενήλικες , ώστε να προστατέψουν τους εαυτούς από τα ΣΜΝ. Ταυτόχρονα, τα προφυλακτικά μπορεί να βοηθήσουν στην πρόληψη μιας μη προγραμματισμένης κύησης. Είναι πολύ σημαντικό ο έφηβος να κατανοήσει τη σημαντικότητα της χρήσης του προφυλακτικού σε κάθε σεξουαλική πράξη.

•  Τα αντισυλληπτικά μέτρα προστασίας. Υπάρχουν πολλά διαφορετικά αντισυλληπτικά μέτρα, τα οποία λειτουργούν ακόμα καλύτερα συνδυαστικά. Αυτά είναι τα αντισυλληπτικά δισκία, οι κολπικοί δακτύλιοι, τα αντισυλληπτικά επιθέματα και οι αντισυλληπτικές ενέσεις. Οι μέθοδοι αυτοί όμως, χρειάζεται να συνταγογραφηθούν  και κατά συνέπεια είναι απαραίτητη μα επίσκεψη στον ειδικό. Οι  γονείς είναι καλό να ενημερώσουν τις έφηβες κόρες τους ότι ο γυναικολόγος θα λάβει το ατομικό ιατρικό ιστορικό, θα διεξάγει μια πυελική εξέταση και θα τις ενημερώσει σχετικά με τα οφέλη και τους κινδύνους των διαφορετικών αντισυλληπτικών μεθόδων που είναι διαθέσιμες. Για παράδειγμα, η αντισυλληπτική ένεση δεν ενδείκνυται στην ηλικία αυτή, γιατί μπορεί να επηρεάσει την οστική μάζα. Παράλληλα, είναι απαραίτητο οι γονείς να καταστήσουν απόλυτα κατανοητό ότι τα αντισυλληπτικά αυτά μέτρα, σε καμία περίπτωση δεν αντικαθιστούν το προφυλακτικό, γιατί ενώ παρέχουν αποτελεσματική αντισυλληπτική προστασία δεν προστατεύουν από τα ΣΜΝ.

•  Επείγουσα αντισύλληψη. Οι γονείς πρέπει να εξηγήσουν πόσο σημαντικό είναι οι έφηβοι να έχουν ήδη αποφασίσει τις αντισυλληπτικές μεθόδους που θα χρησιμοποιήσουν πριν προχωρήσουν στη σεξουαλική πράξη. Ακόμα όμως κι εάν δεν έχει γίνει σωστός προγραμματισμός, ή κάτι δεν πάει καλά με τη χρήση του αντισυλληπτικού μέτρου υπάρχει και η επιλογή της επείγουσας αντισύλληψης. Είναι πολύ σημαντικό όμως, οι έφηβοι να κατανοήσουν ότι η επείγουσα αντισύλληψη είναι αποτελεσματική εάν ληφθεί όσο το δυνατό πιο σύντομα μετά την μη ασφαλή σεξουαλική δραστηριότητα και σε διάστημα όχι μεγαλύτερο των 120 ωρών.

•   Φυσικός οικογενειακός προγραμματισμός. Εάν η χρήση αντισυλληπτικών μεθόδων προσκρούει στις αξίες κάποιων γονέων, τότε μπορούν να μιλήσουν στα παιδιά τους για το φυσικό οικογενειακό προγραμματισμό, ο οποίος περιλαμβάνει την αποχή από τη σεξουαλική πράξη κατά τη διάρκεια της γόνιμης φάσης του γυναικείου κύκλου. Πρέπει βέβαια να γνωρίζουν ότι η μέθοδος αυτή είναι λιγότερο αποτελεσματική από τις συνταγογραφούμενες και επίσης δεν προστατεύει από τα ΣΜΝ. Παράλληλα, προϋποθέτει τη προγραμματισμένη σεξουαλική δραστηριότητα, κάτι αρκετά σπάνιο στην ηλικιακή ομάδα των εφήβων. Ταυτόχρονα, οι έφηβες πολύ συχνά έχουν ανωμαλίες στον εμμηνορρυσιακό τους κύκλο, οι οποίες δυσκολεύουν τον υπολογισμό των γόνιμων ημερών.

Οι γονείς δεν πρέπει να φοβούνται ότι η συζήτηση για την αντισύλληψη θα ενθαρρύνει τα παιδιά τους να ξεκινήσουν τη σεξουαλική δραστηριότητα. Οι έφηβοι είναι έτσι κι αλλιώς περίεργοι για το σεξ και την αντισύλληψη, είτε οι γονείς φέρουν το θέμα προς συζήτηση, είτε όχι. Σε κάθε περίπτωση η ειλικρινής και ανοιχτή συζήτηση θα βοηθήσει τους εφήβους να πάρουν χρήσιμες πληροφορίες και να λάβουν υπεύθυνες αποφάσεις, σχετικά με τη σεξουαλική δραστηριότητα, είτε τη ξεκινήσουν σύντομα, είτε μετά από χρόνια.

Εάν οι γονείς δυσκολεύονται να ξεκινήσουν αυτή τη συζήτηση, μπορούν να ζητήσουν βοήθεια από κάποιον ειδικό που θα τους καθοδηγήσει σχετικά με το πως να προσεγγίσουν το θέμα, ενώ παράλληλα θα απαντήσει με ακρίβεια και τις δικές τους απορίες πάνω στις τρέχουσες εξελίξεις στον τομέα της αντισύλληψης.


ΡΩΤΗΣΤΕ ΤΟΥΣ ΕΙΔΙΚΟΥΣ
ΡΟΗ ΕΙΔΗΣΕΩΝ