Χρόνια Πολλά ΠΑΟΚ!

12 Απριλίου 2014
Σαν σήμερα πριν από 88 χρόνια δημιουργήθηκε ο Πανθεσσαλονίκειος. Αθλητικός. Όμιλος. Κωνσταντινουπολιτών.   Διαβάστε την ιστορία της ιστορικής ομάδας της Θεσσαλονίκης: Ο ΠΑΝΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΕΙΟΣ ΑΘΛΗΤΙΚΟΣ ΟΜΙΛΟΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΙΤΩΝ είναι η ιστορική συνέχεια του Κωνσταντινουπολίτικου αθλητικού και πολιτιστικού Σωματείου «Ερμής», που δημιουργήθηκε από Ρωμιούς της Πόλης το έτος 1875, στην καρδιά της Κωνσταντινούπολης – το Πέρα. Το πρώτο καταστατικό του συλλόγου εγκρίθηκε στις 20 Απριλίου 1926, με απόφαση του Πρωτοδικείου Θεσσαλονίκης (αριθμ. 822).Τα ιδρυτικά μέλη ήταν: Α. Αγγελόπουλος, Α. Αθανασιάδης, Κ. Αναγνωστίδης, Μ. Βεντουρέλλης, Φ. Βυζάντιος (β΄ πρόεδρος), Α. Δημητριάδης, Δ. Δημητριάδης, Ν. Ζουμπουλίδης, Μ. Θεοδοσιάδης, Θ. Ιωακειμόπουλος, Π. Καλπακτσόγλου, Θ. Καρτσαμπέκης, Δ. Κοεμτζόπουλος, Κ. Κοεμτζόπουλος, Π. Κοντόπουλος, Κ. Κρητικός, Μ. Κωνσταντινίδης, Π. Μαλέτσκας, Ι Νικολαίδης, Λ. Παπαδόπουλος, Φ. Σαμαντζόπουλος, Θ. Τσούλκας, Μ. Τσούλκας, Σ. Τριανταφυλλίδης, Τ. Τριανταφυλλίδης (που ήταν και ο πρώτος πρόεδρος). Το πρώτο έμβλημα του Π.Α.Ο.Κ. (1926) ήταν το τετράφυλλο τριφύλλι και το πέταλο. Τα φύλλα ήταν πράσινα και πάνω από το καθένα ήταν χαραγμένα τα αρχικά της λέξης Π.Α.Ο.Κ.  Το σκέφτηκε ο αείμνηστος Κώστας Κοεμτζόπουλος που πήρε την ιδέα από το πακέτο τσιγάρων που κάπνιζε.  Τα χρώματα που επιλέχθηκαν για τον Σύλλογο ήταν το Μαύρο ως ένδειξη πένθους και λύπης για την απώλεια των χαμένων πατρίδων και το λευκό που συμβολίζει την ελπίδα και την αισιοδοξία. Το πρώτο διοικητικό συμβούλιο του ΠΑΟΚ 1926-1927 αποτελούνταν από: Πρόεδρος: Τ. Τριανταφυλλίδης, Α’ αντιπρόεδρος: Π. Καλπακτσόγλου, Β’ αντιπρόεδρος: Αθ. Αθανασιάδης, Γενικός γραμματέας: Κ. Κρητικός, Ειδικός Γραμματέας, Μ. Τσούλκας, Ταμίας: Θ. Ιωακειμόπουλος, Έφορος ποδοσφαίρου: Α. Αγγελόπουλος, Σύμβουλοι: Μ. Κωνσταντινίδης και Σ. Τριανταφυλλίδης. Ιστορική μπορεί να θεωρηθεί η απόφαση της συγχώνευσης με την ΑΕΚ Θεσσαλονίκης. Μέχρι τις 20 Μαρτίου 1929 κράτησε ο ανταγωνισμός και η αντιπαλότητα των δύο αδερφών σωματείων. Τότε ο πρόεδρος του πολιτικού σωματείου της Ενώσεως Κωνσταντινουπολιτών, γιατρός Καραμαούνας, πέτυχε τη συγχώνευση των δύο προσφυγικών ομάδων της Θεσσαλονίκης. Μετά τη συγχώνευση με την ΑΕΚ, το 1929, ο Π.Α.Ο.Κ. αλλάζει και έμβλημα. Το νέο έμβλημα έγινε ο Αετός – που παραμένει ως σήμερα – και συμβολίζει την προέλευση του συλλόγου και την επάνοδο της μνήμης στις ρίζες και την κληρονομιά των προσφύγων (Βυζάντιο και Κωνσταντινούπολη). Ο Αετός κρατούσε ένα σπαθί και μία κορώνα, με τα δύο κεφάλια να ατενίζουν την Ανατολή και τη Δύση. Η διαφορά του εμβλήματος από αυτό της ΑΕΚ – που είναι και το σύμβολο της Ανατολικής Ορθόδοξης Εκκλησίας – είναι πως του Π.Α.Ο.Κ. έχει τα φτερά του κλειστά, σε ένδειξη του μακροχρόνιου πένθους, λόγω του ξεριζωμού από την πατρίδα . Το όραμα των ιδρυτών αλλά και των φίλων της ομάδας για τη δημιουργία έδρας πήρε σάρκα και οστά το 1928, έπειτα από πολλή προσπάθεια και έτσι στις 12 Δεκεμβρίου 1930 εγκαινιάστηκε το γήπεδο του Συντριβανίου, η πρώτη έδρα της ομάδος. Το πρώτο επαγγελματικό συμβόλαιο, αποτελεί ιστορικό ντοκουμέντο: υπογράφηκε από το Σύλλογο στις 5 Σεπτεμβρίου 1928. Σύμφωνα με αυτό, ο ποδοσφαιριστήςΕτιέν, ο οποίος είχε έρθει από το Σύλλογο Πέρα Κλουμπ  της Κωνσταντινούπολης, θα εισέπραττε μηνιαίως 4.000 δρχ. Τα έτη 1931-1932 δούλεψε στο Δικεφάλο ο πρώτος ξένος προπονητής στην ιστορία της ομάδας, ο Γερμανός Ροδόλφος Γκάνσερ. Μετά το Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο και την περίοδο της Κατοχής, στις αρχές της δεκαετίας του ΄50 αρχίζουν να γράφονται οι χρυσές σελίδες της ιστορίας του. Δημιουργούνται τα περίφημα “τσικό” του Βίλλυ, ενός Αυστριακού προπονητή (1950-52) που φόρεσε τη φανέλα του Π.Α.Ο.Κ. την περίοδο 1931-32, από τα οποία ξεπήδησαν μεγάλα ονόματα που άφησαν εποχή (Λέανδρος, Συμεωνίδης, Γιαννέλος, Μαργαρίτης, Γιώργος Χαβανίδης κ.α.). Στις 11 Μαρτίου 1951 ο Π.Α.Ο.Κ. εμφανίζεται για δεύτερη φορά σε τελικό Κυπέλλου Ελλάδας. Η πρώτη ήταν το 1939 όταν και ηττήθηκε στις 28 Μαΐου από την ΑΕΚ με 2-1 (41′ Χατζησταυρίδης, 73′ Μανέτας – 39′ Αριστείδης Ιωαννίδης – Αποστόλου) στο γήπεδο της Λεωφόρου Αλεξάνδρας (στη φωτογραφία που ακολουθεί ποζάρουν οι παίκτες των δύο φιναλίστ της διοργάνωσης), ενώ προηγουμένως είχε αποκλείσει την Ελλάς Φλώρινας (6-1), τον Ηρακλή (3-2) και τον Εθνικό (4-0) . Ο ΠΑΟΚ αγωνίστηκε με τους Σωτηριάδη, Κουκουλά, Κοντόπουλο, Καλογιάννη, Βατίκη, Πανίδη, Γλάρο, Μποσταντζόγλου, Αρβανιτίδη, Ιωαννίδη – Αποστόλου, Κρίτα. Το 1951 και πάλι στο γήπεδο της Λεωφόρου Αλεξάνδρας θα ηττηθεί με 4-0 από τον Ολυμπιακό. Με την ομάδα του Π.Α.Ο.Κ. αγωνίστηκαν οι:  Λύκαρης – Πατάκας, Γκολέμης, Αρβανίτης, Γκόγκος, Ψωμάς, Βασιλειάδης, Μουρατίδης, Τζινόπουλος, Παπαδάκης, Εμμανουηλίδης. Το 1953 γεννιέται η χρυσή εποχή του Π.Α.Ο.Κ. Στις μεταγραφές του καλοκαιριού έρχονται οι Κουϊρουκίδης, Πετρίδης, Πρόγιος, Γερούδης, Κεμανίδης, Χουρβουλιάδης, Χασιώτης και Αγγελίδης. Ο Π.Α.Ο.Κ. γίνεται πανίσχυρος και αναδεικνύεται πρωταθλητής Θεσσαλονίκης για τρία συνεχόμενα χρόνια και είναι άξιος εκπρόσωπος της συμπρωτεύουσας στο Πανελλήνιο Πρωτάθλημα . Η θρυλική τριπλέτα Γιεντζή, Κουϊρουκίδη, Παπαδάκη, έμεινε στην ιστορία. Η ομάδα έφτασε το 1955 στον δεύτερο τελικό του Κυπέλλου Ελλάδας αλλά ούτε αυτή τη φορά κατάφερε να κερδίσει στον τελικό ο οποίος έγινε στη φυσική έδρα, τη Λεωφόρο Αλεξάνδρας, του αντιπάλου της! Ο Παναθηναϊκός με γκολ των  Κουρτζίδη και  Πανάκη στο πρώτο ημίχρονο επικράτησε με 2-0. Για τον ΠΑΟΚ αγωνίστηκαν οι:  Πρόγιος,  Κερμανίδης, Γερούδης, Καλογιάννης, Χασιώτης, Δουκάκης, Τσίντογλoυ, Καραφουλίδης, Γεντζής, Παπαδάκης, Κιουρτζής Κάπου το 1957, οι ιθύνοντες της ομάδας οραματίζονται ένα νέο γήπεδο αντάξιο των επιδιώξεων της ομάδας, μιας και το παλιό γήπεδο είχε απαλλοτριωθεί. Η έρευνα για το χώρο οδήγησε στην επιλογή μιας έκτασης η οποία ανήκε στο Ταμείο Εθνικής Αμύνης στην περιοχή της Τούμπας, που πέρα από την ελευθερία του χώρου που προσέφερε, η γειτονιά αυτή της Θεσσαλονίκης ήταν άρρηκτα συνδεδεμένη με τους Μικρασιάτες πρόσφυγες. Τελικά, χώρος 30 στρεμμάτων παραχωρείται στον Π.Α.Ο.Κ.  έναντι σημαντικού αντιτίμου και αρχίζει η ανέγερση του γηπέδου. Σημειωτέο ότι εκδόθηκε λαχείο υπέρ της ανεγέρσεως του νέου Σταδίου, του οποίου τα εγκαίνια έγιναν στις 6 Σεπτεμβρίου 1959 από τον υπουργό Εθνικής Αμυνας κ.  Γ. Θεμελή.  Πριν το εναρκτήριο λάκτισμα, ένα αεροπλάνο της πολεμικής αεροπορίας έκανε τη ρίψη μιας μπάλας, ως συμβολική δωρεά του στρατού. Με νέο μεγάλο γήπεδο ο Π.Α.Ο.Κ. είναι έτοιμος, προ των πυλών της Α΄ Εθνικής που καθιερώθηκε τον Οκτώβριο του 1959, να αρχίσει μια λαμπερή πορεία, που διαρκεί ως σήμερα.  Στην πρεμιέρα του πρώτου πρωταθλήματος της Α΄ Εθνικής κατηγορίας (25 Οκτωβρίου 1959) ο Π.Α.Ο.Κ. υποδέχτηκε στην Τούμπα το Μέγα Αλέξανδρο Κατερίνης και τον νίκησε με σκορ 3-1. Ακολουθεί μια δεκαετία, στη διάρκεια της οποίας η ομάδα του Δικέφαλου δεν κινήθηκε σε υψηλά στάνταρ. Θα μπορούσε να πει κανείς πως ήταν σαν να συγκέντρωνε δυνάμεις για το μεγάλο ξέσπασμα της δεκαετίας του 70, όταν και η ομάδα καθιερώθηκε ως μια από τις καλύτερες που πέρασαν ποτέ από τα Ελληνικά γήπεδα. Με παίκτες που τα ονόματά τους είναι και ήταν θρύλος στην ποδοσφαιρική Ελλάδα. Ήταν η ομάδα και οι παίκτες που δημιούργησαν τα ρεκόρ εκείνα, τα οποία ακόμα και σήμερα φαντάζουν δύσκολα να καταρριφθούν. Οι βάσεις για τη δημιουργία της ομάδας άρχισαν να μπαίνουν στα τέλη της δεκαετίας του ’60. Ο Γιώργος Κούδας, ένα από τα μεγαλύτερα ταλέντα του ελληνικού ποδοσφαίρου, επέστρεψε στην ομάδα το 1966 και σιγά – σιγά άρχισε να φτιάχνεται μέσα από μεταγραφές σπουδαίων νεαρών ποδοσφαιριστών (Σαράφης, Τερζανίδης, Ασλανίδης, Παρίδης, Γούναρης, Ιωσηφίδης κ.α.) ο κορμός της. Με το σύνολο που έχτισε ο Π.Α.Ο.Κ., κατάφερε να χτυπήσει τις  παραδοσιακές ποδοσφαιρικές δυνάμεις της Αθήνας και κατέκτησε δύο κύπελλα το 1972 και το 1974και ένα πρωτάθλημα το 1976, ενώ θα μπορούσε να κατακτήσει ακόμα περισσότερα τρόπαια, αν οι καταστάσεις ήταν διαφορετικές. Εξάλλου από το 1970 μέχρι και το1974 ο «Δικέφαλος» αγωνίστηκε σε πέντε συνεχόμενους τελικούς κυπέλλου Ελλάδας, οι τέσσερις εκ των οποίων έγιναν στην Αθήνα και στον Πειραιά.  Η δεκαετία ξεκίνησε με δύο χαμένους τελικούς (1970 από τον Αρη 1-0, 1971 από τον Ολυμπιακό 3-1), ενώ ο Π.Α.Ο.Κ. ήταν φιναλίστ και στους τελικούς του 1973 (Ολυμπιακός – Π.Α.Ο.Κ. 1-0), 1977 (Παναθηναϊκός – Π.Α.Ο.Κ. 2-1) 1978 (ΑΕΚ – Π.Α.Ο.Κ. 2-0).  Επί της ουσίας, όμως, αυτό το χρονικό διάστημα καθιέρωσε τον Π.Α.Ο.Κ. σαν η μεγάλη ομάδα του Βορρά, με τους χιλιάδες φανατικούς οπαδούς.  Από τον  πάγκο του πέρασαν μεγάλοι προπονητές.  Ξεχώρισαν για τις επιτυχίες τους και τις κατακτήσεις τριών τροπαίων ο Αγγλος Les Shannon και ο Ούγγρος Gyula Lorant. Στις 18 Ιουλίου 1979 ιδρύεται Ποδοσφαιρική Ανώνυμη Εταιρία (Π.Α.Ε) με την επωνυμία «ΠΑΝΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΕΙΟΣ ΑΘΛΗΤΙΚΟΣ ΟΜΙΛΟΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΙΤΩΝ – ΠΑΟΚ ΠΟΔΟΣΦΑΙΡΙΚΗ ΑΝΩΝΥΜΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ» και το διακριτικό τίτλο «ΠΑΟΚ ΠΑΕ» με αρχικό μετοχικό κεφάλαιο 37.100.000 δραχμές και πρώτο πρόεδρο τον αείμνηστο Γιώργο Παντελάκη. Η πολύ καλή πορεία συνεχίστηκε και τη δεκαετία του 80, με λίγες αποτυχημένες χρονιές. Και πάλι η ομάδα κατάφερε να φτάσει σε τελικούς κυπέλλου Ελλάδας χωρίς να μπορέσει να κερδίσει το τρόπαιο πριν από το 2001. Το 1981 θα ηττηθεί στη Νέα Φιλαδέλφεια από τον Ολυμπιακό (3-1), το 1983στο ΟΑΚΑ από την ΑΕΚ (2-0) και το 1985 στο ΟΑΚΑ και πάλι από την ΑΕ Λάρισα (4-1). Πάντως, το 1985 είναι η χρονιά του Π.Α.Ο.Κ. Ο Δικέφαλος του Βορρά κατακτά το δεύτερο πρωτάθλημα Ελλάδος και το πρώτο επαγγελματικό με προπονητή τον Αυστριακό Walter Skotcsik και ποδοσφαιριστές τους:  Ιωσηφίδη, Αλαβάντα, Αλεξανδρίδη, Βασιλάκο, Γιούρισιτς, Δαμανάκη, Δημόπουλο, Κωστίκο, Παντέλη, Πάπριτσα, Σκαρτάδο, Τσουρέλα κ.α. Χαρακτηριστικό της δεκαετίας του ’80 , είναι ο υπέρμετρη αγάπη και ο φανατισμός των οπαδών, ο οποίος ξεπερνά κάθε προηγούμενο και αρχίζει να περνάει τις πύλες της Ελλάδας ως πανευρωπαϊκό φαινόμενο. Στην Ευρώπη ο Π.Α.Ο.Κ. πραγματοποιεί μια συγκινητική εμφάνιση με την ομάδα της Μπάγερν Μονάχου, όπου και αποκλείεται στα πέναλτι, αφήνοντας στη μνήμη όλων των Ελλήνων μια από τις καλύτερες εμφανίσεις των ομάδων μας στα κύπελλα της Ευρώπης. Η δεκαετία του ’90 αρχίζει πολύ καλά, κρατώντας τον Π.Α.Ο.Κ. μέσα στις καλύτερες ομάδες της Ελλάδας. Χαμένος και πάλι τελικός (διπλός) την περίοδο 1991-1992με αντίπαλο τον Ολυμπιακό (1-1 στην Τούμπα, 0-2 στο Καραϊσκάκη). Η εποχή στιγματίζεται όμως από την κόντρα του τότε προέδρου της ομάδας κ. Θωμά Βουλινού, με τους οργανωμένους φιλάθλους, που θα οδηγήσει στις αρχές του 1996 στην αλλαγή του ιδιοκτησιακού και διοικητικού καθεστώτος. Νωρίτερα, υπό τις οδηγίες του Ολλανδού προπονητή Arie Haan ο ΠΑΟΚ την περίοδο 1994-’95 τερμάτισε στην 3η θέση του πρωταθλήματος και εξέτισε την ποινή αποκλεισμού από τις Ευρωπαϊκές διοργανώσεις, που του είχε επιβληθεί από την UEFA το 1992 για τα επεισόδια στον αγώνα με την Paris Saint-Germain . Ο Θωμάς Βουλινός παρέδωσε την σκυτάλη της προεδρίας και την πλειοψηφία των μετοχών της Π.Α.Ε. στον κ. Γιώργο Μπατατούδη. Ο Έλληνας επιχειρηματίας από τον Έβρο, με έδρα των επιχειρήσεων του την Αθήνα, ξεκινά με εντυπωσιακό τρόπο τη θητεία του στη διοίκηση του συλλόγου. Η απόκτηση από την Skoda Ξάνθη τουΖήση Βρύζα το καλοκαίρι του 1996 και οι μεταγραφές του Κώστα Φρατζέσκου από τον ΟΦΗ και του Σπύρου Μαραγκού από τον Παναθηναϊκό τον Ιανουάριο του 1997 άλλαξαν τον αγωνιστικό προσανατολισμό της ομάδας, που ήδη είχε στις τάξεις της σπουδαίους ποδοσφαιριστές, όπως ο Θόδωρος Ζαγοράκης, ο Γιώργος Τουρσουνίδης και ο Νίκος Μιχόπουλος. Με προπονητή τον Αγγελο Αναστασιάδη ο Π.Α.Ο.Κ. πραγματοποιεί δύο εξαιρετικές σεζόν (1996-’97, 1997-’98), όπου θα εξασφαλίσει εύκολα την συμμετοχή στο κύπελλο UEFA. Ο κ. Γιώργος Μπατατούδης συνέχισε να προχωρά στην ενίσχυση της ομάδας με σπουδαίους ποδοσφαιριστές (Γεωργιάδης, Π. Κωνσταντινίδης, Β. Μπορμπόκης, Βενετίδης, Οκκάς, Εγκωμίτης, Φρούσος, Ναλιτζής κ.α.) και τον Ιανουάριο του 2000 αναλαμβάνει την τεχνική ηγεσία ο Σερβοέλληνας προπονητής Dusan Bajevic.Υπό τις οδηγίες του ο «Δικέφαλος» θα παίξει εξαιρετικό ποδόσφαιρο και το 2001 θα κατακτήσει το κύπελλο Ελλάδας επικρατώντας με 4-2 του Ολυμπιακού στο Στάδιο της Νέας Φιλαδέλφειας το Μάιο του 2001. Ο Αγγελος Αναστασιάδης θα επιστρέψει για τρίτη φορά στον πάγκο της ομάδας και θα οδηγήσει τον Π.Α.Ο.Κ. σ’ έναν ακόμη θρίαμβο με την κατάκτηση του κυπέλλου Ελλάδας το 2003 όταν στον τελικό της Τούμπας επικράτησε του Άρη με 1-0. Η επόμενη σεζόν (2002-’03) χαρακτηρίζεται από την κατάληψη της 3ης θέσης στο ελληνικό πρωτάθλημα, που ισοδυναμούσε με την συμμετοχή στον 3ο Προκριματικό Γύρο του Champions League. Το καλοκαίρι του 2005 ο Θόδωρος Ζαγοράκης επιστρέφει, ως πρωταθλητής Ευρώπης, στον Π.Α.Ο.Κ. από όπου είχε αποχωρήσει το Φεβρουάριο του 1998 πραγματοποιώντας καριέρα σε Leicester, ΑΕΚ και Bologna. Το καλοκαίρι του 2007 ο κ. Ζαγοράκης αποφασίζει να αναλάβει την προεδρία της Π.Α.Ε. σε μια προσπάθεια να οδηγήσει την ομάδα και πάλι ψηλά. Το πρώτο “στοίχημα” οριοθετήθηκε το καλοκαίρι του 2008:  Η κατασκευή του αθλητικού κέντρου του Π.Α.Ο.Κ. στην περιοχή της Νέας Μεσημβρίας Θεσσαλονίκης. Εγινε πράξη το 2011, με την ολοκλήρωση της πρώτης φάσης των έργων, ενώ στο ίδιο διάστημα η ομάδα πετυχαίνει σημαντικές επιτυχίες στην Ευρώπη.  Στο ρόστερ του Π.Α.Ο.Κ. εντάσσονται ποδοσφαιριστές εγνωσμένης αξίας όπως ο Pablo Garcia, ο Pablo Contreras, o Zlatan Muslimovic, o Antre Vieirinha, ο Vladan Ivic, o Κώστας Χαλκιάς και υπό τις οδηγίες του Fernando Santos θα φτάσουν την περίοδο 2009-2010 στη 2η θέση και στην συμμετοχή για δεύτερη φορά της ομάδας στα προκριματικά του Τσάμπιονς Λιγκ. Από το 2006 ξεκίνησε το ενδιαφέρον του κ. Ιβάν Σαββίδη για την αγορά του πλειοψηφικού πακέτου των μετοχών της ΠΑΕ ΠΑΟΚ. Το όνειρο της επένδυσης στην ομάδα που συμβολίζει τις χαμένες πατρίδες έγινε πραγματικότητα για τον ομογενή επιχειρηματία το καλοκαίρι του 2012. Οι διαπραγματεύσεις και οι επαφές κράτησαν περίπου πέντε μήνες μέχρι την στιγμή που ο κ. Σαββίδης απέκτησε τον Αύγουστο του 2012 την πλειοψηφία των μετοχών της ΠΑΕ και έγινε ο νέος ιδιοκτήτης της ομάδας.

Πηγή: www.pamesports.gr

ΜΟΙΡΑΣΟΥ ΤΟ! :
ΡΩΤΗΣΤΕ ΤΟΥΣ ΕΙΔΙΚΟΥΣ
ΡΟΗ ΕΙΔΗΣΕΩΝ
Πέθανε ο Πέτρος Φυσσούν (βίντεο)
Τα νέα της ημέρας
16:26 Πέθανε ο Πέτρος Φυσσούν (βίντεο)
 Γιόχαν Βόλφγκανγκ φον Γκαίτε
Η Σκέψη της ημέρας
14:58 Γιόχαν Βόλφγκανγκ φον Γκαίτε