Μπορεί ο ερωτικός μου σύντροφος να είναι... βιαστής;

28 Απριλίου 2014

Μια νέα μελέτη που δημοσιεύτηκε σε έγκυρο επιστημονικό περιοδικό αναφέρει ότι μία στις 4 γυναίκες έχει δεχτεί σεξουαλική επίθεση τουλάχιστον μια φορά στη ζωή της από άτομο που δεν είναι σύντροφός της.

Το άρθρο επιμελήθηκε ο Κ.Κωνσταντινίδης, Χειρουργός, Ουρολόγος-Ανδρολόγος, Πρόεδρος του Ανδρολογικού Ινστιτούτου Αθηνών, www.andrologia.gr

Κωνσταντίνος Κωνσταντινίδης


Αρκετά περιστατικά βιασμών και φόνων νεαρών γυναικών στην Ινδία και τη νότιο Αφρική που έχουν έρθει στο φως της δημοσιότητας έχουν προσελκύσει το διεθνές ενδιαφέρον στο ζήτημα της σεξουαλικής επίθεσης απέναντι στις γυναίκες. Οι συγγραφείς μάλιστα της μελέτης σχολιάζουν πως αν και τα περιστατικά αυτά είναι ακραία δεν είναι σωστό να τα βλέπουμε αποσπασματικά και απομονωμένα, αλλά ως μέρος μιας ευρύτερης εικόνας, σύμφωνα με την οποία, η σεξουαλική βία είναι μέρος της καθημερινής πραγματικότητας των γυναικών.

Η ιστορική αντίληψη περί βιασμού, αλλά και η πεποίθηση που προωθείται από τα media, επικεντρώνεται κυρίως στην αντιμετώπιση της σεξουαλικής επίθεσης, ως ένα έγκλημα που διαπράττεται από αγνώστους. Η έρευνα όμως των τελευταίων 10 ετών έχει υπογραμμίσει πως η πλειοψηφία των περιστατικών σεξουαλικής βίας λαμβάνουν χώρα στα πλαίσια μιας σχέσης με τον ερωτικό σύντροφο στο ρόλο του θύτη.

Η μελέτη του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας αποκαλύπτει πως ενώ η βία στα πλαίσια της σχέσης περιλαμβάνει μακροχρόνιες συμπεριφορές ελέγχου που προκαλούν σημαντικά ψυχοσυναισθηματικά πρόβλημα στον αποδέκτη τους, η σεξουαλική βία από μη σύντροφο είναι πιο πιθανό να περιλαμβάνει πιο βίαιες συμπεριφορές με συχνότερη συμμετοχή όπλου και πρόκληση τραυματισμών.

Ανεξάρτητα από το βαθμό οικειότητας του θύματος με το δράστη, η σεξουαλική βία είναι σε κάθε περίπτωση τραυματική για το θύμα. Ωστόσο το μοτίβο, ο βαθμός και το αποτέλεσμα της βίαιης συμπεριφοράς μπορεί να διαφέρουν ανάλογα με το προφίλ του δράστη και το είδος της σχέσης του με το θύμα.

Οι ερευνητές πιστεύουν πως η βελτίωση της κατανόησης της συχνότητας του φαινόμενου της σεξουαλικής βίας, καθώς και της κατανομής του στις διαφορετικές χώρες και περιοχές, συνιστά το πρώτο και θεμελιώδες βήμα για την αποτελεσματική αντιμετώπιση του. Η αλήθεια είναι όμως, ότι ο βαθμός επέκτασης της σεξουαλικής βίας σε παγκόσμιο επίπεδο δεν είναι εύκολο να εκτιμηθεί και για αυτό οι ερευνητές προχώρησαν σε μια αναλυτική συστηματική ανασκόπηση όλων των διαθέσιμων δεδομένων αναφορικά με τη σεξουαλική βία που ασκείται από μη σύντροφο. 

Συνολικά, εξετάστηκαν 77 μελέτες από 56 χώρες, οι οποίες είχαν διεξαχθεί κάποια στιγμή ανάμεσα στο 1998 και το 2011 και περιείχαν δεδομένα σεξουαλικών επιθέσεων που είχαν πραγματοποιηθεί σε γυναίκες ηλικίας 15 και άνω. Τα αποτελέσματα της ανασκόπησης αποκαλύπτουν τις μεγάλες διακυμάνσεις στη συχνότητα της σεξουαλικής βίας μεταξύ των διαφορετικών περιοχών. Για παράδειγμα, στη κεντρική και υποσαχάρια Αφρική η συχνότητα περιστατικών σεξουαλικής βίας από μη οικείο πρόσωπο φτάνει το 21%, στη νότια Αφρική το 17.4%, στη Νέα Ζηλανδία και την Αυστραλία το 16.4%. Οι περιοχές με τα χαμηλότερα ποσοστά σεξουαλική βίας κατά των γυναικών βρίσκονταν στη βόρεια Αφρική, τη Μέση Ανατολή και τη νότια Ασία.

Παράλληλα, η συστηματική ανασκόπηση βρήκε ότι σε παγκόσμιο επίπεδο μια στις 14 γυναίκες άνω των 15 ετών είχε αναφέρει ότι είχε πέσει θύμα σεξουαλικής βίας από μη οικείο πρόσωπο. Αυτό δείχνει ότι η σεξουαλική βία εξαπλώνεται σημαντικά με 4 από τις εξεταζόμενες περιοχές, μάλιστα, να έχουν συχνότητα πάνω από 15%. Στα ποσοστά αυτά είναι επίσης σημαντικό να ληφθεί υπόψη ότι ο στιγματισμός που σχετίζεται με τη σεξουαλική βία οδηγεί μικρότερα ποσοστά αναφοράς του προβλήματος, με αποτέλεσμα η εκτίμηση της συχνότητας να είναι υποτιμημένη. Αυτό εξηγεί τα ελλιπή δεδομένα κάποιων περιοχών αλλά και την παντελή απουσία δεδομένων από κάποιες χώρες.

Παρά τον περιορισμένο αριθμό των δεδομένων όμως, οι συγγραφείς καταλήγουν στο συμπέρασμα ότι η σεξουαλική βία είναι μια συχνή εμπειρία για τις γυναίκες, η οποία ανεξάρτητα από το δράστη και τη σχέση του με το θύμα, παραβιάζει τα θεμελιώδη ανθρώπινα δικαιώματα του θύματος κι έχει προφανής και μακρόχρονη επίπτωση στη ζωή του.

Προηγούμενες συστηματικές ανασκοπήσεις που εξέτασαν τις επιπτώσεις της σεξουαλικής βίας από μη οικείο πρόσωπο στην υγεία, βρήκε συσχετίσεις με την εκδήλωση κατάθλιψης και άγχους, καθώς και με κατάχρηση αλκοόλ. Ταυτόχρονα, τα θύματα σεξουαλικής βίας φαίνεται να έχουν αυξημένο κίνδυνο να εκτεθούν σε άλλες μορφές βίας στο μέλλον.


Οι συγγραφείς ευελπιστούν η πρόσφατη ανασκόπηση να δώσει κίνητρο για ουσιαστική συζήτηση σχετικά με τη χρήση των ορισμών, τη βελτίωση των ερευνητικών εργαλείων και των μεθόδων συλλογής δεδομένων, με στόχο την καλύτερη αποκάλυψη ενός πληθυσμού που έχει υποφέρει σημαντικά από το στιγματισμό. Τα μέχρι στιγμής δεδομένα επιβεβαιώνουν πως η σεξουαλική βία από μη σύντροφο δεν είναι ούτε σπάνια, ούτε γεωγραφικά απομονωμένη, καταδεικνύοντας έτσι, ότι τα συστήματα και οι νόμοι για τον έλεγχο και την αντιμετώπιση της είναι ανεπαρκή. Τα αποτελεσματικά μέτρα, άλλωστε, απαιτούν εκτεταμένες νομικές και θεσμικές τροποποιήσεις.

Το σίγουρο είναι ότι κανείς δεν μπορεί να κλείσει τα μάτια του σε αυτό το φαινόμενο, όταν πρόσφατη δημοσίευση σε έγκυρο επιστημονικό περιοδικό αναφέρει ότι το 10% των νέων έχει πέσει θύμα σεξουαλικής βίας.







ΜΟΙΡΑΣΟΥ ΤΟ! :
ΡΩΤΗΣΤΕ ΤΟΥΣ ΕΙΔΙΚΟΥΣ
ΡΟΗ ΕΙΔΗΣΕΩΝ
Φράντς Κάφκα
Η Σκέψη της ημέρας
9:10 Φράντς Κάφκα