Ηλιοφάνεια και υπεριώδης ακτινοβολία: Πώς θα προστατέψεις τα μάτια σου

23 Μαΐου 2014

Πολλά και σοβαρά προβλήματα μπορεί να δημιουργήσει στα μάτια η επαναλαμβανόμενη έκθεση στην υπεριώδη ακτινοβολία του ηλίου αλλά και των τεχνητών πηγών της. Η υπεριώδης ακτινοβολία φθάνει στα μάτια κυρίως μέσω της αντανάκλασής της σε λείες επιφάνειες, όπως είναι η άσφαλτος, το νερό, το γυαλί κ.λπ. Αν και τα βλέφαρα είναι σχεδιασμένα για να προστατεύουν τα μάτια από τους εξωγενείς εχθρούς τους, το δέρμα τους είναι εξαιρετικά λεπτό και περιέχει εύθραυστα στοιχεία τα οποία τραυματίζονται από την UV. 

Μέσα στο μάτι, εξάλλου, ο φακός και ο κερατοειδής χιτώνας που είναι δύο διάφανες δομές διηθούν (φιλτράρουν) την UV, με το πέρασμα του χρόνου όμως αυτή η διήθηση τους προκαλεί φθορές. Αυτό ισχύει ιδιαιτέρως για τον φακό, ο οποίος έπειτα από χρόνια απορρόφησης της UV αποκτά κιτρινωπό χρώμα και «θολώνει» (αυτό είναι ο γνωστός σε όλους μας καταρράκτης). 
Ο φακός είναι η δομή του ματιού που εστιάζει το φως για να φθάσει σε συγκεκριμένες θέσεις του αμφιβληστροειδούς – του χιτώνα που βρίσκεται στο πίσω μέρος του ματιού και περιέχει τα κύτταρα-υποδοχείς των οπτικών ερεθισμάτων. Με την εστίαση αυτή, τμήμα της UV φθάνει και στο πίσω μέρος του ματιού, όπου επίσης μπορεί να προκαλέσει βλάβες.

Μελέτες έχουν δείξει ότι η UV τόσο από τον ήλιο όσο και από τεχνητές πηγές, όπως το σολάριουμ και οι λάμπες φθορισμού, συμμετέχει στην ανάπτυξη διαφόρων οφθαλμοπαθειών, άλλες εκ των οποίων οφείλονται σε οξεία έκθεση στην UV και άλλες σε χρόνια.  Απόρροια της οξείας έκθεσης είναι λ.χ. τα εγκαύματα στα βλέφαρα, η φωτοκερατίτιδα και η φωτοεπιπεφυκίτιδα (είναι φλεγμονές στον κερατοειδή και τον επιπεφυκότα αντιστοίχως). Η χρόνια έκθεση μπορεί να προκαλέσει πτερύγιο (είναι η εμφάνιση ενός σάρκινου μορφώματος που αρχίζει από την εσωτερική γωνία του ματιού), καταρράκτη, εκφύλιση της ωχράς κηλίδας, ακόμη και καρκίνο στο δέρμα γύρω από τα μάτια, στα βλέφαρα ή στο εσωτερικό των ματιών.

Στις ομάδες υψηλού κινδύνου για βλάβες τόσο από οξεία όσο και από χρόνια έκθεση ανήκουν όσοι έχουν ανοικτόχρωμο δέρμα και ανοικτόχρωμα μάτια, τα βρέφη, τα νήπια και τα μικρά παιδιά, καθώς και οι ασθενείς που έχουν χειρουργηθεί στα μάτια για καταρράκτη, όσοι έχουν κάνει φωτοδυναμική θεραπεία για εκφύλιση ωχράς κηλίδας και όσοι παίρνουν φάρμακα που προκαλούν φωτοευαισθησία (όπως ορισμένα αντιβιοτικά και αντισυλληπτικά). Ακόμη, όσοι εργάζονται σε υπαίθριους χώρους το μεσημέρι (λ.χ. αγρότες, ψαράδες, οικοδόμοι), όσοι εργάζονται σε χώρους με τεχνητές πηγές της UV και ειδικές πληθυσμιακές ομάδες, όπως οι λάτρεις των θαλάσσιων και των χειμερινών σπορ (βλέπουμε λ.χ. αρκετά συχνά 20άρηδες λάτρεις του σέρφινγκ με πτερύγιο).

Συμβουλές προστασίας

* Αγοράστε από ένα κατάστημα οπτικών ένα καλό ζευγάρι γυαλιά ηλίου, που θα φέρουν τη σήμανση CE και θα αναγράφουν ότι απορροφούν πλήρως την UVA και την UVB.

* Μην σας ξεγελά το χρώμα των γυαλιών ηλίου: πιο σκούρα δεν σημαίνει μεγαλύτερη ηλιοπροστασία. Αντιθέτως, σημαίνει μεγαλύτερη έκθεση στην UV, διότι διαστέλλεται η κόρη του ματιού λόγω του σκούρου χρώματος

* Προτιμήστε τα γυαλιά ηλίου που καλύπτουν τα μάτια και από το πλάι. Όσο πιο μεγάλα είναι τα γυαλιά και όσο μεγαλύτερη περιφέρεια των ματιών καλύπτουν, τόσο περισσότερο προστατεύουν από τον ήλιο.

* Να φοράτε καπέλο με φαρδύ γείσο, που θα σκιάζει καλά τα μάτια σας.

* Εάν χρησιμοποιείτε φακούς επαφής, να φοράτε και γυαλιά ηλίου, ακόμα κι αν οι φακοί παρέχουν κάποια προστασία από την UV.

* Μην σας ξεγελούν τα σύννεφα, διότι η UV τα διαπερνά σε μεγάλο ποσοστό (έως 80%). Χειμώνα-καλοκαίρι, με ή χωρίς συννεφιά, να φοράτε γυαλιά ηλίου στους υπαίθριους χώρους.

* Μην κοιτάζετε ποτέ «κατάματα» τον ήλιο: κινδυνεύετε από ηλιακή αμφιβληστροειδοπάθεια, η οποία είναι ουσιαστικά η βλάβη του βαθύτερου χιτώνα των ματιών εξαιτίας της ηλικιακής ακτινοβολίας.

* Να θυμάστε ότι το δέρμα των βλεφάρων είναι πολύ ευαίσθητο στην υπεριώδη ακτινοβολία και χρειάζεται καλή αντηλιακή προστασία (SPF τουλάχιστον 15) και καπέλο

* Να είστε ιδιαίτερα προσεκτικοί όταν «καίει» ο ήλιος. Από τις 11 το πρωί έως τις 5 το απόγευμα το καλύτερο (όχι μόνο για τα μάτια, αλλά γενικώς) είναι να αποφεύγετε να βρίσκεστε σε υπαίθριους χώρους.

* Μην ξεχνάτε τα παιδιά και τους ηλικιωμένους. Όλων τα μάτια κινδυνεύουν από τον ήλιο συνεπώς χρειάζονται και αυτοί καπέλα και γυαλιά ηλίου.

* Εάν παίρνετε φάρμακα, ρωτήστε τον γιατρό ή τον οφθαλμίατρο εάν προκαλούν φωτοευαισθησία

 

ΜΟΙΡΑΣΟΥ ΤΟ! :
ΡΩΤΗΣΤΕ ΤΟΥΣ ΕΙΔΙΚΟΥΣ
ΡΟΗ ΕΙΔΗΣΕΩΝ
Ανεστάλη η απεργία της ΠΝΟ
Τα νέα της ημέρας
10:17 Ανεστάλη η απεργία της ΠΝΟ