H ζωή του YVES SAINT LAURENT και ο πόλεμος 2 ταινιών για τη βιογραφία του

3 Ιουνίου 2014

ΕΞΙ ΧΡΟΝΙΑ ΜΕΤΑ ΤΟ ΘΑΝΑΤΟ ΤΟΥ ΙΒ ΣΕΝ ΛΟΡΑΝ, ΔΥΟ ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΕΣ ΤΑΙΝΙΕΣ, Η «YVES SAINT LAURENT» ΚΑΙ Η «SAINT LAURENT», ΚΟΝΤΑΡΟΧΤΥΠΙΟΥΝΤΑΙ ΓΙΑ ΤΟ ΠΟΙΑ ΣΚΙΑΓΡΑΦΕΙ ΠΙΟ ΠΙΣΤΑ ΤΗ ΖΩΗ, ΤΟ ΕΡΓΟ ΚΑΙ ΤΗΝ ΠΟΛΥΔΙΑΣΤΑΤΗ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΤΗΤΑ ΤΟΥ ΔΙΑΣΗΜΟΥ ΓΑΛΛΟΥ ΣΧΕΔΙΑΣΤΗ. Ο 83ΧΡΟΝΟΣ ΠΙΕΡ ΜΠΕΡΖΕ, ΕΠΙ ΔΕΚΑΕΤΙΕΣ ΣΤΕΝΟΣ ΣΥΝΕΡΓΑΤΗΣ ΚΑΙ ΣΥΝΤΡΟΦΟΣ ΣΤΗ ΖΩΗ ΤΟΥ YSL, ΕΧΕΙ ΚΑΝΕΙ ΗΔΗ ΤΗΝ ΕΠΙΛΟΓΗ ΤΟΥ.

Tης Ασπασίας Σπυράτου

Το διαβάσαμε στην εφημερίδα Ελευθεροτυπία www.enet.gr

Η ταινία «Yves Saint Laurent» επιχειρεί να αποδώσει τον αντιφατικό χαρακτήρα του μεγάλου μόδιστρου, που ταλαντευόταν ανάμεσα στην ικανότητά του να ορίζει τις τάσεις και να κυριαρχεί μέσα σε αυτές και στη σχεδόν έμφυτη ροπή του προς τη μοναχικότητα και την αυτοκαταστροφή

«Ο Σανέλ έδωσε στις γυναίκες ελευθερία, ο Ιβ τη δύναμη που τους έλειπε», είχε πει ο Πιερ Μπερζέ, ο άνθρωπος που επί 30 έτη υπήρξε συνεργάτης του Ιβ Σεν Λοράν και σύντροφός του στη ζωή. Ο Μπερζέ, 83 ετών σήμερα, αποτέλεσε ορόσημο στη ζωή και την καριέρα του Ιβ Σεν Λοράν, αφού ήταν εκείνος που βοήθησε τον Ιβ να ιδρύσει το 1962 την αυτοκρατορία του. Οι δυο τους γνωρίστηκαν το 1958 κατά τη διάρκεια ενός δείπνου, όταν ο Μπερζέ πήγε να συγχαρεί τον Ιβ για την επιτυχημένη κολεξιόν που λάνσαρε λίγο μετά το θάνατο του Ντιορ. Εξι μήνες μετά, έγιναν ζευγάρι κι η σχέση τους έμελλε να κρατήσει μέχρι το τέλος της ζωής του δημιουργού, αν κι είχαν χωρίσει επισήμως από τα τέλη της δεκαετίας του '70.

Φέτος, έξι χρόνια μετά το θάνατο του Ιβ Σεν Λοράν, το 2008, η ζωή και το έργο του μεγάλου couturier δραματοποιούνται σε δύο διαφορετικές ταινίες γαλλικής παραγωγής που φαίνεται να ανταγωνίζονται η μία την άλλη. Η μεν πρώτη σε σειρά προβολής ταινία μπορεί να χαίρει της υποστήριξης του Μπερζέ, αλλά κατακεραυνώθηκε από τους κριτικούς διότι προβάλλει ευαίσθητες στιγμές από την ιδιωτική ζωή του δημιουργού εις βάρος της καλλιτεχνικής του ευφυΐας. Η δε δεύτερη ταινία έχει χαρακτηριστεί ως αντίπαλη από τον Μπερζέ, που επιμένει να αναγνωρίζει ως επίσημο biopic μόνο την πρώτη ταινία, ερχόμενος σε σύγκρουση με το σημερινό ιδιοκτήτη του brand, Φρανσουά Πινό, ο οποίος έχει δώσει τη συγκατάθεσή του στην παραγωγή του φιλμ.

Ο Ιβ Σεν Λοράν είναι αναμφισβήτητα ο δημιουργός που έφερε την επανάσταση στον κόσμο της υψηλής ραπτικής στο δεύτερο μισό του 20ού αιώνα, εισάγοντας στις πασαρέλες της δεκαετίας του '60 το streetwear και κάνοντας το designer pret-a-porter πιο προσιτό. Ηταν ο σχεδιαστής που έπεισε τις γυναίκες της εποχής του να μπουν σε κοστούμια, να φορέσουν outfits εμπνευσμένα από στρατιωτικές στολές, να κάνουν αναπόσπαστο κομμάτι της γκαρνταρόμπας τους το safari jacket και τα see-through φορέματα, να υιοθετήσουν τα leopard prints αλλά και μια πιο chic εκδοχή του φολκλόρ peasant look σε ένα συνδυασμό κλασικού και avant-garde, απλού και εξεζητημένου.

Η σκοτεινή πλευρά μιας ιδιοφυΐας

Την αντιφατικότητα του χαρακτήρα του YSL, που ταλαντευόταν ανάμεσα στην ικανότητά του να ορίζει τις τάσεις και να κυριαρχεί μέσα σε αυτές και στη σχεδόν έμφυτη ροπή του προς την αυτοκαταστροφικότητα, φαίνεται ότι επιχειρεί να αποδώσει στη μεγάλη οθόνη η πρώτη ταινία-αφιέρωμα στη ζωή και το έργο του με τίτλο «Yves Saint Laurent», σε σκηνοθεσία του Ζαλίλ Λεσπέρ. Το φιλμ βγήκε στις γαλλικές αίθουσες τον Ιανουάριο του 2014 έχοντας λάβει τη συγκατάθεση του Πιερ Μπερζέ. Ο τελευταίος, μάλιστα, συνέβαλε στην ταινία δανείζοντας vintage φορέματα, αξεσουάρ, αλλά και σκίτσα του YSL από την τεράστια ποικιλία που διαθέτει ως επικεφαλής του ιδρύματος «Pierre Berge - Saint Laurent foundation».

Το σενάριο της ταινίας βασίστηκε στη βιογραφία του Λοράνς Μπενέμ και ανατρέχει στα πρώτα χρόνια της ζωής του σχεδιαστή στην Αλγερία. Τον YSL υποδύεται ο Γάλλος ηθοποιός Πιερ Νινέ, ο οποίος εμφανισιακά θυμίζει έντονα το σχεδιαστή, φορώντας τα πραγματικά statement γυαλιά του, αλλά κι ένα εμφύτευμα μύτης ώστε να του μοιάζει ακόμη περισσότερο. Ο Μπερζέ δήλωσε για τον Νινέ: «Η ερμηνεία του με συνεπήρε, πραγματικά με αναστάτωσε... υπήρχαν στιγμές που πίστευα ότι έβλεπα τον ίδιο τον Ιβ».

Η ταινία εξιστορεί τη γρήγορη άνοδο του Ιβ στον οίκο Dior, την ψυχολογική του κατάρρευση μετά την υποχρεωτική κατάταξή του στο στρατό, την προσπάθεια του ίδιου και κυρίως του Μπερζέ, να συγκεντρωθούν τα χρήματα για τη δημιουργία του οίκου YSL το 1962, αλλά και το δύσκολο εγχείρημά του να σχεδιάσει δύο couture και δύο pret-a-porter συλλογές μέσα σε ένα χρόνο.

Οι κριτικές για το «Yves Saint Laurent» συμπίπτουν ως προς το ότι η ταινία μάλλον υπερπροβάλλει τη σκοτεινή πλευρά του YSL με τις μανιοκαταθλιπτικές κρίσεις και τον εθισμό του στο ποτό και τις ναρκωτικές ουσίες, σε σημείο που τελικά επιτρέπει να επισκιαστεί η αξία του ως δημιουργού και fashion legend του 20ού αιώνα. Η ιστορία στο σύνολό της είναι ιδωμένη από την οπτική του Μπερζέ αφού, σύμφωνα με τον Λεσπέρ, στόχος της ταινίας ήταν να παρουσιάσει, παράλληλα με το δημιουργικό κομμάτι της ζωής του YSL και την ιστορία αγάπης του με τον Μπερζέ. «Ηταν ένα παράξενο, ντροπαλό αγόρι», αναπολεί ο Μπερζέ σε παλαιότερη συνέντευξή του, «που φορούσε πολύ στενά σακάκια, σαν να προσπαθούσε να κρατηθεί κουμπωμένος απέναντι στον κόσμο, πολύ σοβαρός, πολύ νευρικός». Ο Ιβ θα πει αργότερα γι' αυτόν: «Ο,τι μου έλειπε το είχε εκείνος. Η δύναμή του σήμαινε ότι μπορούσα να στηριχτώ πάνω του όταν ένιωθα να πνίγομαι».

Στην ταινία παρακολουθούμε τη σχέση αυτή εξάρτησης μεταξύ των δύο να κορυφώνεται σε μία νυχτερινή σκηνή στο μπάνιο τους, όπου ο Ιβ εξαχρειωμένος από την υπερβολική κατανάλωση αλκοόλ και τη χρήση ναρκωτικών ουσιών, με δάκρυα στα μάτια εξομολογείται ότι διατηρεί σεξουαλικές επαφές με έναν νεαρό ονόματι Ζακ, αλλά ο Μπερζέ θα είναι για πάντα ο έρωτας της ζωής του. Ακόμα ένα στιγμιότυπο του φιλμ που επιτρέπει στο θεατή να δει βαθύτερα στην προσωπικότητα του Ιβ Σεν Λοράν είναι όταν η μούσα του Ιβ, Λουλού Ντε Λα Φαλές, θέτει ορισμένες πολύ προσωπικές ερωτήσεις στο σχεδιαστή στο πλαίσιο ενός παιχνιδιού δίπλα στην πισίνα, φωτίζοντας έτσι λίγο περισσότερο το χαρακτήρα του.

Η συνέχεια στα... δικαστήρια

Η δεύτερη κι αντίπαλη βιογραφική ταινία για τον YSL φέρει τον τίτλο «Saint Laurent» σε σκηνοθεσία του Μπερτράν Μπονελό με πρωταγωνιστές τον Γκασπάρ Ουλιέλ στο ρόλο του YSL και τον Ζερεμί Ρενιέ στο ρόλο του Μπερζέ. Η ταινία εστιάζει κυρίως στη δημιουργική πορεία του YSL από το 1965 έως το 1976, όταν ο σχεδιαστής βρισκόταν στην ακμή της καριέρας του, με αποκορύφωμα την Ballet Russe collection του το 1976, που έμεινε στην ιστορία για την πολυτέλεια και την έκρηξη χρωμάτων τα οποία ο Ιβ εμπνεύστηκε από τα θεατρικά κοστούμια του ρωσικού μπαλέτου.

Κι ενώ ο Φρανσουά Πινό, ο ιδιοκτήτης του brand σήμερα αλλά και του πολυεθνικού κολοσσού Kering (πρώην PPR) που εμπορεύεται διάσημα brand σε όλο τον κόσμο, έδωσε την έγκρισή του στην παραγωγή του δεύτερου αυτού ντοκιμαντέρ για τη χρήση της επωνυμίας και των ρούχων YSL, ο Πιερ Μπερζέ αρνήθηκε να «αναγνωρίσει» την ταινία ως επίσημη βιογραφία του μεγάλου δημιουργού.

Στον προσωπικό του λογαριασμό στο twitter, ο Μπερζέ έγραψε χαρακτηριστικά: «Δύο ταινίες για τον YSL; Διατηρώ το ηθικό δικαίωμα επί του έργου του YSL, της εικόνας του και της δικής μου κι έχω μόνο πιστοποιήσει το έργο του Ζαλίλ Λεσπέρ» , αφήνοντας ανοιχτό ακόμη και το ενδεχόμενο να κινηθεί δικαστικά. Σύμφωνα με την «Telegraph» η ομάδα του Μπονελό έγραψε στον Μπερζέ, εξηγώντας του ότι δεν επεδίωξαν ποτέ τη συναίνεσή του στο φιλμ διότι κατά αυτό τον τρόπο δεν θα είχαν την ελευθερία της έκφρασης. Λέγεται ότι ο Μπερζέ απάντησε άμεσα μέσω των δικηγόρων του, απαγορεύοντας την όποια αναφορά στην προσωπική του ζωή, αλλά και τη χρήση δημιουργιών του YSL που έχει στην κατοχή του.

Ησυνέχεια έπεται στη μεγάλη οθόνη, οπότε το κοινό θα αποφασίσει ποιος κατάφερε τελικά να παρουσιάσει πιο σφαιρικά και σε βάθος την εύθραυστη προσωπικότητα και το απαράμιλλο σχεδιαστικό ταλέντο του ανθρώπου που θεωρούσε κι έκανε το ντύσιμο τρόπο ζωής.

* Κι ενώ η προσοχή στρέφεται στο παρελθόν, σήμερα ο οίκος δέχεται ριζικές αλλαγές. Τον Μάρτιο του 2012 την καλλιτεχνική του διεύθυνση ανέλαβε ο Hedi Slimane, μετονομάζοντας το pret-a-porter του οίκου από Yves Saint Laurent σε Saint Laurent Paris (SLP), διατηρώντας, όμως, το λογότυπο YSL στα καλλυντικά, τις τσάντες, τα υποδήματα κaι σε άλλα πολυτελή αξεσουάρ.

 

ΜΟΙΡΑΣΟΥ ΤΟ! :
ΡΩΤΗΣΤΕ ΤΟΥΣ ΕΙΔΙΚΟΥΣ
ΡΟΗ ΕΙΔΗΣΕΩΝ