Μήπως είστε εθισμένοι στο διαδικτυακό σεξ; Κάντε το τεστ

4 Ιουλίου 2014

Το διαδίκτυο υπάρχει στα σπίτια μας και είναι προσιτό σε όλους με «δωρεάν απεριόριστη χρήση». ‘Όμως η τεχνολογική αυτή πρόοδος έχει εγείρει προβληματισμούς διότι ενώ από τη μία πλευρά το ιντερνέτ διαθέτει εξαιρετικά θετικά στοιχεία (είναι εκπληκτικό σαν όργανο πληροφόρησης και επικοινωνίας) από την άλλη πλευρά εμφανίστηκε σειρά επιστημονικών μελετών που πρόβαλε τα αρνητικά του, σαν μέσο δημιουργίας και ανάπτυξης νέων συμπεριφορών που καταγράφηκαν ως εξαρτητικές και μάλιστα ενός νέου σεξουαλικού εθισμού που ονομάστηκε εθισμός στο κυβερνοσέξ (cybersexual addiction). Με αποτέλεσμα να διχαστεί η κοινή γνώμη, να προκληθούν συζητήσεις όπου είναι απαραίτητη η γνώμη ενός ειδικού και μάλιστα ενός ψυχολόγου-σεξολόγου, ο οποίος και θα κληθεί τελικά για την αξιολόγηση και τη θεραπευτική αντιμετώπιση των περιστατικών αυτών.

Γράφει για το www.boro.gr ο Ζήσης Παπαθανασίου

Επ. Καθηγητής Γυναικολογίας, Σεξολόγος
Διευθυντής Ελληνικού Σεξολογικού Ινστιτούτου

 

 

 

 

 

 

 



Yπήρξε από την πρώτη στιγμή που εμφανίστηκε το «φαινόμενο ιντερνέτ» σειρά μελετών ώστε να γίνει η κλινική προσέγγιση για την αξιολόγηση της υπερβολικής ενασχόλησης με το διαδίκτυο ως μορφής εξάρτησης. Πολλοί έχουν εκδηλώσει ανησυχία ιδιαίτερα για τους νεαρούς χρήστες και έχουν κατασκευαστεί ειδικές ψυχομετρικές κλίμακες , όπως το τεστ του Ormon (internet stress scale) και η κλίμακα του Young (1998) όπου περιγράφονται πέντε διαφορετικοί κλινικοί πίνακες:
Ο εθισμός στο σεξ (σωματικός), ο εθισμός στην (εικονική) σχέση, η καταναγκαστική παρορμητική συμπεριφορά αγοράς προιόντων (ωνιομανία) μέσω ιντερνέτ, η συσσώρευση/συλλογή πληροφοριών, ο εθισμός στα παιχνίδια.
Μια μεγάλη στατιστική έρευνα που έγινε από τον Daneback και τους συνεργάτες του το 2005 κατέδειξε ότι μεταξύ αυτών που ασχολούνται συστηματικά με το ιντερνέτ ένα σημαντικό ποσοστό (που κυμαίνεται από 30% έως 60% ) δήλωσε ότι δοκίμασε από περιέργεια και το ηλεκτρονικό σεξ. Δεν προέκυψαν διαφορές φύλου και οικογενειακής κατάστασης όμως το ποσοστό μειώνεται με την ηλικία ενώ είναι αυξημένο στις σεξουαλικές μειονότητες.
Κάποιοι όμως και προφανώς άτομα διαφορετικού ψυχολογικού προφίλ δεν περιορίστηκαν σε μια απλή δοκιμή. Με βάση τα δεδομένα της επιστημονικής έρευνας το 7-10% των συστηματικών χρηστών του ιντερνέτ αποδείχτηκε εξαρτημένο και από το ηλεκτρονικό σεξ. Θα προσεγγίσουμε τον πληθυσμό αυτό ως άτομα εξαρτημένα από το σεξ με την ιδιαιτερότητα του μέσου «ιντερνέτ» ή μήπως πρόκειται για διαφορετική ψυχοπαθολογία; Ο εθισμός στο cybersex προκαλείται ή απλώς διευκολύνεται λόγω των ιδιαιτεροτήτων του διαδικτύου σε άτομα που ούτως ή άλλως διαθέτουν ένα φόντο ψυχοπαθολογίας που οδηγεί στον σεξουαλικό εθισμό;
Από το 1897 ο Freud είχε πει ότι θεωρούσε τον αυνανισμό σαν την «πρωταρχική τοξικομανία» και εθιστική συμπεριφορά. Η εξάρτηση από το σεξ σαν όρος χρησιμοποιήθηκε από τους ανώνυμους αλκοολικούς το 1970 (sex addiction) και αναλύθηκε από τον αμερικανό ψυχολόγο Patrick Carnes (1980). Για την αξιολόγησή της υπάρχουν οι κλίμακες Sexual Compulsivity Scale, Compulsive Sexual Behavior Inventory και το TDAS (Test de Dépistage de l’Addiction Sexuelle)
Η εξάρτηση από το σεξ δεν έχει καταγραφεί σαν ξεχωριστή διαταραχή στα ψυχιατρικά στατιστικά διαγνωστικά εγχειρίδια (DSM IV, ICD-10), όπου γίνεται μόνο λόγος για υπερβολική σεξουαλικότητα. Για να μιλήσουμε για ψυχοπαθολογική κατάσταση, όπως σε κάθε περίπτωση εξάρτησης, θα πρέπει να πληρούνται τα κριτήρια της εθιστικής συμπεριφοράς του Goodman (1990). Αυτό ισχύει και για τον εθισμό στο ηλεκτρονικό σεξ. Για να μην πέσουμε στην παγίδα των ποσοτικών κανονιστικών κριτηρίων και να αποφύγουμε κοινωνικές και ηθικές αξίες θα θέσουμε σαν τελικό κριτήριο τον ψυχολογικό παράγοντα, δηλαδή την υποκειμενική δυσφορία του υποκειμένου και του συντρόφου του
Η παθολογία του εθισμού στο (κυβερνο)σεξ αρχίζει όταν η όλη σεξουαλική ενασχόληση δεν είναι πλέον μια ικανοποίηση αλλά ένας καταναγκασμός, μια ανάγκη κάποιου που χάνει την ελευθερία του, που δεν μπορεί να επιλέξει την (παρορμητική) συμπεριφορά του και δεν είναι σε θέση να σεβαστεί τον εαυτό του και τον άλλο. Είναι πλέον θύμα της ίδιας του της συμπεριφοράς με επιπτώσεις στην ψυχολογική του κατάσταση (ενοχές, άγχος, απώλεια αυτοεκτίμησης) στην κοινωνική ζωή (απομόνωση), στο επάγγελμα (απώλεια ενδιαφέροντος) στην οικονομική κατάσταση (πληρωμή για πρόσβαση σε εξειδικευμένους πορνογραφικούς ιστοχώρους) στη συζυγική αρμονία, επικοινωνία και σεξουαλική ζωή (ήδη ένα 22% των διαζυγίων έχει σαν αιτία την εικονική απιστία) και όχι σπάνια εμπλοκή σε μη σύννομες δραστηριότητες.
Προκειμένου να κατανοήσουμε τον ιδιαίτερα ελκυστικό χαρακτήρα των online σεξουαλικών δραστηριοτήτων μπορούμε να προτείνουμε σαν μοντέλο ερμηνείας αυτό του Cooper, σύμφωνα με το οποίο τρεις παράγοντες είναι καταλυτικοί, η πρακτική προσβασιμότητα, η οικονομική εφικτότητα και η ανωνυμία.
Ο Young (2000) μιλάει για απιστία online, εστιάζει στα ζευγάρια και εξηγεί με το μοντέλο: Ανωνυμία, Ευκολία (προσβασιμότητα), Διαφυγή/απόδραση (από την καθημερινότητα, την πραγματική ζωή.)
Η εικονική ζωή όταν αναπτύσσεται εις βάρος της πραγματικής έχει επιπτώσεις, που αν το ίδιο το εξαρτημένο άτομο δεν αντιλαμβάνεται, η οικογένεια και το περιβάλλον του που υποφέρουν και ανησυχούν συνήθως το προτρέπουν να μπει σε θεραπευτική διαδικασία. 
Υπάρχει τελικά μεγάλο ποσοστό συνοσηρότητας με άλλες διαταραχές μεταξύ των εθισμένων στο κυβερνοσέξ. Είδαμε διάφορες απόψεις σε σχετικές δημοσιεύσεις, πχ να χαρακτηρίζεται το όλον ως παραφιλία, περιοριστική άποψη που δεν λαμβάνει υπόψη το σύνολο των φαινομένων. Η άποψή μας, όπως προκύπτει από την ανάγνωση της σχετικής βιβλιογραφίας και την ανάλυση περιπτώσεων είναι ότι πρόκειται για διαταραχές προσωπικότητας (όλοι οι τύποι), αγχώδεις και δυσθυμικές διαταραχές. Σημειωτέον ότι σε αντίστοιχες παλαιότερες έρευνες για τον εθισμό στο σεξ έχουμε 33% συνοσηρότητα με δυσθυμία, 42% με αγχώδεις διαταραχές, 46% διαταραχή προσωπικότητας, 29% χρήση ουσιών και μόνο 4% παραφιλίες. Ακόμη υπάρχει πολύ συχνά ιστορικό σεξουαλικής κακοποίησης και οικογενειακών προβλημάτων κατά την παιδική ηλικία. 
Αν αφαιρέσουμε το 25% που ενδιαφέρεται να κάνει πραγματικές γνωριμίες μέσω του ιντερνέτ η σεξουαλικότητα μέσω διαδικτύου είναι δυο ειδών.

ΟΠΤΙΚΟΥ ΤΥΠΟΥ: Είναι οι πρακτικές που χρησιμοποιούν το ιντερνέτ σαν ένα οπτικό μέσο–ερέθισμα (πορνογραφικό υλικό), που τις μετέρχονται κυρίως οι άνδρες (αυνανιστικές δραστηριότητες) αλλά και ζευγάρια (πάντα με ανδρική πρωτοβουλία δεδομένου ότι ο άνδρας είναι αυτός που διεγείρεται κυρίως με οπτικού τύπου σεξουαλικά ερεθίσματα)

ΔΙΑΔΡΑΣΤΙΚΟΥ ΤΥΠΟΥ: είναι οι πρακτικές σεξουαλικής «συνεύρεσης» με έναν εικονικό σύντροφο με ερωτικές συζητήσεις chatting, συμμετοχή σε forums , στο skype με web κάμερα, κλπ. Πραγματοποιούνται και ολοκληρώνονται με αυνανισμό των δύο. Τις πρακτικές αυτές τις μετέρχονται γυναίκες και άνδρες σε ίδια περίπου ποσοστά.
Από την άποψη του ειδικού οι πρακτικές αυτές μπορούν να θεωρηθούν ως στρατηγικές αποφυγής της σχέσης στα άτομα αυτά που εκτονώνονται σεξουαλικά μειώνοντας ταυτόχρονα και το άγχος τους. 
Τα ίδια τα άτομα (αν εξαιρέσουμε εκείνα με τα καταθλιπτικά στοιχεία που συνήθως ζητούν βοήθεια) δεν απευθύνονται παρά σπάνια με δική τους πρωτοβουλία σε Σεξολόγο. Είναι ο/η σύζυγος που επικοινωνεί.
Όμως αν οι σύντροφοι των εξαρτημένων από το κυβερνοσέξ ενηλίκων ανησυχούν, ακόμη μεγαλύτερη είναι η αγωνία των γονέων ανηλίκων που εκτίθενται μέσω του διαδικτύου σε κίνδυνο σεξουαλικής παρενόχλησης. Αυτός είναι ένας δεύτερος λόγος αιτήματος επίσκεψης σε Ειδικούς επιστήμονες, όπου θα είναι χρήσιμη η συμβουλή του ψυχολόγου-σεξολόγου. Ορισμένα παιδιά είναι πιο ευάλωτα είτε για λόγους ανωριμότητας είτε επειδή λόγω εφηβείας απομακρύνονται από τους γονείς και απομονώνονται. Βέβαια η παρενόχληση μπορεί να γίνει με φυσική παρουσία του θύτη ή με μηνύματα στο κινητό. 
H θεραπευτική αντιμετώπιση πρέπει να είναι εκλεκτική ώστε να ανταποκρίνεται στις ανάγκες και προσωπικότητες τόσο του/της εθισμένου/ης στο διαδικτυακό σεξ όσο και του/της συντρόφου του/της. Σε περιπτώσεις παιδιών στη θεραπεία συχνά εμπλέκεται ολόκληρη η οικογένεια.

Εσείς έχετε εθισμό στο ηλεκτρονικό σεξ;
Κάνετε αυτοαξιολόγηση με ειδικό τεστ

1. Διαθέτετε τακτικά ένα σημαντικό χρονικό διάστημα σε ιστοχώρους συνομιλίας (chat rooms) και ανταλλάσετε κρυφά μηνύματα με μοναδικό σκοπό το cybersex;
2. Είστε μεταξύ αυτών που ασχολούνται με τη χρήση του Intrnet για να βρούν σεξουαλικούς συντρόφους σε απευθείας σύνδεση (online);
3. Έχετε συχνά ανώνυμη επικοινωνία για να συμμετάσχετε σε σεξουαλικές φαντασιώσεις που δεν συμβαίνουν απαραίτητα και στην πραγματική ζωή;
4. Περιμένετε με αγωνία την επόμενη περιήγησή σας στο διαδίκτυο, ελπίζοντας να βρείτε ενθουσιασμό και σεξουαλική ικανοποίηση;
5. Περνάτε συχνά από το ηλεκτρoνικό στο τηλεφωνικό σεξ (ή σε διάφορες πραγματικές συναντήσεις);
6. Κρύβετε τις δραστηριότητές σας στο Internet από τους σημαντικούς ανθρώπους της ζωής σας; 
7. Αισθάνεστε ενοχή ή ντροπή από αυτή τη χρήση σας του Διαδικτύου; 
8. Στην αρχή οδηγηθήκατε τυχαία στο cybersex, ενώ τώρα το ψάχνετε ενεργά για όταν συνδέεστε στο Internet; 
9. Μήπως αυνανίζεστε συνδεδεμένος/η στο Internet ενώ κάνετε μια ερωτική συνομιλία στο chat room; 
10. Ασχολείστε λιγότερο με το/τη σεξουαλική σύντροφό σας στην πραγματική ζωή ενώ προτιμάτε το cybersex ως κύρια πηγή της σεξουαλικής σας ικανοποίησης; 

Αν μαζέψατε κάποια «ναι» υπάρχει αυτή η πιθανότητα που αυξάνεται μαζί με το πλήθος τους.

10 συμβουλές μας για να προσπαθήσετε μόνοι σας να απαλλαγείτε από την εξάρτηση

1. Κάνετε «γενική καθαριότητα» στον Η/Υ σας! Σβήστε όλες τις συνδέσεις (links), τα αρχεία, την αλληλογραφία ερωτικού περιεχομένου. Βγάλτε από τα αγαπημένα όλες τις συνδέσεις σεξουαλικού χαρακτήρα και καθαρίστε τον κατάλογο των αρχείων σας χρησιμοποιώντας τις επιλογές στο πρόγραμμα περιήγησης στο Internet.
2. Αποσυνδέστε όλες τις συσκευές και να απεγκαταστήσετε το λογισμικό που σας επιτρέπει να δείτε ή να κατεβάσετε πορνογραφικό υλικό. 
3. Κάνετε τον υπολογιστή σας ασφαλή. Εγκαταστήστε ένα φίλτρο που απαγορεύει τους ιστότοπους σεξουαλικού περιεχομένου. 
4. Κάνετε φιλτράρισμα στα email σας. Αν έχετε εγγραφεί σε ιστότοπους με πορνογραφικό περιεχόμενο, είναι πιθανό να λάβετε μηνύματα ή διαφημίσεις σεξουαλικού χαρακτήρα. Αν είναι δυνατόν αλλάξτε την ηλεκτρονική σας διεύθυνση ή εγκαταστήστε ένα φίλτρο μηνυμάτων ηλεκτρονικού ταχυδρομείου. Εάν λαμβάνετε ηλεκτρονικά μηνύματα (emails) με τίτλο που υποδεικνύει σεξουαλικό περιεχόμενο μην τα ανοίγετε, διαγράψτε τα αμέσως.
5. Τοποθετείστε τον υπολογιστή σε κοινόχρηστο χώρο του σπιτιού που συχνάζει όλη η οικογένεια (π.χ. στο καθιστικό ή στην τραπεζαρία). 
6. Όταν συνδέεστε στο Internet, προγραμματίστε με μια μικρή λίστα που θα κάνετε από πριν τι χρήση θα κάνετε. Μην αναζητήσετε ιστοσελίδες τυχαία, αυτός είναι ο καλύτερος τρόπος για να βρείτε πορνό. Προγραμματίστε το χρόνο που περνάτε στο διαδίκτυο. Μην αφήνετε τον υπολογιστή ανοιχτό όλη την ημέρα αν αυτό δεν είναι αναγκαίο. 
7. Περιηγηθείτε στο Internet μόνον όταν υπάρχει κάποιος άλλος στο σπίτι.
8. Καταπολεμείστε την απομόνωση που δημιουργείται από τον εθισμό σας στο cybersex με την επανασύνδεση με φίλους. Προγραμματίστε κοινωνικές δραστηριότητες.
9. Συμμετοχή σε μια ομάδα υποστήριξης για καταναγκαστική σεξουαλική συμπεριφορά.
10. Δεν υπάρχουν ημίμετρα στην κατανάλωση της πορνογραφίας. Αν πέσατε σε εθισμό cybersex μια φορά, είστε ένα άτομο υψηλού κινδύνου. Απαιτείστε από τον εαυτό σας την πλήρη αποχή από το cybersex.

Παρόλα αυτά αν δεν τα καταφέρνετε μόνος/η, αποφασίστε μια επίσκεψη σε ειδικό επιστήμονα με τη βοήθειά του/της συντρόφου σας.



Eλληνικό Σεξολογικό Ινστιτούτο 

www.sexmedic.gr

Ανοιχτή Γραμμή Δωρεάν Ενημέρωσης 210.7233102

ΜΟΙΡΑΣΟΥ ΤΟ! :
ΡΩΤΗΣΤΕ ΤΟΥΣ ΕΙΔΙΚΟΥΣ
ΡΟΗ ΕΙΔΗΣΕΩΝ