Πώς να εξηγείτε τα όνειρα που βλέπετε

1 Αυγούστου 2014

Μερικοί άνθρωποι δεν έχουν ενδιαφέρον για τα όνειρα, δηλώνουν ότι σπανίως ονειρεύονται ή θυμούνται τα όνειρά τους, επομένως συμπεραίνουν ότι δεν είναι κάτι το σημαντικό. Και όμως περνούμε 5%-15% της ζωής μας ονειρευόμενοι! Αυτό μεταφράζεται σε δέκα χρόνια από τη ζωή ενός ανθρώπου!

Γράφει η Δρ Λίζα Βάρβογλη, Ph.D. Ψυχολόγος-Ψυχοθεραπεύτρια (greekpsychologypages.blogspot.gr).

Κάθε πρωί ξυπνάμε από μια σημαντική κατάσταση του εγκεφάλου μας και όμως γνωρίζουμε τόσο λίγα πράγματα γι' αυτήν! Αλλά τι λειτουργίες ακριβώς επιτελεί το ότι ονειρευόμαστε; Τα όνειρα:

* Συνυφαίνουν ποικίλα κομμάτια του ψυχικού μας υλικού, ως διαδικασία δημιουργίας συνδέσεων.

* Επιτρέπουν να κάνουμε ευρύτερες και περιεκτικότερες συνδέσεις από ό,τι όταν είμαστε ξύπνιοι, επειδή κατά τη διαδικασία του ονείρου δεν λειτουργούν σε μεγάλο βαθμό οι «σφιχτοπλεγμένες» νευρωνικές εγκεφαλικές περιοχές (όπως αυτές που χρησιμοποιούνται στο διάβασμα ή στο γράψιμο).

* Η συνδετική αυτή διαδικασία δεν είναι τυχαία, αλλά καθοδηγείται από το συναίσθημα και τις ανησυχίες αυτού που ονειρεύεται.

* Προσφέρουν ένα πλαίσιο για να θέσουμε ποικίλα συναισθήματα.

* Προσφέρουν μια επεξηγηματική μεταφορά για τη συναισθηματική κατάσταση αυτού που ονειρεύεται.

* Οι νέες συνδέσεις που γίνονται στη διάρκεια του ονείρου στόχο έχουν να ηρεμήσουν τη συναισθηματική καταιγίδα του ατόμου και ταυτόχρονα να συνενώσουν νέο υλικό σε ένα σύνολο, πράγμα που καθιστά το όνειρο χρήσιμο για την επίλυση προβλημάτων αλλά και τη δημιουργικότητα και την έμπνευση στις επιστήμες και στις τέχνες.

Ονειρο και συναίσθημα

Το υλικό των ονείρων είναι πάντα σχετικό με το συγκεκριμένο άτομο που ονειρεύεται, αν και μπορεί να περιέχει πράγματα που δεν συνέβησαν στην πραγματικότητα. Τα δίκτυα της μνήμης μάς επιτρέπουν να θυμόμαστε όχι μόνο τι μας συνέβη, αλλά επίσης και τις ανησυχίες, τις επιθυμίες, τι φανταζόμαστε, τι φοβόμαστε κ.ο.κ. Τα όνειρα και οι εφιάλτες προσπαθούν να δώσουν μιαν απάντηση βάσει ενός εσωτερικού διαλόγου. Ετσι, εξερευνώντας το συναισθηματικό περιεχόμενο ενός ονείρου μπορεί κανείς να κατανοήσει καλύτερα και σε μεγαλύτερο βάθος τη συναισθηματική του κατάσταση.

Νευροχημεία των ονείρων

Ο ύπνος/REM χαρακτηρίζεται από έλλειψη νορεπινεφρίνης στον εγκεφαλικό φλοιό, στην οποία οφείλονται τα χαρακτηριστικά των ονείρων· και συγκεκριμένα το ότι κάνουν ευρύτερες συνδέσεις διαφορετικών θεμάτων και δεν έχουν συγκεκριμένη εστίαση.

Βιολογία των ονείρων

Ερευνες με τομογραφία εκπομπής ποζιτρονίων (απεικονιστική μέθοδος του εγκεφάλου) δείχνουν ομοιότητες ανάμεσα στην ενεργοποίηση του εγκεφάλου κατά τη διάρκεια του ύπνου REM και στην εγρήγορση, αλλά και χαρακτηριστικές διαφορές. Ο ύπνος REM χαρακτηρίζεται από μειωμένη δραστηριότητα στη μετωπιαία περιοχή του εγκεφάλου και αυξημένη δραστηριότητα στις οπίσθιες περιοχές του, που σχετίζεται με την ιδιαίτερα οπτική φύση των ονείρων. Υπάρχει σημαντική ενεργοποίηση περιοχών κάτω από τον εγκεφαλικό φλοιό κατά τον ύπνο REM, ειδικά στην περιοχή της αμυγδαλής, κέντρου γνωστού για τη συμβολή του στη συναισθηματική ζωή του ανθρώπου.

Ονειρα και... ξε-μάθηση

Σύμφωνα με δύο βρετανούς ερευνητές, τον νομπελίστα φυσικό Francis Crick και τον νευροχημικό Graeme Mitchison, η διαδικασία που συμβαίνει κατά τον ύπνο REM είναι «αντίστροφη μάθηση». Σε αυτή τη φάση ύπνου ο εγκέφαλος προσπαθεί να ξεφορτωθεί υπερβολικό αριθμό αναμνήσεων ή «παρασιτικούς» τρόπους συμπεριφοράς, δηλαδή κάνει το αντίστροφο από την απόκτηση νέων πληροφοριών που γίνεται στη διαδικασία της μάθησης. Στόχος του εγκεφάλου; Να... μη μαζεύει άχρηστες πληροφορίες! 
REM και μη-REM ύπνος

Καθώς ξεκινάει ο ανθρώπινος ύπνος, τα εγκεφαλικά κύματα δείχνουν την έναρξη του ύπνου και σταδιακή βάθυνση σε 30-60 λεπτά. Αλλά μια νύχτα ύπνου δεν αποτελείται απλώς από βαθύτερο και ελαφρύτερο ύπνο. Κάθε 90-120 λεπτά ο ύπνος αλλάζει δραματικά και εκδηλώνεται μια διαφορετική κατάσταση ύπνου που ονομάζεται REM (Rapid Eye Movement). Χαρακτηρίζεται από γρήγορες κινήσεις των ματιών, από εγκεφαλικά κύματα που δείχνουν ενεργοποιημένα και μοιάζουν με πολύ ελαφρύ ύπνο ή με τον ξύπνιο, αλλά και από βαθιά χαλάρωση των μυών, παρόμοια με αυτή στον βαθύ ύπνο. Ετσι η νύχτα χωρίζεται σε περιόδους REM και μη-REM ύπνου, που οφείλονται στην αμοιβαία ενεργοποίηση και αναστολή κέντρων στο στέλεχος του εγκεφάλου, τα οποία στέλνουν νευρώνες στον πρόσθιο εγκέφαλο και στον νωτιαίο μυελό. Τα κύτταρα στον πρόσθιο εγκέφαλο συνθέτουν τα όνειρα χρησιμοποιώντας αποθηκευμένες αναμνήσεις, για να βγάλουν άκρη από την τυχαία εισερχόμενη νευρωνική πυροδότηση. Οι άνθρωποι που ξυπνούν από REM ύπνο διηγούνται πολλά όνειρα, ενώ αυτοί που ξυπνούν από μη-REM ύπνο θυμούνται ελάχιστα ή και καθόλου όνειρα.

 

ΜΟΙΡΑΣΟΥ ΤΟ! :
ΡΩΤΗΣΤΕ ΤΟΥΣ ΕΙΔΙΚΟΥΣ
ΡΟΗ ΕΙΔΗΣΕΩΝ