Tι είναι ο φόβος της ντροπής και πώς επηρεάζει τις αποφάσεις σου

5 Αυγούστου 2014

Τι είναι ο φόβος της ντροπής και πώς επηρεάζει τις αποφάσεις σου

Γράφει , η Δρ Λίζα Βάρβογλη, Ph.D. Ψυχολόγος-Ψυχοθεραπεύτρια, Νευροψυχολόγος (greekpsychologypages.blogspot.gr)



Συχνά κανείς αισθάνεται ότι η σχέση του ή κάποιος άλλος σημαντικός τομέας της ζωής του δεν πάει καλά, πως κάτι πρέπει ν' αλλάξει και υπάρχει συναισθηματικός πόνος, είτε ο έντονος και οξύς πόνος που βιώνεται σε μια κρίση είτε ένας πόνος που βιώνεται σαν συναισθηματικό κενό ή μια αίσθηση συναισθηματικής πείνας, όταν ο πόνος είναι χρόνιος. Παρ' όλα αυτά, ένα σημαντικό στοιχείο είναι η ελπίδα που έχει κανείς μέσα του, όσος και να είναι ο πόνος. Παράλληλα όμως με την ελπίδα υπάρχει και φόβος, ο φόβος της αλλαγής. Τι συμβαίνει, γιατί συμβαίνει και πώς μπορεί κανείς ν' αλλάξει, ώστε να κάνει θετικές αλλαγές στη ζωή του;

  • Δεν προσπαθήσατε να πάρετε μια εργασιακή θέση ή να κυνηγήσετε μια ευκαιρία επειδή φοβηθήκατε ότι θα αποτύχετε, ακόμα κι αν υπήρχε πιθανότητα επιτυχίας (πιθανό δυναμικό της κατάστασης: φοβηθήκατε ότι η αποτυχία θα σας έκανε να αισθανθείτε ντροπή, κάτι που δεν θέλετε και που δεν αξίζετε).
  • Κάποιο άτομο σας έδειξε τη βαθιά συμπάθειά του: αισθανθήκατε άβολα και αμέσως αλλάξατε θέμα συζήτησης (πιθανό δυναμικό της κατάστασης: φοβηθήκατε ότι δε θα μπορούσατε να πείτε ή να κάνετε το σωστό σε ανταπόδοση. Φοβηθήκατε ότι θα αισθανθείτε ντροπή για την ανεπαρκή σας συναισθηματική παρουσία).
  • Δεν ακολουθήσατε ένα προσωπικό σας ενδιαφέρον διότι ο/η σύντροφός σας ήθελε να μείνετε σπίτι. Εσείς δε θέλατε να μείνετε σπίτι, ταυτόχρονα όμως δεν επιθυμούσατε να δημιουργήσετε συνθήκες για καβγά (πιθανό δυναμικό της κατάστασης: φοβηθήκατε το θυμό του/της συντρόφου σας και τις κατηγορίες του ότι είστε εγωιστής/εγωίστρια. Ακόμα περισσότερο, φοβηθήκατε να χρησιμοποιήσετε το θυμό σας με λογικό τρόπο σε μια κατάσταση σύγκρουσης. Φοβηθήκατε ότι ο θυμός σας θα δείξει όλες τις αρνητικές πλευρές του χαρακτήρα σας και ότι θα χάσετε την αγάπη κι εκτίμηση του συντρόφου σας).
  • Στο τέλος μιας δύσκολης ημέρας σκέφτεστε να αποσυρθείτε σε μια ήσυχη γωνιά για να ηρεμήσετε και να σκεφτείτε. Σύντομα όμως αλλάζετε γνώμη, διότι έχετε άλλα σημαντικά πράγματα να κάνετε (πιθανό δυναμικό της κατάστασης: αν αυτό συμβαίνει σπάνια, πιθανότατα να έχετε κάποιες αυξημένες υπευθυνότητες στη συγκεκριμένη φάση.

Αν όμως συμβαίνει συχνά, αυτό σημαίνει ότι φοβάστε ν' αφήσετε κάποιες από τις ευθύνες σας, επειδή αυτές αποτελούν την άμυνά σας. Η δραστηριοποίησή σας σας βοηθά να μην αισθάνεσθε ντροπή. Αν και λέτε στον εαυτό σας να κάνει διάλειμμα, κατά βάθος πιστεύετε ότι αυτό είναι καταστρεπτικό και θα σας αποσπάσει από το να αισθάνεσθε υπερήφανοι για τα επιτεύγματά σας.

Αισθάνεστε υποχρεωμένοι να κάνετε χιλιάδες πράγματα επειδή πιστεύετε ότι στην αντίθετη περίπτωση θα νιώθετε ασήμαντοι ή άχρηστοι. Πολλοί άνθρωποι που παραπονιούνται για το φόρτο εργασίας τους αισθάνονται θλίψη και ασημαντότητα αν σταματήσουν).

  • Μερικές φορές ξυπνάτε στη μέση της νύχτας και σκέφτεστε πόσο γρήγορα περνάει ο καιρός. Νιώθετε το βάρος από κάποιες απώλειες, φοβάστε το θάνατο και αναρωτιέστε για το νόημα της ζωής. Παρ' όλα αυτά, δε μοιράζεστε αυτές τις σκέψεις με τον/τη σύντροφό σας (πιθανό δυναμικό της κατάστασης: φοβάστε να εκφραστείτε μήπως και ακουστούν όλα αυτά σαν ανοησίες ή παράξενες σκέψεις. Φοβάστε την πιθανή αντίδραση του συντρόφου σας και επίσης φοβάστε μήπως επιβεβειωθεί ο φόβος σας ότι κάτι δεν πάει καλά με εσάς τον ίδιο).
  • Αισθάνεστε ότι ο/η σύντροφός σας σας θεωρεί δεδομένο/η στη σχέση σας. Έχετε μια λίστα με κατηγορίες σχετικά με το τι έχει κάνει το άλλο άτομο στραβά και επιμένετε ότι ο άλλος πρέπει ν' αλλάξει άμεσα, αντί να του/της ζητήσετε να κουβεντιάσετε το ζήτημα και να οργανώσετε τη ζωή σας μαζί (πιθανό δυναμικό της κατάστασης: ενδόμυχα φοβάστε ότι είστε πολύ εξαρτημένο άτομο, κάτι που σας κάνει αδύναμο.

    Έτσι, δε θέλετε να δείξετε την αδυναμία σας ζητώντας να συζητήσετε το πρόβλημα και τα συναισθήματά σας. Αντίθετα, προβάλλοντας απαιτήσεις, βλέπετε τον εαυτό σας ως δυνατό και κατηγορώντας τον σύντροφό σας αισθάνεσθε ανωτερότητα. Το σημαντικότερο είναι ότι με αυτό τον τρόπο προφυλάσσετε τον εαυτό σας από το να αισθανθεί απόρριψη ή άρνηση στις επιθυμίες του. Πονάει περισσότερο όταν κανείς αρνείται στον άλλον μια χάρη ή επιθυμία, ενώ πονάει πολύ λιγότερο όταν του αρνηθεί μια απαίτηση).
  • Κατηγορείτε τον σύντροφό σας ότι δεν αφιερώνει αρκετό χρόνο στα παιδιά. Παραλείπετε το γεγονός ότι καταρχήν θέλετε ο σύντροφός σας να είναι διαθέσιμος για εσάς (πιθανό δυναμικό της κατάστασης: και σε αυτή την περίπτωση ντρέπεστε για την αδυναμία και την εξάρτησή σας).
  • Επιθυμείτε να βοηθάει ο/η σύντροφός σας περισσότερο στις δουλειές του σπιτιού και τον/την κατηγορείτε ότι δεν το κάνει (πιθανό δυναμικό της κατάστασης: δε σκέφτεστε ότι εξαρτάστε από την κυριαρχία και την αυταρχικότητα όταν επιβάλλετε ποιος πρέπει να κάνει τι και δεν αντιλαμβάνεστε ότι συμπεριφέρεστε στο ταίρι σας σαν να είναι κατώτερό σας).

Όλες οι παραπάνω καταστάσεις εμπεριέχουν το φόβο της ντροπής, που ελλοχεύει συχνά ασυνείδητα. Το πρόβλημα με το φόβο της ντροπής είναι ότι μπλοκάρει την ικανότητα του ατόμου να αλλάξει τη συμπεριφορά του ή να διαπραγματευτεί αλλαγές με το ταίρι του.

Οι περισσότεροι από εμάς δε συνειδητοποιούμε σε ποιο βαθμό ο φόβος της ντροπής λειτουργεί ανασταλτικά στις αποφάσεις μας. Ένας λόγος είναι ότι δε θέλουμε να παραδεχτούμε στους άλλους τίποτα σχετικά με τον εαυτό μας που δε μας δείχνει θετικά.

Ο φόβος και η ντροπή αποτελούν αδυναμίες και συνήθως επιθυμούμε να μας βλέπουν οι άλλοι ως δυνατούς και με θετικά κίνητρα. Γενικότερα, δε θέλουμε να παραδεχτούμε ότι είμαστε ευάλωτοι και τρωτοί.

Ο φόβος αυτός βέβαια, έχει μια ιδιαίτερη φύση: είναι εσωτερικός και σχετικά αδύναμος αλλά συνεχής, χωρίς όμως να έχει την ένταση του πανικού. Πρόκειται για άγχος που οδηγεί το άτομο στο να δράσει παρορμητικά, προτού καλά-καλά το καταλάβει.

Επιτυχημένες αλλαγές

Τι είναι αυτό που συμβάλλει στις επιτυχημένες αλλαγές στη ζωή;

Καταρχήν η συνειδητοποίηση από την πλευρά του ενδιαφερόμενου ότι προσωπικά, εσωτερικά στοιχεία του μπλοκάρουν το δρόμο της αλλαγής.

Κανείς θα πρέπει πρώτα ν' αντικρίσει κατάματα τους φόβους του, να μετρήσει τις δυνάμεις του και να ζυγιάσει τις επιθυμίες του και τη σπουδαιότητά τους προκειμένου να προχωρήσει σε αλλαγές στη ζωή του.

Εαν το άτομο δεν αισθάνεται έτοιμο να κάνει μόνο του αυτό το βήμα, ή αν θεωρεί ότι έχει δοκιμάσει πολλές φορές χωρίς επιτυχία, η καλύτερη λύση θα ήταν να ζητήσει επαγγελματική βοήθεια και με τη συμβολή της ψυχοθεραπείας να βρει λύση στα ζητήματα που το απασχολούν.

 

 

ΜΟΙΡΑΣΟΥ ΤΟ! :
ΡΩΤΗΣΤΕ ΤΟΥΣ ΕΙΔΙΚΟΥΣ
ΡΟΗ ΕΙΔΗΣΕΩΝ