Μήπως οι άλλοι ρίχνουν την αυτοεκτίμησή σου; Δες πως γίνεται

6 Αυγούστου 2014

Πώς η αυτοεκτίμησή μας επηρεάζεται από τη συμπεριφορά των άλλων;

Γράφει η εκπαιδευτική – συμβουλευτική ψυχολόγος Δρ Καλλιόπη Εμμανουηλίδου.

Πώς είναι δυνατόν να επηρεαζόμαστε τόσο πολύ από τον τρόπο που μας συμπεριφέρονται οι άλλοι. Το ψυχολογικό φαινόμενο που ονομάζεται «αυτοεκπληρούμενη προφητεία» μας δίνει μια εξήγηση γι'αυτό.

Για να γίνει καλύτερα κατανοητό το φαινόμενο αυτό, ας το δούμε μέσα από ένα παράδειγμα. Ας φανταστούμε έναν άντρα που δεν πιστεύει στον εαυτό του.

 

Έχει μεγαλώσει σε ένα περι­βάλλον που του τα πρόσφεραν όλα έτοιμα και στο οποίο δεν του δόθηκε ποτέ ελευθερία για να πάρει ιδιαίτερες πρωτοβουλίες για οτιδήποτε: από το τι ρούχα θα φορέσει μέχρι το πώς να πάει να πληρώσει έναν λογαριασμό. Έχοντας μάθει σε εύκολες λύσεις, δηλαδή να του προσφέρονται όλα έτοιμα από άλλους και να μην κάνει τίποτα μόνος του, μαθαίνει να μην παίρνει ρίσκα και να φοβάται την ενδεχόμενη αποτυχία. Μεγαλώνοντας άκουγε από τους γονείς του για τον ίδιο τις εξής φράσεις: «δεν τα παίρνεις τα γράμματα», «το παιδί μου είναι δειλό», «τι θα καταφέρει τάχα στη ζωή του αυτός», «πάει να μιλήσει και κομπιάζει», «δεν είσαι για δύσκολα». Αυτές οι εκφράσεις τυπώθηκαν μέσα του άθελά του και άρχισαν να καθορίζουν τη συμπεριφορά του. Ακόμα και σε περιπτώσεις που ήθελε να ανοίξει τα φτερά του και να προσπα­θήσει να κάνει πράγματα από μόνος του, όπως να σπουδάσει ή να προσεγγίσει μια κοπέλα, ένιωθε έντονη την ανάγκη ασυνείδη­τα να επαληθεύσει τα λόγια των γονιών του.

 

Αυτή η (συνειδητή ή ασυνείδητη) ανάγκη να επαληθεύουμι τις προσδοκίες που έχουν σχηματιστεί για εμάς είναι η αυτοεκπληρούμενη προφητεία. Έτσι, αυτοεκπληρούμενη προφητεία είναι το να ανταποκρινόμαστέ με τη συμπεριφορά μας στις προσ­δοκίες που έχουν διαμορφώσει οι άλλοι. Προσδοκίες δεν σχημα­τίζουν μόνο συγκεκριμένα άτομα αλλά και άλλοι παράγοντες, όπως η κοινωνία. Ένα κλασικό παράδειγμα είναι οι γυναίκες που οδηγούν. Από την αρχή έρχονται αντιμέτωπες με το στερεότυ­πο ότι οι γυναίκες δεν είναι καλοί οδηγοί. Μια γυναίκα, ακόμα και όταν οδηγεί πολύ καλά, ενδέχεται ενδόμυχα (χωρίς καν να το καταλαβαίνει) να καθοδηγεί τη συμπεριφορά της προς την εκπλήρωση της προσδοκίας αυτής που επικρατεί για την ίδια. Έτσι, είναι πιθανό να αρχίζει να είναι πιο επιεικής με την οδήγη­σή της ή να κάνει ακόμα και λάθη, προκειμένου να ανταποκριθεί στις κοινωνικές προσδοκίες που τη θέλουν κακή οδηγό.

 

ΜΟΙΡΑΣΟΥ ΤΟ! :
ΡΩΤΗΣΤΕ ΤΟΥΣ ΕΙΔΙΚΟΥΣ
ΡΟΗ ΕΙΔΗΣΕΩΝ